DELOITTE AUDYT SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA

KRS 0000446833 NIP 5270200786 REGON 010076870

W dniu 07.05.2025 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 86 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2024 DO 31.12.2024

W dniu 07.05.2025 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 85 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2024 DO 31.12.2024

W dniu 07.05.2025 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 84 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2024 DO 31.12.2024

W dniu 07.05.2025 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 83 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 07.05.2025 okres OD 01.01.2024 DO 31.12.2024

W dniu 24.04.2024 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 77 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2023 DO 31.12.2023

W dniu 24.04.2024 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 76 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2023 DO 31.12.2023

W dniu 24.04.2024 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 75 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2023 DO 31.12.2023

W dniu 24.04.2024 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 74 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 24.04.2024 okres OD 01.01.2023 DO 31.12.2023

W dniu 14.07.2023 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 71 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2022 DO 31.12.2022

W dniu 14.07.2023 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 70 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2022 DO 31.12.2022

W dniu 14.07.2023 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 69 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2022 DO 31.12.2022

W dniu 14.07.2023 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 68 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 14.07.2023 okres O 01.01.2022 DO 31.12.2022

W dniu 06.05.2022 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 63 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2021 DO 31.12.2021

W dniu 06.05.2022 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 62 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2021 DO 31.12.2021

W dniu 06.05.2022 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 61 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2021 DO 31.12.2021 O K R A J O W E G O R E J E S T R U S Ą D O W E G O

W dniu 06.05.2022 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 60 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 06.05.2022 okres OD 01.01.2021 DO 31.12.2021

W dniu 28.04.2021 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 56 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2020 DO 31.12.2020 X V. W P I S Y D O

A W dniu 28.04.2021 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 55 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2020 DO 31.12.2020

W dniu 28.04.2021 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 54 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2020 DO 31.12.2020

W dniu 28.04.2021 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 53 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 28.04.2021 okres OD 01.01.2020 DO 31.12.2020

W dniu 30.04.2020 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 49 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2019 DO 31.12.2019

W dniu 30.04.2020 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 48 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2019 DO 31.12.2019

W dniu 30.04.2020 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 47 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2019 DO 31.12.2019

W dniu 30.04.2020 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 46 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 30.04.2020 okres OD 01.01.2019 DO 31.12.2019 X V. W P I S Y D O

SPRAWOZDANIE FINANSOWE poz. C H U N K O W O Ś C I 25038–25038 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Warszawa, 15 kwietnia 2019 r. Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do d Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego Poniższe wybrane dane finansowe stanowią informację uzupełniającą do sprawozdania fina w tys. zł Za okres Za okres od 01.01.2018 od 01.01.2017 do 31.12.2018 do 31.12.2017 Wynik z tytułu odsetek 882 835 773 077 Wynik z tytułu prowizji i opłat 190 379 156 774 Wynik z działalności operacyjnej 519 462 606 203 Zysk brutto 519 462 606 203 Zysk netto 445 347 517 813 Dochody całkowite netto 386 624 950 041 Przepływy pieniężne z działalności 25 262 104 -1 429 555 operacyjnej Przepływy pieniężne z działalności -3 467 675 -693 011 inwestycyjnej Przepływy pieniężne z działalności -1 213 038 1 772 758 finansowej Przepływy pieniężne netto 20 581 391 -349 808 w tys. zł Stan na Stan na 31.12.2018 31.12.2017 Suma bilansowa 84 746 443 74 334 178 Kapitał własny ogółem 19 127 340 20 047 692 Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) 32,09% 37,96% bez funduszy przepływowych Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) 31,50% 37,95% z funduszami przepływowymi Fundusze podstawowe (Tier 1) 18 275 914 18 864 232 Fundusze uzupełniające (Tier 2) 0 0 Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego przeliczono na EUR według na ƒ pozycje rachunku zysków i strat, sprawozdanie z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według kursu średniego NBP obliczonego jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie ƒ pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej według kursu średniego NBP na ostatni dzień okresu nia 31 grudnia 2018 r. nsowego BGK za 2018 rok. w tys. EU Za okres od 01.01.2018 do 31.12.2018 206 903 44 618 121 742 121 742 104 372 90 610 5 920 482 -812 692 -284 290 4 823 500 w tys. EUR Stan na 31.12.2018 19 708 475 4 448 219 32,09% 31,50% 4 250 213 0 stępujących kursów: 31.12.2018 4,2669 4,3000 (w tys. zł) R Za okres od 01.01.2017 do 31.12.2017 182 128 36 934 142 814 142 814 121 990 223 818 -336 786 -163 265 417 640 -82 411 Stan na 31.12.2017 17 822 095 4 806 563 37,96% 37,95% 4 522 820 0 31.12.2017 4,2447 4,1709 2 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Spis treści RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ....................................................................................................................................................................................4 SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ........................................................................................................................................................4 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ...............................................................................................................................................................5 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM .................................................................................................................................................6 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH .......................................................................................................................................................8 NOTY DOTYCZĄCE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ................................................................................................................................................9 1. Ogólne informacje .....................................................................................................................................................................................................9 2. Polityka rachunkowości ...........................................................................................................................................................................................15 3. Informacje dotyczące segmentów działalności ........................................................................................................................................................41 NOTY DO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT I INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ....................................................................................................... 42 4. Przychody i koszty z tytułu odsetek .........................................................................................................................................................................42 5. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat ..............................................................................................................................................................42 6. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji ...............................43 7. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych ....................................................................................................................................................43 8. Wynik z tytułu modyfikacji .......................................................................................................................................................................................43 9. Pozostałe przychody i koszty operacyjne .................................................................................................................................................................43 10. Ogólne koszty administracyjne ................................................................................................................................................................................44 11. Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw ................................................................................................................45 12. Podatek dochodowy ................................................................................................................................................................................................45 13. Zysk netto przypadający na jedną akcję ...................................................................................................................................................................47 14. Wpłaty do budżetu państwa ....................................................................................................................................................................................47 NOTY DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ .............................................................................................................................................. 48 15. Kasa, środki w Banku Centralnym ............................................................................................................................................................................48 16. Należności od banków .............................................................................................................................................................................................48 17. Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu ....................................................................................................................................48 18. Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (inne niż przeznaczone do obrotu) ...................................49 19. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.................................................................................................51 20. Kredyty i pożyczki udzielone klientom .....................................................................................................................................................................53 21. Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie ..........................................................................................54 22. Należności i zobowiązania z tytułu papierów wartościowych z otrzymanym/udzielonym przyrzeczeniem odkupu ................................................55 23. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży ..............................................................................................................................................................55 24. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności .....................................................................................................................................56 25. Inwestycje w jednostki zależne ................................................................................................................................................................................56 26. Inwestycje w jednostki stowarzyszone ....................................................................................................................................................................58 27. Wartości niematerialne ...........................................................................................................................................................................................61 28. Rzeczowe aktywa trwałe..........................................................................................................................................................................................62 29. Nieruchomości inwestycyjne ...................................................................................................................................................................................64 30. Inne aktywa .............................................................................................................................................................................................................65 31. Zobowiązania wobec Banku Centralnego ................................................................................................................................................................65 32. Zobowiązania wobec banków ..................................................................................................................................................................................66 33. Zobowiązania wobec klientów .................................................................................................................................................................................66 34. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych ...........................................................................................................................................66 35. Pozostałe zobowiązania ...........................................................................................................................................................................................67 36. Rezerwy ...................................................................................................................................................................................................................67 37. Kapitały ....................................................................................................................................................................................................................69 POZOSTAŁE NOTY .................................................................................................................................................................................................. 70 38. Zobowiązania warunkowe i gwarancje ....................................................................................................................................................................70 39. Informacje uzupełniające do sprawozdania z przepływów pieniężnych ..................................................................................................................72 40. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi ..................................................................................................................................74 41. Transakcje z jednostkami powiązanymi kapitałowo i osobowo ...............................................................................................................................78 42. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego ...........................................................................................................................................80 43. Zasady ustalania polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze ...........................................................80 44. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych ............................................................................................................................................81 45. Działalność powiernicza ...........................................................................................................................................................................................84 CELE I ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM ................................................................................................................................................................ 85 46. Zarządzanie ryzykiem ...............................................................................................................................................................................................85 47. Zarządzanie ryzykiem kredytowym ..........................................................................................................................................................................87 48. Zarządzanie ryzykiem płynności .............................................................................................................................................................................108 49. Ryzyko rynkowe .....................................................................................................................................................................................................110 50. Ryzyko operacyjne .................................................................................................................................................................................................113 51. Inne rodzaje ryzyka ................................................................................................................................................................................................114 52. Adekwatność kapitałowa .......................................................................................................................................................................................117 POZOSTAŁE NOTY DODATKOWE........................................................................................................................................................................... 121 53. Informacje dotyczące podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego .....................................................................................121 54. Proponowany podział zysku ...................................................................................................................................................................................121 55. Dane o aktywach, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań .............................................................................................................................121 56. Istotne zdarzenia następujące po dniu bilansowym ..............................................................................................................................................122 SPRAWOZDANIA FUNDUSZY UTWORZONYCH NA MOCY ODRĘBNYCH USTAW ZA ROK OBROTOWY OD DNIA 1 STYCZNIA DO DNIA 3 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajo sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia Rachunek zysków i strat Działalność kontynuowana Przychody z tytułu odsetek Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Koszty z tytułu odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu prowizji i opłat Koszty z tytułu prowizji i opłat Wynik z tytułu prowizji i opłat Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw Wynik z działalności operacyjnej Zysk brutto Podatek dochodowy Zysk netto Sprawozdanie z całkowitych dochodów Zysk netto Inne dochody całkowite Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat Aktualizacja wartości aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej prze inne całkowite dochody, w tym: Podatek odroczony z tytułu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, w tym: Podatek odroczony z tytułu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży Pozycje, które nie mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat Aktualizacja wartości instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: Podatek odroczony z tytułu aktualizacji instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Rzeczowe aktywa trwałe i nieruchomości inwestycyjne, w tym: Podatek odroczony z tytułu rzeczowych aktywów trwałych i nieruchomości inwestycyjnych Zyski i straty z wyceny programów określonych świadczeń, w tym: Podatek odroczony z tytułu wyceny programów określonych świadczeń Dochody całkowite netto, razem Noty do sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jeg wego do dnia 31 grud Nota 4 5 6 7 8 9 9 10 11 12 Nota z 12 12 12 12 12 o integralną cz nia 2018 r. 2018 1 902 624 1 750 495 152 129 -1 019 789 882 835 200 821 -10 442 190 379 52 083 48 401 -3 429 8 010 -91 560 -402 088 -165 169 519 462 519 462 -74 115 445 347 2018 445 347 -58 723 33 328 33 328 -7 780 x x -92 051 -91 364 21 507 0 0 -687 161 386 624 ęść. (w tys. zł) 2017 1 701 954 x x -928 877 773 077 168 090 -11 316 156 774 26 248 22 809 x 10 237 -12 401 -320 903 -49 638 606 203 606 203 -88 390 517 813 2017 517 813 432 228 432 344 x x 432 344 -101 425 -116 x x -27 6 -89 21 950 041 4 Sprawozdanie finansowe Banku sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy Sprawozdanie z sytuacji finansowej Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachune Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne ca Kredyty i pożyczki udzielone klientom - wyceniane w zamortyzowanym koszcie - obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamo Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otr przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Zobowiązania i kapitał własny Zobowiązania Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z u przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał własny Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego KAPITAŁ WŁASNY OGÓŁEM SUMA ZOBOWIĄZAŃ I KAPITAŁU WŁASNEGO Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) bez funduszy przepływowych Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) przepływowymi Noty do sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych s Gospodarstwa Kr od dnia 1 styczn k zysków i strat łkowite dochody zysków i strat rtyzowanym koszc zymanym dzielonym z funduszami tronach stanowią ajowego ia do dnia 31 gr Nota 15 16 17 18 19 20 ie 21 22 23 24 25 26 27 28 29 12 30 31 32 17 33 22 34 35 36 52 jego integralną udnia 2018 r. 31.12.2018 16 668 895 7 904 427 979 480 740 141 15 834 203 25 929 711 25 783 623 146 088 6 881 770 3 874 660 x x 1 811 866 3 744 884 49 048 138 862 13 104 130 118 45 274 84 746 443 0 3 879 221 1 576 995 47 769 258 5 214 051 5 786 636 964 234 30 507 398 201 65 619 103 17 102 410 1 032 822 257 303 232 330 57 128 445 347 19 127 340 84 746 443 32,09% 31,50% część. (w tys. zł) 31.12.2017 988 581 3 089 748 1 342 070 130 233 x 27 233 797 27 233 797 x x 2 105 540 37 028 623 0 1 090 004 1 008 883 42 399 142 949 14 294 77 436 39 621 74 334 178 0 3 594 140 1 284 618 33 808 016 7 573 820 6 292 374 1 373 776 70 120 289 622 54 286 486 17 950 629 671 393 355 559 232 330 319 968 517 813 20 047 692 74 334 178 37,96% 37,95% 5 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Zmiany w okresie N od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. Wpływ zastosowania MSSF 9 Skorygowany bilans otwarcia zgodnie z MSSF 9 Dochody całkowite razem, w tym: zysk netto bieżącego okresu podatek odroczony zyski i straty z wyceny programów określonych świadczeń aktualizacja wartości dłużnych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto aktualizacja wartości lub sprzedaż kapitałowych instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody brutto Transfer zysku, w tym: z przeznaczeniem na kapitał odpis z zysku na FŻŚ podatek dochodowy Obniżenie kapitału statutowego utworzenie KFG Wpłaty do budżetu państwa – podział zysku Noty do sprawozdania finansowego przedstaw spor Kapitał ota (fundusz) statutowy za 17 950 629 0 17 950 629 0 0 0 0 0 0 51 781 51 781 0 0 37 -900 000 14 0 17 102 410 1 ione na kolejnych S ządzone zgod Kapitał (fundusz) pasowy d 671 393 0 671 393 0 0 0 0 0 0 361 429 361 429 0 0 0 0 032 822 stronach sta prawozdan nie z MSS Aktywa finansowe ostępne d sprzedaży 356 0 -356 0 nowią jeg ie finansowe Banku Gospo F za rok obrotowy od dni Kapitał (fundus Aktywa finansowe wyceniane w wartości i o godziwej akt przez inne całkowite dochody 64 0 64 316 531 0 316 531 0 -58 036 0 0 0 13 727 0 0 0 41 108 0 -112 871 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 258 495 o integralną część. darstwa Krajowe a 1 stycznia do z) z aktualizac Zyski z straty uarialne ni inw -2 085 0 -2 085 -687 0 161 -848 0 0 0 0 0 0 0 0 -2 772 go dnia 31 g ji wyceny Kapitał aktualiza wyceny eruchomośc estycyjnyc 1 5 1 5 1 5 rudnia 201 Ka aktu cji w rzec i akt h tr 80 0 80 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 80 8 r. (f pitał z alizacji yceny (f zowych rez ywów wałych 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Pozostałe undusze) r Kapitał undusz) erwowy 76 830 0 76 830 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 76 830 kapitały ezerwowe Fundusz ogólnego ryzyka bankowego 155 50 155 50 155 50 Zys zat 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ki/straty rzymane 837 781 2 57 128 894 909 2 445 347 445 347 0 0 0 0 -413 528 -413 210 -312 -6 0 -424 253 502 475 1 (w tys. zł) Kapitał własny ogółem 0 047 692 17 595 0 065 287 386 624 445 347 13 888 -848 41 108 -112 871 -318 0 -312 -6 -900 000 -424 253 9 127 340 6 Zmiany w okresie N od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. Dochody całkowite razem, w tym: zysk netto bieżącego okresu aktualizacja wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży brutto podatek odroczony zyski i straty z wyceny programów określonych świadczeń przeniesienie na wynik roku bieżącego Transfer zysku, w tym: z przeznaczeniem na kapitał odpis z zysku na FŻŚ podatek dochodowy Wniesienie obligacji i środków pieniężnych przez Skarb Państwa - podwyższenie kapitału własnego Przeniesienie wartości godziwej aktywów netto KFM Noty do sprawozdania finansowego przedst sporząd Kapitał ota (fundusz) statutowy 11 339 138 0 0 0 0 0 0 320 906 320 906 0 0 37 6 290 400 185 17 950 629 awione na kolejnych Sprawozdan zone zgodnie z MSS Kapitał (fundusz) zapasowy 643 460 0 0 0 0 0 0 27 933 27 933 0 0 0 0 671 393 stronach stanowią ie finansowe Ba F za rok obroto Kapit Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży -76 280 432 344 0 533 769 -101 425 0 0 0 0 0 0 0 0 356 064 jego integralną nku Gospodarstwa Kr wy od dnia 1 styczn ał (fundusz) z aktu Zyski i straty aktuarialne i -1 996 -89 0 0 21 -110 0 0 0 0 0 0 0 -2 085 część. ajowego ia do dnia 31 grud alizacji wyceny Kapitał z aktualizacji wyceny nieruchomości nwestycyjnych 1 607 -27 0 0 6 0 -33 0 0 0 0 0 0 1 580 nia 2018 r. Kapitał z aktualizacj wyceny rzeczowych aktywów trwałych i 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Pozostałe (fundusze) r Kapitał (fundusz) rezerwowy 76 830 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 76 830 kapitały ezerwowe Fundusz ogólnego ryzyka bankowego 155 50 155 50 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Zyski/straty zatrzymane 669 109 517 846 517 813 0 0 0 33 -349 174 -348 839 -329 -6 0 0 837 781 (w tys. zł) Kapitał własny ogółem 12 807 368 950 074 517 813 533 769 -101 398 -110 0 -335 0 -329 -6 6 290 400 185 20 047 692 7 Sprawozdanie finansowe Banku Gospod sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Sprawozdanie z przepływów pieniężnych A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Zysk (strata) netto Korekty razem: Podatek dochodowy ujęty w wyniku finansowym Amortyzacja Zysk/ strata z działalności inwestycyjnej Odsetki i dywidendy Różnice kursowe Zmiana stanu należności od banków Zmiana stanu aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziw przez rachunek zysków i strat Zmiana stanów aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Zmiana stanu należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu Zmiana stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży Zmiana stanu innych aktywów oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży Zmiana stanu zobowiązań wobec banków Zmiana stanu zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zmiana stanu rezerw Zmiana stanu pozostałych zobowiązań Zapłacony podatek dochodowy Inne korekty Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Wpływy Zbycie rzeczowych aktywów trwałych Zbycie nieruchomości inwestycyjnych Zbycie udziałów w jednostkach zależnych i stowarzyszonych Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych Otrzymane dywidendy Wydatki Nabycie rzeczowych aktywów trwałych Nabycie wartości niematerialnych Nabycie udziałów w jednostkach zależnych i stowarzyszonych Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej C. Przepływy środków pieniężnych z działalność finansowej Wpływy Podwyższenie kapitału własnego przez Skarb Państwa Zaciągnięcie długoterminowych kredytów Emisja dłużnych papierów wartościowych Wydatki Spłaty długoterminowych kredytów Spłaty odsetek Wykup wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Wypłacone odsetki od wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Inne wydatki finansowe Środki pieniężne netto z działalności finansowej D. Przepływy pieniężne netto E. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu F. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu Noty do sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach arstwa Krajowego 1 stycznia do dnia Nota 10 39 ej 39 z 39 25,26 39 28 27 25,26 39 stanowią jego integ 2018 445 347 24 816 757 74 115 20 762 51 543 162 932 12 940 85 859 362 590 1 311 479 -621 224 -15 952 927 -6 867 238 -1 769 120 37 028 623 -5 756 374 499 292 377 13 961 242 -2 359 769 116 386 -1 309 854 -153 558 856 25 262 104 80 514 14 0 14 400 48 700 17 400 3 548 189 10 910 27 651 3 509 628 0 -3 467 675 735 000 0 235 000 500 000 1 948 038 337 449 52 235 1 000 000 134 101 424 253 -1 213 038 20 581 391 3 062 713 23 644 104 ralną część. (w tys. zł) 2017 517 813 -1 947 368 88 390 22 620 2 109 188 525 -17 144 -231 250 -857 096 -2 600 486 0 x x 1 841 347 -74 358 -15 616 -348 220 676 613 -3 403 913 1 821 636 37 055 988 961 -67 355 814 -1 429 555 26 888 0 2 900 21 700 0 2 288 719 899 17 542 15 462 670 425 16 470 -693 011 4 567 054 1 500 000 208 454 2 858 600 2 794 296 236 026 54 757 2 370 000 133 513 0 1 772 758 -349 808 3 412 521 3 062 713 8 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Noty dotyczące sprawozdania finansowego 1. Ogólne informacje Bank Gospodarstwa Krajowego („Bank”, „BGK”) jest bankiem państwowym, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 2018 r. poz. 2187, z późn. zm.), ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz.U. 2018 r. poz. 1543, z późn. zm.), a także statutu nadanego w drodze rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 16 września 2016 r. w sprawie nadania statutu Bankowi Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1527). Bank działa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Siedziba centrali Banku mieści się w Warszawie przy Al. Jerozolimskich 7, 00-955 Warszawa. Bankowi nadano numer statystyczny REGON 000017319 oraz numer identyfikacji podatkowej NIP 525-00-12-372. Poza centralą, BGK posiada również 16 placówek, które zlokalizowane są we wszystkich miastach wojewódzkich oraz przedstawicielstwo w Brukseli. Bank jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego oraz znaczącym inwestorem dla jednostek stowarzyszonych, będących w posiadaniu Banku i jego podmiotów zależnych. Wykonując czynności przewidziane w ustawie Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. Bank prowadzi działalność własną, która jest działalnością uzupełniającą w stosunku do prowadzonej podstawowej działalności zleconej. Zgodnie z art. 4 ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego podstawowym celem działalności BGK jest wspieranie polityki gospodarczej Rady Ministrów, rządowych programów społeczno-gospodarczych, w tym poręczeniowo-gwarancyjnych oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego, obejmujących w szczególności projekty: ƒ realizowane z wykorzystaniem środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych, ƒ infrastrukturalne, ƒ związane z rozwojem sektora mikro przedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw, w tym realizowane z wykorzystaniem środków publicznych. Na mocy art. 5 i 6 ustawy o BGK, Bank realizuje zadania, do których należą m.in.: ƒ obsługa funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK na podstawie odrębnych ustaw, ƒ obsługa transakcji eksportowych z zastosowaniem instrumentów wspierania eksportu oraz wspieranie eksportu polskich towarów i usług, zgodnie z odrębnymi przepisami lub w ramach realizacji programów rządowych, ƒ prowadzenie – bezpośrednio lub pośrednio – działalności gwarancyjnej lub poręczeniowej w ramach realizacji rządowych programów poręczeniowo - gwarancyjnych lub w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, w szczególności dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw, ƒ wspieranie rozwoju budownictwa mieszkaniowego, w szczególności budownictwa mającego na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem, zgodnie z odrębnymi przepisami lub w ramach realizacji rządowych programów, ƒ obsługa bankowa rachunków budżetu państwa, ƒ obsługa budżetów jednostek samorządu terytorialnego, ƒ obsługa rachunków państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, ƒ inne czynności realizowane z wykorzystaniem środków publicznych, określone umowami zawartymi z organami administracji rządowej. Bank Gospodarstwa Krajowego jest na półmetku realizacji Strategii na lata 2017-2020, która została zatwierdzona przez Radę Nadzorczą 12 lipca 2017 r. Strategia definiuje wizję BGK jako partnera finansowego aktywnie wspierającego przedsiębiorczość i efektywne wykorzystywanie programów rozwojowych, który jest także inicjatorem i uczestnikiem współpracy między biznesem, sektorem publicznym a instytucjami finansowymi. Strategia BGK wynika z wyzwań stojących przed polską gospodarką adresowanych m.in. w ramach Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju. Dążeniem BGK jest, aby rozwój Polski charakteryzował się wzrostem gospodarczym opartym o wiedzę i doskonałość, zrównoważonym rozwojem społeczno-terytorialnym oraz skutecznością państwa. Podstawowymi wartościami, które definiują kulturę organizacyjną banku są: ƒ profesjonalizm, ƒ partnerska współpraca, ƒ zaangażowanie. 9 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) W powiązaniu z nimi zostały wyróżnione cztery podstawowe filary działalności Banku Gospodarstwa Krajowego: finansowanie rozwoju i inwestycji, programy europejskie, finanse publiczne oraz doskonałość operacyjna. Bank Gospodarstwa Krajowego, jako państwowy bank rozwoju, stawia sobie za cel inicjowanie i realizację działań, które służą ogólnemu wzrostowi gospodarczemu oraz rozwojowi. Bank finansuje projekty infrastrukturalne, jest poręczycielem i gwarantem oraz obsługuje liczne programy mające na celu poprawę sytuacji na rynku mieszkaniowym. Istotnym dla Banku jest wspieranie rozwoju gospodarki w obszarach, w których rynek nie działa efektywnie, a także wspieranie sektorów szczególnie istotnych z punktu widzenia realizacji założeń polityki gospodarczej Rządu. W 2018 roku Bank Gospodarstwa Krajowego otworzył w Brukseli swoją pierwszą zagraniczną placówkę. Planowane są kolejne przedstawicielstwa. Czynnikiem warunkującym osiągnięcie zakładanych celów strategicznych Banku jest jego transformacja kulturowa, realizowana m.in. przez dążenie do doskonałości operacyjnej - zarówno w kontekście dostarczania wartości dla klienta zewnętrznego, jak i wewnętrznego. Projekty i działania wewnętrzne w tym zakresie realizowane są w czterech kluczowych obszarach: model biznesowy, IT, HR i komunikacja. W ramach działalności zleconej Bank Gospodarstwa Krajowego obsługuje: Rodzaj działalności zleconej Podstawa prawna I. Fundusze utworzone, powierzone lub przekazane BGK na podstawie odrębnych ustaw Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym 1. Krajowy Fundusz Drogowy (KFD) Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2014, z późn. zm.). 2. Fundusz Kolejowy (FK) Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 510). Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu 3. Fundusz Żeglugi Śródlądowej (FŻŚ) Rezerwowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2095). Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych Fundusz Termomodernizacji (Dz. U. z 1998 r. Nr 162 poz. 1121, z późn. zm. – akt archiwalny); obecnie Fundusz 4. i Remontów (FTiR) działa na mocy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2018 r., poz. 966 z późn. zm.) Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. 5. Fundusz Kredytów Studenckich (FKS) poz. 1668) Fundusz Dopłat (FD), który obejmuje między innymi programy: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków • Mieszkanie na Start mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. z 2018 r., poz. 1540) Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego • Mieszkanie dla Młodych mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 604 z późn. zm.) Ustawa z dnia 8 września 2006 roku o finansowym wsparciu rodzin i innych osób • Rodzina na Swoim w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1407, z późn. zm.) • Budownictwo Socjalne (program), program finansowego wsparcia na Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych 6. tworzenie lokali socjalnych, mieszkań na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, chronionych i noclegowni ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2321 z późn. zm.) „Budownictwo socjalne”, • Dopłaty do oprocentowania kredytów Ustawa z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie mieszkaniowych o stałej stopie procentowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1188 z późn. zm.) procentowej (program); • Dopłaty do oprocentowania kredytów i obligacji w ramach finansowania zwrotnego przez BGK przedsięwzięć Ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa inwestycyjno-budowlanych w ramach mieszkaniowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1020 z późn. zm.) rządowego programu popierania budownictwa mieszkaniowego; Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców znajdujących się Fundusz Wsparcia Kredytobiorców 7. w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy (Dz. U. z 2015 r. (FWK) poz. 1925 z późn. zm.) Ustawa z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb 8. Krajowy Fundusz Gwarancyjny (KFG) Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz.U. z 2018 r. poz. 1808) 10 Sprawozda sporządzone zgodnie z MS II. Rządowe programy społeczno – gospodarcze 1. Inicjatywa JEREMIE Inicjatywa JESSICA, która obejmuje programy: Inicjatywa JESSICA JESSICA 2 Wielkopolska (2014-2020) 2. JESSICA 2 Pomorskie (2014-2020) JESSICA 2 Mazowieckie (2014-2020) JESSICA 2 Śląskie (2014-2020) Program obsługi konsolidacji środków 3. publicznych Program obsługi płatności w ramach programów finansowanych z udziałem 4. środków europejskich i krajowego współfinansowania Program wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego Program rządowy „Wspierani 5. przedsiębiorczości z wykorzystaniem Pań poręczeń i gwarancji Bank Gospodarstwa Krajowego” (w tym de minimis) Wypłaty rekompensat z tytu 6. pozostawienia nieruchomości poza pozostaw obecnymi granicami RP nie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego SF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) oraz programy samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego Umowy o finansowaniu z Instytucjami Zarządzającymi Regionalnymi Programami Operacyjnymi na lata 2007-2013 - w zakresie zarządzania funduszami powierniczymi w województwach: dolnośląskim, łódzkim, mazowieckim i pomorskim (pozadotacyjne wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ze środków publicznych). Bank administruje portfelem pożyczek inwestycyjnych udzielonych w ramach inicjatywy JESSICA wdrażanej w województwach: wielkopolskim, pomorskim i mazowieckim. Łączna kwota udzielonych pożyczek opiewa na kwotę ok. 720 mln zł. Środki na pożyczki pochodziły z regionalnych programów operacyjnych na lata 20072013 wymienionych wyżej województw. Bank administrować będzie udzielonymi pożyczkami JESSICA do 2035 r. W listopadzie 2016 r. BGK podpisał dwie umowy z Zarządem Województwa Wielkopolskiego, na mocy których Bank zarządza kwotą ok. 285 mln zł, z przeznaczeniem na preferencyjne pożyczki finansujące projekty z zakresu rewitalizacji oraz efektywności energetycznej w budynkach publicznych i budownictwie wielorodzinnym. Środki na ten cel pochodzą z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Wdrażanie programu oparte jest na doświadczeniach z realizacji Inicjatywy JESSICA 2007-2013. W grudniu 2017 r. BGK podpisał umowę operacyjną z EBI dotyczącą województwa pomorskiego. W ramach ww. umowy w BGK alokowane zostaną środki w wysokości 76,2 mln zł z przeznaczeniem na preferencyjne pożyczki finansujące projekty z zakresu rewitalizacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Bank będzie pełnił rolę pośrednika finansowego. Wdrażanie programu oparte jest na doświadczeniach z realizacji Inicjatywy JESSICA 2007-2013. W lutym 2018 r. BGK podpisał umowę operacyjną z EBI dotyczącą województwa mazowieckiego. W ramach ww. umowy w BGK alokowane zostaną środki w wysokości 103 mln zł z przeznaczeniem na preferencyjne pożyczki finansujące projekty z zakresu rewitalizacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020. Bank będzie pełnił rolę pośrednika finansowego. Wdrażanie programu oparte jest na doświadczeniach z realizacji Inicjatywy JESSICA 2007-2013. W lutym 2018 r. BGK podpisał umowę operacyjną z EBI dotyczącą województwa śląskiego. W ramach ww. umowy w BGK alokowane zostaną środki w wysokości 377,52 mln zł z przeznaczeniem na preferencyjne pożyczki finansujące projekty z zakresu rewitalizacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Bank będzie pełnił rolę pośrednika finansowego. Wdrażanie programu oparte jest na doświadczeniach z realizacji Inicjatywy JESSICA 2007-2013. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.); Bank od dnia 1 maja 2011 r. prowadzi obsługę konsolidacji środków publicznych oraz obsługę rachunków bankowych podmiotów podlegających konsolidacji środków publicznych; ustawą z dnia 26 września 2014 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1626 – akt archiwalny) rozszerzony został zakres konsolidacji środków publicznych o nowe jednostki sektora finansów publicznych oraz wprowadzono konsolidacje sum depozytowych sądów powszechnych. Nowe podmioty zostały objęte II etapem konsolidacji środków publicznych z dniem 1 stycznia 2015 r. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.); od dnia 1 stycznia 2010 r. Bank prowadzi obsługę płatności ze środków europejskich i krajowego współfinansowania. ; e Ustawa z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb stwa oraz niektóre osoby prawne (DZ.U. z 2018 r. poz. 1808). u łu Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu ienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097). 11 Spraw sporządzone zgodnie Pożyczka z budżetu państ na wyprzedzające finansowanie opera realizowanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 7. 2007-2013; Pożyczka z budżetu państ na wyprzedzające finansowanie opera realizowanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Program popierania budownictw 8. mieszkaniowego (zlikwidowany KFM); Program Społecznego Budownictwa Ust 9. Czynszowego 10. Program „Pierwszy Biznes” Program „Pierwszy Biznes – Wsparcie 11. w Starcie” Program rządowy "Finanso 12. Wspieranie Eksportu" Obsługa bankowa i ewidencja księgowa 13. zobowiązań i należności Skarbu Państwa; Program Aktywizacji Obszarów 14. Wiejskich – Komponent A Mikropożyczki Program Obsługi Stref Ekonomicznych 15. (Fundusz Strefowy) Program dopłat do oprocentowania 16. kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych (DOKE) Projekt systemowy pt. „Wsparcie zm., 17. inżynierii finansowej na rzecz rozwoj Ekonomii Społecznej" ozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) wa cji Ustawa z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej wa (Dz. U. z 2018 r., poz. 221 ); ustawa z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej cji polityki rolnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 719). Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy o Banku a Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 65 poz. 545 – akt archiwalny); programy popierania budownictwa mieszkaniowego - ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1020 z późn. zm.). awa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1020 z późn. zm.). Program wycofany z oferty Banku, pozostający w obsłudze. Umowa zawarta z Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dawniej Ministrem Pracy i Polityki Społecznej) – podstawa prawna ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.). Celem programu jest rozwój przedsiębiorczości oraz tworzenie nowych miejsc pracy, jako elementów rozwoju rynku pracy, przeciwdziałanie bezrobociu i promowanie zatrudnienia poprzez finansowanie zwrotne (pożyczki) na preferencyjnych warunkach kosztów podejmowania działalności gospodarczej i tworzenia nowych miejsc pracy, w szczególności przez studentów, absolwentów i osoby bezrobotne. W ramach Programu, oprócz pożyczek zarówno osoby ubiegające się jak i beneficjenci pożyczki na podjęcie działalności mogą uzyskać bezpłatne usługi szkolenia i doradztwa m.in. z zakresu prowadzenia działalności, prowadzenia księgowości, przepisów podatkowych. Środki na realizację programu pochodzą z Funduszu Pracy oraz ze sprzedaży należących do Skarbu Państwa akcji i udziałów znajdujących się w gestii ministra właściwego ds. pracy. Łączny budżet programu opiewa na kwotę ok. 500 mln zł. Program rządowy „Finansowe Wspieranie Eksportu” przyjęty na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 28 lipca 2009 r. Na mocy programu BGK udziela zagranicznym nabywcom (bezpośrednio lub poprzez bank nabywcy) kredytów finansujących zakup polskich towarów i usług. PR FWE działa w Banku Gospodarstwa Krajowego we na podstawie Umowy zawartej przez BGK, Ministerstwo Finansów i Korporację Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (KUKE S.A.) z dnia 23 maja 2013 r. oraz na podstawie Umowy w sprawie realizacji rządowego programu „Finansowe Wspieranie Eksportu” zawartej w dniu 27/29.08.2013 r. pomiędzy Ministrem Finansów a Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Bank Gospodarstwa Krajowego prowadzi obsługę bankową i ewidencję księgową zobowiązań i należności Skarbu Państwa od dnia 1 grudnia 2002 r. Obsługa Programu prowadzona jest na podstawie umowy z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie powierzenia BGK prowadzenia obsługi bankowej i ewidencji księgowej wybranych zobowiązań i należności Skarbu Państwa zawartej pomiędzy Ministrem Finansów a Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Program został zakończony, BGK prowadzi obsługę udzielonych w ramach programu pożyczek. Ustawa z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188 poz. 1840, z późn. zm.). Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych (Dz. U. Nr 2019 poz. 208) Projekt realizowany przez BGK na mocy umowy zawartej z MRPiPS w 2012 r. ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 (Działanie 1.4) z późn. obejmujący: a) monitorowanie preferencyjnych pożyczek udzielanych u podmiotom ekonomii społecznej (PES) do końca 2016 r. w ramach pilotażu pożyczek dla PES (Pilotaż) oraz b) zapewnienie finansowego wsparcia dla PES w postaci gwarancji, udzielanych ze środków Funduszu Gwarancyjnego utworzonego ze spłat w ramach Pilotażu. 12 Spraw sporządzone zgodnie Projekt pozasystemowy „Wdrożenie instrumentu pożyczkowego 18. i reporęczeniowego w ramach Krajowego Funduszu Przedsiębiorczości Społecznej” Program pożyczek ze środków Skarbu U 19. Państwa na finansowanie programów za restrukturyzacyjnych PZOZ Program dopłat do oprocentowania kredytów udzielonych na usuwanie Ust 20. skutków powodzi, osuwisk ziemnych ud i huraganów Instrumenty finansowe ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 21. w ramach regionalnych programów operacyjnych 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa (środki Europejskiego Fundus Rozwoju Regionalnego). Projekt pt. Wdrożenie instrumentów finansowych 22. w ramach osi priorytetowej I „Powszechny dostęp do szybkiego internetu” Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 Projekty wsparcia przedsiębiorczości 23. w ramach Regionalnych Programów mało Operacyjnych na lata 2014-2020 Projekty wsparcia przedsiębiorczości w ramach Programu Operacyjnego 24. Rozwój Polski Wschodniej or Przedsiębiorcza Polska Wschodnia – Turystyka Projekty wsparcia przedsiębiorczości (instrumenty 25. kapitałowe) w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 26. Fundusz Kredytu Technologicznego Dodatkowo w ramach zawartych umów pożyczko BGK udziela kredytów o charakterze prefere ozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Projekt realizowany przez BGK na mocy umowy zawartej z MRPiPS w 2016 r. ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (Działanie 2.9); projekt ma na celu wzrost liczby PES korzystających ze zwrotnych form finansowania, tj. np. pożyczek i reporęczeń, dzięki czemu podmioty te zyskają możliwość wzmocnienia i rozszerzenia prowadzonej działalności lub realizacji nowych przedsięwzięć. stawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych kładów opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2018 r. Nr 78, poz. 164) - ostatnia pożyczka spłacona w grudniu 2018 r. awa z dnia 8 lipca 1999 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych zielonych na usuwanie skutków powodzi (Dz. U. Nr 62 poz. 690, z późn. zm.). W ramach realizacji programów operacyjnych perspektywy finansowej 2014-2020, BGK zawarł umowy o finansowanie z Instytucjami Zarządzającymi 10 województw (na realizację 11 Projektów), tj.: dolnośląskiego, lubelskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego, zachodniopomorskiego i świętokrzyskiego, na mocy których Bank pełni rolę Menadżera Funduszu Funduszy. Projekty realizowane są poprzez pośredników finansowych, wybieranych w trybach określonych prawem zamówień publicznych. Finansowaniu podlegają wydatki związane z podejmowaniem działalności gospodarczej przez osoby bezrobotne, bierne zawodowo oraz poszukujących pracy lub z utworzeniem miejsca pracy. Umowa o dofinasowanie z dnia 6 lutego 2017 r. (z późn. zm.) zawarta pomiędzy Centrum Projektów Polska Cyfrowa (Instytucja Pośrednicząca) a Bankiem zu Gospodarstwa Krajowego (Menadżer Funduszu Funduszy). Preferencyjne pożyczki przeznaczone są dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych w celu realizowania inwestycji, głównie szerokopasmowego internetu; możliwe jest również finasowanie płynnościowe podmiotów z sektora MŚP. Łączny budżet projektu wynosi prawie 686,85 mln zł (dofinansowanie unijne oraz wkład krajowy). Z uwagi na fakt, że pożyczki mogą być udzielane nawet na okres 15-letni, zakłada się, że projekt będzie realizowany do 2035 r. Umowy o finansowaniu z Instytucjami Zarządzającymi Regionalnymi Programami Operacyjnymi na lata 2014-2020 w zakresie zarządzania funduszami funduszy w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, polskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim oraz zachodniopomorskim (pozadotacyjne wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ze środków publicznych). Umowy o finansowaniu z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości oraz ze Skarbem Państwa – Ministrem Rozwoju i Finansów w zakresie projektów realizowanych ze środków Programu Operacyjnego Rozwoju Polski Wschodniej w województwach: az lubelskim, podlaskim, podkarpackim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim (pozadotacyjne wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ze środków publicznych). Umowy o finansowaniu ze Skarbem Państwa – Ministrem Rozwoju i Finansów w ramach projektów realizowanych ze środków Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 (instrumenty kapitałowe). Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1710, z późn. zm.); BGK udziela przedsiębiorcom z sektora MŚP dofinansowania na realizację projektów z zakresu wdrażania innowacyjnych technologii. Dofinansowanie zwane premią technologiczną przeznaczone jest na częściową spłatę kredytów udzielanych przedsiębiorcom przez banki komercyjne, współpracujące z BGK. Premia technologiczna wypłacana jest ze środków Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014 – 2020, poddziałanie 3.2.2 (wcześniej Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 20072013), w ramach którego BGK pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej dla poddziałania 3.2.2 Kredyt na Innowacje technologiczne POIR. Z dniem 31 grudnia 2017 r. na podstawie Ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. (poz. 2201) o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej została zlikwidowana formuła państwowego funduszu celowego, natomiast BGK nadal pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej dla poddziałania 3.2.2. i wykonuje zadania związane udzielaniem i wypłacaniem dofinansowania w postaci premii technologicznej. wych z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) typu global loan, ncyjnym na finansowanie projektów inwestycyjnych realizowanych przez 13 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) podmioty sektora publicznego (w szczególności JST i spółki komunalne) oraz udziela wsparcia działalności operacyjnej przedsiębiorstw prywatnych (w szczególności z sektora MŚP). W praktyce oznacza to, że Bank pozyskuje środki z EBI z przeznaczeniem na rozwój własnej akcji kredytowej. 1.1. Skład Rady Nadzorczej oraz Zarządu 1) Skład Rady Nadzorczej Banku Na dzień 31 grudnia 2018 r. w skład Rady Nadzorczej Banku wchodzili: ƒ Paweł Borys – Przewodniczący Rady Nadzorczej, ƒ Kamil Mroczka – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej, ƒ Jarosław Nowacki – Sekretarz Rady Nadzorczej, ƒ Artur Adamski – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Beata Gorajek – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Mariusz Gruda – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Jan Filip Staniłko – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Jerzy Szmit – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Łukasz Robert Śmigasiewicz – Członek Rady Nadzorczej. Skład Rady Nadzorczej na dzień podpisania sprawozdania finansowego: ƒ Paweł Borys – Przewodniczący Rady Nadzorczej, ƒ Beata Gorajek – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej, ƒ Jarosław Nowacki – Sekretarz Rady Nadzorczej, ƒ Artur Adamski – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Mariusz Gruda – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Jan Filip Staniłko – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Jerzy Szmit – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Łukasz Robert Śmigasiewicz – Członek Rady Nadzorczej, ƒ Magdalena Tarczewska-Szymańska– Członek Rady Nadzorczej. 2) Skład Zarządu Banku W skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2018 r. wchodzili: ƒ Beata Daszyńska - Muzyczka – Prezes Zarządu, ƒ Paweł Nierada – Pierwszy Wiceprezes Zarządu, ƒ Włodzimierz Kocon – Wiceprezes Zarządu, ƒ Wojciech Hann – Członek Zarządu, ƒ Przemysław Cieszyński – Członek Zarządu, ƒ Radosław Kwiecień – Członek Zarządu. W składzie Zarządu Banku od 31.12.2018 r. do dnia podpisania sprawozdania finansowego nie zaszły zmiany. 14 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 1.2. Zmiany zasad prezentacji danych finansowych (dane porównywalne) W sporządzonym za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. rocznym sprawozdaniu finansowym w stosunku do rocznego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Bank dokonał przekształcenia Rachunku zysków i strat ze względu na zmianę prezentacji kosztów premii emisyjnej od papierów wartościowych – przeniesienie z kosztów odsetkowych na pomniejszenie przychodów odsetkowych właściwych dla danego portfela. Wprowadzenie tej zmiany spowodowało konieczność doprowadzenia do porównywalności z okresem bieżącym danych porównawczych zaprezentowanych w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Poniżej zaprezentowano poszczególne pozycje sprawozdania rachunku zysków i strat według wartości zaprezentowanych w rocznym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz po przekształceniu. 2017 Działalność kontynuowana Nota przekształcenie (przed przekształceniem) (po p Przychody z tytułu odsetek 1 824 877 -122 923 Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej x x stopy procentowej Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych x x do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Koszty z tytułu odsetek -1 051 800 122 923 Wynik z tytułu odsetek 4 773 077 0 Przychody z tytułu prowizji i opłat 168 090 0 Koszty z tytułu prowizji i opłat -11 316 0 Wynik z tytułu prowizji i opłat 5 156 774 0 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez 6 26 248 0 rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach 7 22 809 0 finansowych Wynik z tytułu modyfikacji 8 x x Pozostałe przychody operacyjne 9 10 237 0 Pozostałe koszty operacyjne 9 -12 401 0 Ogólne koszty administracyjne 10 -320 903 0 Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu 11 -49 638 0 utraty wartości oraz rezerw Wynik z działalności operacyjnej 606 203 0 Zysk brutto 606 203 0 Podatek dochodowy 12 -88 390 0 Zysk netto 517 813 0 2. Polityka rachunkowości 2.1. Oświadczenie o zgodności Jednostkowe sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego za 2018 r. („sprawozdanie finansowe”) zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej przyjętymi przez Unię Europejską według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz ze związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w fo rozporządzeń Komisji Europejskiej (MSSF), a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi. Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku Gospodarstw Krajowego w dniu 15 kwietnia 2019 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego jest publikowane w tej samej dacie, co skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za 2018 r. (w tys. zł) 2017 rzekształceniu) 1 701 954 x x -928 877 773 077 168 090 -11 316 156 774 26 248 22 809 x 10 237 -12 401 -320 903 -49 638 606 203 606 203 -88 390 517 813 rmie a 15 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) 2.2. Zmiany w standardach rachunkowości Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym za 2018 rok Następujące nowe standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacje zatwierdzone do stosowania w UE zostały zastosowane po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym Banku za 2018 rok: ƒ MSSF 9 „Instrumenty finansowe” – określa wymogi w zakresie ujmowania i wyceny, utraty wartości, zaprzestania ujmowania oraz rachunkowości zabezpieczeń instrumentów finansowych - szerszy opis standardu i prezentacja jego wpływu na sytuację finansową Banku została przedstawiona w dalszej części tego punktu. ƒ MSSF 15 „Przychody z umów z klientami” z uwzględnieniem zmiany w zakresie daty zastosowania – standard ten określa, w jaki sposób i kiedy ujmuje się przychody – szerszy opis standardu oraz analiza została przedstawiona w dalszej części tego punktu. ƒ Zmiany do MSSF 2 „Płatności na bazie akcji” – klasyfikacja oraz wycena płatności na bazie akcji. Zmiany wprowadzają wymogi w zakresie ujmowania: (a) skutków warunków nabycia uprawnień i warunków innych niż warunki nabycia uprawnień na wycenę płatności na bazie akcji rozliczanych w środkach pieniężnych; (b) płatności na bazie akcji mające funkcję rozliczenia netto z zobowiązaniami podatkowymi; oraz (c) modyfikacji warunków płatności na bazie akcji, które powodują zmianę klasyfikację transakcji z rozliczanych w środkach pieniężnych do rozliczanych w instrumentach kapitałowych. ƒ Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” – zmiany zostały wprowadzone w celu rozwiązania problemów wynikających z wdrożenia nowego standardu MSSF 9 „Instrumenty finansowe” przed wprowadzeniem nowego standardu zastępującego MSSF 4. ƒ Zmiany do MSR 40 „Nieruchomości inwestycyjne” – zmiany określają, że jednostka dokonuje przeniesienia poszczególnych nieruchomości do lub z nieruchomości inwestycyjnych tylko wówczas, gdy istnieją dowody na zmianę sposobu ich użytkowania. Zmiana sposobu użytkowania występuje wtedy, gdy poszczególna nieruchomość spełnia lub przestała spełniać definicję nieruchomości inwestycyjnych. Zmiana intencji kierownictwa co do sposobu użytkowania nieruchomości sama w sobie nie stanowi przesłanki na zmianę sposobu użytkowania. ƒ Zmiany do MSSF 1 i MSR 28 w wyniku „Poprawki do MSSF (cykl 2014 - 2016)” – dokonano zmian do różnych standardów w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do standardów (MSSF 1, MSSF 12 oraz MSR 28) ukierunkowanych głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa. ƒ Interpretacja KIMSF 22 „Transakcje w walutach obcych i płatności zaliczkowe” – interpretacja określa, iż w celu ustalenia kursu wymiany datą transakcji jest data początkowego ujęcia przedpłaty jako składnika aktywów niepieniężnych lub zobowiązania z tytułu odroczonych dochodów. Jeśli istnieje wiele płatności lub wpływów zaliczkowych, ustala się datę transakcji w odniesieniu do każdej płatności lub wpływów. Wyżej wymienione nowe standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacja z wyjątkiem MSSF 9 „Instrumenty finansowe” nie miały wpływu na sprawozdanie finansowe Banku za 2018 rok. MSSF 9 „Instrumenty finansowe” Z dniem 1 stycznia 2018 roku Bank rozpoczął stosowanie Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 9 „Instrumenty Finansowe” („MSSF 9”). Standard wprowadził zmiany w zakresie zasad klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych (w szczególności aktywów finansowych), oraz nowy model utraty wartości aktywów finansowych oparty na koncepcji straty oczekiwanej. Przyjęte przez Bank nowe zasady rachunkowości wynikające z zastosowania MSSF 9 zostały zaprezentowane w nocie 2.5 Istotne zasady rachunkowości. MSSF 9 wprowadził istotne zmiany sposobu prezentacji oraz zakresu ujawnień dotyczących instrumentów finansowych. Bank podjął decyzję, aby skorzystać z zapisów MSSF 9 umożliwiających zwolnienie z obowiązku przekształcania danych porównawczych dla okresów wcześniejszych w odniesieniu do zmian wynikających z klasyfikacji i wyceny (w tym z tytułu utraty wartości). Różnice wartości bilansowej aktywów finansowych wynikających z zastosowania MSSF 9 zostały ujęte w pozycji „Zysk (strata) z lat ubiegłych” oraz „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” na dzień 1 stycznia 2018 roku. W dalszej części zaprezentowano wpływ zastosowania przez Bank MSSF 9 po raz pierwszy. 16 sporządzone Poniższa tabela przedstawia zmi MSSF 9. Klasyfikacja aktywów finansowych i zobowiązań finansowych na datę przyjęcia MSSF 9 Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Kredyty i pożyczki udzielone klientom Kredyty i pożyczki udzielone klientom Kredyty i pożyczki udzielone klientom Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - instrumenty dłużne Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - instrumenty kapitałowe Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - instrumenty kapitałowe Inne aktywa Razem aktywa finansowe Rezerwy Ponadto aktywa utrzymywane do t przeklasyfikowane zgodnie z MSS kosztu. Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF za rok obro any w kategoriach aktywów f Klasyfikacja wg MSR 39 Pożyczki i należności Pożyczki i należności Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (wyznaczone) Pożyczki i należności Pożyczki i należności Pożyczki i należności Pożyczki i należności Pożyczki i należności Dostępne do sprzedaży Dostępne do sprzedaży Dostępne do sprzedaży Pożyczki i należności Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu erminu zapadalności o warto F 9 do dłużnych papierów wa Banku Gospodarstwa Krajowego towy od dnia 1 stycznia do dnia 31 gru inansowych, które nastąpiły w wyniku z Klasyfikacja wg MSSF 9 Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (obowiązkowo) Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (wyznaczone) Kredyty i pożyczki wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Kredyty i pożyczki wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (obowiązkowo) Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (obowiązkowo) Dłużne papiery wartościowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (obowiązkowo) Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu ści brutto 166 tys. zł i wartość netto rtościowych wycenianych według zamorty dnia 2018 r. astosowania Wartość bilansowa wg MSR 39 988 581 3 089 748 1 342 070 130 233 21 465 501 169 049 33 709 5 565 538 2 105 540 35 699 238 136 988 1 192 397 31 234 71 949 826 170 799 0 zł zostały zowanego (w tys. zł) Wartość bilansowa wg MSSF 9 988 581 3 089 210 1 342 070 130 233 21 477 026 164 916 44 805 5 557 657 2 105 540 35 699 238 136 988 1 192 397 31 133 71 959 794 162 144 17 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 Poniższa tabela przedstawia uzgodnienia wartości bilansowych aktywów finansowych wg kategorii wyce z wartościami bilansowymi wg kategorii ich wyceny w ramach MSSF 9, na datę pierwszego zastosowania Wartość bilansow AKTYWA FINANSOWE na 31.12.2017 wg MSR 39 WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO K Należności od banków Bilans otwarcia 3 0 Dotworzenie odpisów na oczekiwane straty kredytowe Bilans zamknięcia Kredyty i pożyczki udzielone klientom Bilans otwarcia 27 2 A Reklasyfikacja do aktywów finasowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (obowiązkowo) B Reklasyfikacja do dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu Zmiana prezentacyjna wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 – korekta odsetek impairmentowych (KOI) Zmiana prezentacyjna wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 – odsetki karne Rozwiązanie odpisów na oczekiwane straty kredytowe, w tym KOI w związku z rozpoznaniem aktywów POCI Rozliczenie prowizji w związku z rozpoznaniem aktywów POCI Korekta wartości bilansowej aktywów POCI Zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe wynikająca ze zmiany prezentacyjnej wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 - KOI Zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe wynikająca ze zmiany prezentacyjnej wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 – odsetki karne Zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe, w tym zmiana poziomu KOI w wyniku zastosowania MSSF 9 Bilans zamknięcia Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Bilans otwarcia B Reklasyfikacja z pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom Zmiana prezentacyjna wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 - KOI Zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe wynikająca ze zmiany prezentacyjnej wartości bilansowej brutto wg MSSF 9 - KOI Zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe, w tym zmiana poziomu KOI w wyniku zastosowania MSSF 9 Bilans zamknięcia Inne aktywa Bilans otwarcia Dotworzenie odpisu na oczekiwane straty kredytowe Bilans zamknięcia DOSTĘPNE DO SPRZEDAŻY Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Bilans otwarcia 37 0 C Reklasyfikacja do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody -instrumenty dłużne D Reklasyfikacja do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody -instrumenty kapitałowe (wyznaczone) E Reklasyfikacja do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - instrumenty kapitałowe (obowiązkowo) Bilans zamknięcia WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁ Papiery wartościowe dłużne Bilans otwarcia C Reklasyfikacja z dostępnych do sprzedaży Bilans zamknięcia Papiery wartościowe kapitałowe Bilans otwarcia D Reklasyfikacja z dostępnych do sprzedaży Bilans zamknięcia WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK Kredyty i pożyczki udzielone klientom Bilans otwarcia A Reklasyfikacja z wycenianych wg zamortyzowanego kosztu Rozwiązanie odpisu na oczekiwane straty kredytowe Wycena do wartości godziwej Bilans zamknięcia Należności z tytułu instrumentów dłużnych Bilans otwarcia A Reklasyfikacja z wycenianych wg zamortyzowanego kosztu Rozwiązanie odpisu na oczekiwane straty kredytowe Rozwiązanie KOI Wycena do wartości godziwej Bilans zamknięcia Papiery wartościowe kapitałowe Bilans otwarcia E Reklasyfikacja z dostępnych do sprzedaży Bilans zamknięcia grudnia 2018 r. ny wg MSR 39 MSSF 9. a Aktu Reklasyfikacja wy OSZTU 89 748 33 797 -202 758 -5 565 538 6 524 267 628 x 5 565 538 1 828 31 234 28 623 -35 699 238 -1 192 397 -136 988 KOWITE DOCHODY x 35 699 238 x 1 192 397 ZYSKÓW I STRAT x 169 049 x 33 709 x 136 988 alizacja ceny na -538 47 156 452 -47 156 -6 524 -267 628 11 073 -1 828 -7 881 -101 476 -4 609 22 001 411 -11 316 (w tys. zł) Wartość bilansowa 01.01.2018 wg MSSF9 3 089 210 21 477 026 5 557 657 31 133 x 35 699 238 1 192 397 164 916 44 805 136 988 18 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Poniżej wyjaśniono, w jaki sposób zastosowanie nowych wymogów MSSF 9 doprowadziło do zaprezentowanych w powyższej tabeli zmian w klasyfikacji niektórych aktywów finansowych posiadanych przez Bank. Kredyty i pożyczki udzielone klientom A. Kredyty i pożyczki udzielone klientom, których wynik testu SPPI był negatywny zostały reklasyfikowane obowiązkowo jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Powodem, dla którego kontraktowe przepływy pieniężne nie stanowią jedynie spłat kapitału i odsetek od niespłaconego kapitału były: ƒ przypadki zastosowania dźwigni finansowej w umowach kredytowych, która zwiększa zmienność wynikających z umowy przepływów pieniężnych oraz ƒ w przypadku niektórych transz dłużnych papierów wartościowych zastosowanie klauzul partycypacyjnych w wyniku finansowym klienta, które uprawniają Bank do uzyskiwania dodatkowych przepływów pieniężnych. Pozostałe kredyty i pożyczki udzielone klientom, utrzymywane w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy i spełniające kryteria SPPI są nadal wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie B. Bank dokonał oceny modelu biznesowego dla komunalnych i korporacyjnych dłużnych papierów wartościowych i stwierdził, iż papiery te spełniają kryteria modelu biznesowego, którego celem jest uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy. W związku z tym dokonana została reklasyfikacja do pozycji „Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie”. Przed zastosowaniem wymogów MSSF 9, pozycje te prezentowane były jako kredyty i pożyczki udzielone klientom, gdyż były klasyfikowane do kategorii pożyczki i należności zgodnie z MSR 39. Dłużne papiery wartościowe C. Dłużne papiery wartościowe, które zgodnie z MSR 39 były zaklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży zostały przeklasyfikowane do wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, bez zmiany metody wyceny. Bank dokonał oceny modelu biznesowego dla tych papierów wartościowych i uznał, że są utrzymywane w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych jak i sprzedaży. Instrumenty kapitałowe D. Instrumenty kapitałowe utrzymywane długoterminowo w portfelu Banku zostały nieodwołalnie wyznaczone zgodnie z MSSF 9 do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Przed zastosowaniem MSSF 9, instrumenty te wyceniane były według wartości godziwej przez inne całkowite dochody (kategoria aktywa finansowe dostępne do sprzedaży). E. Pozostałe instrumenty kapitałowe, które zgodnie z MSR 39 były klasyfikowane jako dostępne do sprzedaży i były wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a które nie zostały nieodwołalnie wyznaczone do wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody zostały przeklasyfikowane do wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy. 19 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grud Poniższa tabela zawiera uzgodnienie odpisów z tytułu utraty wartości utworzonych zgodnie z MSR 39 utworzonych zgodnie z MSR 37 z wartościami odpisów na oczekiwane straty kredytowe według MSSF 9. Wartość odpisów aktualizacyjnych Uzgodnienie odpisów aktualizacyjnych i rezerw na 31.12.2017 A Reklasyfikacje z tytułu utraty wartości wg MSR 39 oraz rezerw wg MSR 37 Należności od banków 482 0 Kredyty i pożyczki udzielone klientom w 758 203 85 905 zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu instrumentów dłużnych x 120 610 wycenianych w zamortyzowanym koszcie Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży 72 051 -72 051 instrumenty kapitałowe Aktywa finansowe wyceniane wartości godziwej przez x 0 inne całkowite dochody Aktywa finansowe utrzymywane do terminu 166 -166 zapadalności Inne aktywa 5 302 0 Bilans razem 836 204 134 298 Linie kredytowe 98 843 0 Gwarancje 71 956 0 Pozabilans razem 170 799 0 Razem 1 007 003 134 298 Pozycja "Reklasyfikacje" obejmuje rozwiązanie odpisów w związku z przeklasyfikowaniem aktywów fin do kategorii WGWF oraz zmiany poziomu odpisów, które nastąpiły w korespondencji z analogiczną zmi bilansowej brutto, w tym: ƒ wzrost odpisów w wyniku dostosowania wartości bilansowej brutto do wymogów MSSF 9 (zmiana preze polegająca na zwiększeniu wartości bilansowej brutto poprzez rozpoznanie kontraktowych odsete w pełnej wysokości od należności i w konsekwencji analogiczny wzrost poziomu odpisów – 267 62 ƒ spadek odpisów dla należności zaklasyfikowanych do kategorii POCI, które na dzień początkowego są w wartości godziwej i nie wykazują salda odpisów – 47 156 tys. zł, ƒ reklasyfikacja korekty odsetek impairmentowych – 8 352 tys. zł. Poniższa tabela prezentuje wpływ MSSF 9 na dzień pierwszego zastosowania. Efekt związany z rozpoc MSSF 9 został ujęty w pozycjach „Zysk (strata) z lat ubiegłych” oraz „Kapitał (fundusz) z aktuali Wpływ MSSF 9 na pozycję „Zysk (strata) z lat ubiegłych” „Zysk (strata) z lat ubiegłych” netto na 31.12.2017 według MSR 39 Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Reklasyfikacja aktywów finansowych do kategorii WGWF w związku z niezdanym testem SPPI, w tym: rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość korekta z tytułu wyceny do wartości godziwej Reklasyfikacja instrumentów kapitałowych razem, w tym: reklasyfikacja DDS -> WGWF reklasyfikacja DDS -> WGICD Pozostałe korekty Podatek dochodowy - odroczony Razem korekty MSSF 9 ( wpływ MSSF 9 na pozycję „Zysk (strata) z lat ubiegłych”) „Zysk (strata) z lat ubiegłych” na 01.01.2018 w wyniku implementacji MSSF 9 Wpływ MSSF 9 na pozycję „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” netto na 31.12.2017 według MSR 39 Utworzenie odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji dotychczas klasyfikowanych jako DDS Reklasyfikacja instrumentów kapitałowych razem, w tym: reklasyfikacja DDS -> WGWF reklasyfikacja DDS -> WGICD Podatek dochodowy - odroczony Razem korekty MSSF 9 (wpływ MSSF 9 na pozycję „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” netto na 01.01.2018 w wyniku implementacji MSSF 9 nia 2018 r. i rezerw W ktualizacja a wyceny 538 -11 076 7 881 0 1 810 0 101 -746 -22 023 13 368 -8 655 -9 401 ansowych aną wartości ntacyjna k naliczonych 8 tys. zł), ujęcia ujmowane zęciem stosowania zacji wyceny”. (w tys. zł) artość odpisów ktualizacyjnych MSSF 9 na 01.01.2018 1 020 833 032 128 491 0 1 810 0 5 403 969 756 76 820 85 324 162 144 1 131 900 319 968 9 401 6 963 22 888 -15 925 50 381 49 376 1 005 451 -10 068 57 128 377 096 355 559 1 810 -50 381 -49 376 -1 005 9 038 -39 533 316 026 20 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Bank podjął decyzję o nie stosowaniu rozwiązań przejściowych, określonych w art. 473 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012, w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2395 z dnia 12 grudnia 2017 r. zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 na fundusze własne oraz dotyczących traktowania jako duże ekspozycje niektórych ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego denominowanych w walucie krajowej dowolnego państwa członkowskiego. MSSF 15 „Przychody z umów z klientami” MSSF 15 „Przychody z umów z klientami” zastępuje MSR 18 „Przychody”, MSR 11 „Umowy o usługę budowlaną” oraz interpretacje związane z ujmowaniem przychodów. Standard ma zastosowanie do umów z klientami, z wyjątkiem instrumentów finansowych, umów leasingowych, umów ubezpieczeniowych oraz gwarancji. Podstawową zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodu, który odzwierciedla przeniesienie przyrzeczonych towarów lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wysokość wynagrodzenia, do którego Bank spodziewa się uzyskać prawo w zamian za przekazane towary lub usługi. Zgodnie z MSSF 15 przeniesienie towarów i usług bazuje na koncepcji przeniesienia kontroli na klienta, które może nastąpić w określonym momencie (dostawa towaru lub wykonanie usługi) lub na przestrzeni czasu (w czasie świadczenia usługi). Koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia umów z klientami należy aktywować i rozliczać w czasie przez okres konsumowania korzyści z tej umowy. MSSF 15 wprowadził nowy, 5-etapowy model, który powinien być wykorzystywany do rozpoznawania umów skutkujących przychodami. Model składa się z następujących etapów: 1. Identyfikacja umowy z klientem. 2. Identyfikacja osobnych zobowiązań do wykonania świadczenia wynikających z umowy. 3. Ustalenie ceny transakcyjnej. 4. Przypisanie ceny transakcyjnej do zobowiązań do wykonania świadczenia. 5. Ujęcie przychodu. W wyniku przeprowadzonego przeglądu zidentyfikowano w Banku przychody będące w zakresie MSSF 15, są to głównie: ƒ opłaty za zarządzanie aktywami w ramach Perspektywy Unii Europejskiej 2014-2020; ƒ wynagrodzenie za obsługę programów/funduszy działalności zleconej; ƒ wynagrodzenie za obsługę konsolidacji środków publicznych. W wyniku przeprowadzonych analiz w w/w obszarach działalności oraz faktu, że znacząca większość przychodów BGK wynika z działalności regulowanej innymi standardami, Bank nie zidentyfikował pozycji, dla których wymagana byłaby zmiana ujęcia księgowego. W ocenie Banku zastosowanie standardu MSSF 15 nie ma wpływu na sytuację finansową i fundusze własne Banku. Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, które są zatwierdzone przez Unię Europejską, ale jeszcze nie weszły w życie Następujące zmiany zostały zatwierdzone do stosowania w UE, przy czym nie weszły jeszcze w życie: ƒ MSSF 16 „Leasing” – obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku opis standardu i analiza wpływu na Bank została przedstawiona w dalszej części tego punktu. ƒ Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe” – zmiany modyfikują obowiązujące wymogi w MSSF 9 dotyczące praw z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy na potrzeby umożliwienia wyceny według zamortyzowanego kosztu lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody nawet w przypadku ujemnych płatności kompensacyjnych. ƒ Interpretacja KIMSF 23 „Niepewność w zakresie rozliczania podatku dochodowego” – zawiera wytyczne, które uzupełniają wymogi zawarte w MSR 12, określając sposób odzwierciedlenia skutków niepewności przy ujmowaniu podatku dochodowego. Według szacunków Banku, wyżej wymienione zmiany z wyjątkiem MSSF 16 „Leasing” nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Bank w niniejszym sprawozdaniu finansowym. MSSF 16 „Leasing” MSSF 16 przedstawia ogólny model identyfikacji umów leasingu i ich rozliczania w sprawozdaniach finansowych leasingodawców i leasingobiorców. Obowiązuje w odniesieniu do okresów rozliczeniowych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku i zastępuje wytyczne dotyczące leasingu, w szczególności MSR 17 „Leasing”. Celem nowego standardu jest ułatwienie porównania sprawozdań finansowych, prezentujących zarówno leasing finansowy, jak i operacyjny w sprawozdaniu z sytuacji finansowej leasingobiorcy oraz dostarczenie użytkownikom 21 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) sprawozdania finansowego informacji dotyczących ryzyka związanego z tymi formami leasingu. Odwrotnie niż w przypadku zasad rozliczania leasingu dotyczących leasingobiorcy, nowy standard nie zmienia wymogów MSR 17 dotyczących leasingodawców. Nowy standard nie zawiera rozróżnienia między leasingiem finansowym a operacyjnym w księgach rachunkowych leasingobiorcy i wymaga ujmowania prawa do użytkowania składnika aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu w odniesieniu do wszystkich umów, zawartych przez leasingobiorcę. Bank nie stosuje postanowień standardu do umów w przypadku, których jest leasingobiorcą w zakresie dozwolonym przez MSSF 16 tj. do: umów leasingu aktywów niematerialnych, umów leasingu krótkoterminowego (okres leasingu trwający poniżej 12 miesięcy) i umów leasingu dotyczących aktywów o niskiej wartości. W momencie zastosowania MSSF 16 po raz pierwszy, zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wartości bieżącej pozostałych opłat leasingowych, zdyskontowanych przy użyciu krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy w dniu pierwszego zastosowania. Natomiast składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujmuje się na moment początkowego ujęcia w kwocie zobowiązania z tytułu leasingu. Bank wdrażając MSSF 16 zdecydował o zastosowaniu do swoich umów leasingowych zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego. W związku z tym Bank nie przekształca danych porównawczych. W wyniku prowadzonego w Banku projektu MSSF 16 na dzień 1.01.2019 r. oszacowano: ƒ prawo do użytkowania składnika aktywów w kwocie 31 409 tys. zł; ƒ zobowiązanie z tytułu leasingu w kwocie 31 409 tys. zł. Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE: ƒ MSSF 14 „Odroczone salda z regulowanej działalności” – standard ten ma na celu umożliwienie podmiotom stosującym MSSF po raz pierwszy, a które obecnie ujmują odroczone salda z działalności regulacyjnej zgodnie z ich poprzednimi ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości, kontynuację ujmowania tych sald po przejściu na MSSF. ƒ MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – nowy standard wymaga wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych w wysokości aktualnej wartości wypłaty i zapewnia bardziej jednolite podejście do wyceny i prezentacji wszystkich umów ubezpieczeniowych. Wymogi te mają na celu osiągnięcie spójnego ujmowania umów ubezpieczeniowych opartego na określonych zasadach rachunkowości. MSSF 17 zastępuje MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” i związane z nimi interpretacje w dniu zastosowania nowego standardu. ƒ Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany mają na celu poprawę definicji przedsięwzięcia. Zmieniona definicja przedsięwzięcia podkreśla, że produktem wyjściowym (rezultatem) przedsięwzięcia jest dostarczanie towarów i usług klientom, podczas gdy dotychczasowa definicja koncentruje się na rezultatach w formie dywidend, niższych kosztach lub innych korzyściach ekonomicznych dla inwestorów i innych podmiotów. ƒ Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – zmiany mają na celu usunięcie sprzeczności między wymogami MSR 28 a MSSF 10 oraz wyjaśniają, że ujęcie zysku lub straty w transakcjach z udziałem jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia zależy od tego czy sprzedane lub wniesione aktywa stanowią przedsięwzięcie. ƒ Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – dokonano zmian do różnych standardów w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do standardów (MSSF 1, MSSF 12 oraz MSR 28) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa. ƒ Zmiany do MSR 19 „Świadczenia pracownicze” – zmiany wymagają, aby po zmianie planu zastosować zaktualizowane założenia do wyceny, w celu ustalenia bieżących kosztów usług i odsetek netto za pozostałą część okresu sprawozdawczego. ƒ Zmiany do MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – zmiany wprowadzono w celu wyjaśnienia, że jednostka stosuje MSSF 9 (w tym regulacje dotyczące utraty wartości) do długoterminowych udziałów w jednostkach stowarzyszonych lub wspólnych przedsięwzięć, które wchodzą w skład inwestycji netto w jednostkę stowarzyszoną lub wspólne przedsięwzięcia, w stosunku do których nie zastosowano metody praw własności. 22 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) ƒ Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2015 - 2017)” – dokonano zmian do różnych standardów w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do Standardów (MSSF 3, MSSF 11, MSR 12 oraz MSR 23) ukierunkowanych głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa. ƒ Zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych zawartych w MSSF – ze względu na aktualizację założeń koncepcyjnych, RMSR zaktualizowała odniesienia do zaktualizowanych założeń koncepcyjnych zawartych w MSSF. Według szacunków Banku wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Bank na dzień 31.12.2018 r. 2.3. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego Jednostkowe sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego obejmuje dane za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. i porównywalne dane finansowe za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności przez Bank w okresie nie krótszym niż 12 miesięcy po dniu bilansowym. Zarząd Banku nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Bank na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania, bądź istotnego ograniczenia przez Bank dotychczasowej działalności. Dane finansowe w sprawozdaniu finansowym prezentowane są w złotych polskich, w zaokrągleniu do 1 tys. zł chyba, że wskazano inaczej. Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Sprawozdanie finansowe Banku zostało sporządzone w oparciu o następujące zasady wyceny: ƒ według wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz dla aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ƒ według zamortyzowanego kosztu dla pozostałych aktywów finansowych, w tym dla kredytów i pożyczek oraz pozostałych zobowiązań finansowych, ƒ według kosztu historycznego dla jednostek stowarzyszonych i zależnych oraz aktywów i zobowiązań niefinansowych z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości, ƒ według wartości godziwej dla nieruchomości inwestycyjnych. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Sprawozdanie finansowe Banku zostało sporządzone w oparciu o następujące zasady wyceny: ƒ według wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu, w tym instrumentów pochodnych, aktywów finansowych wyznaczonych w momencie początkowego ujęcia jako aktywa finansowe wyceniane przez rachunek zysków i strat oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, za wyjątkiem tych, dla których nie można wiarygodnie ustalić wartości godziwej, ƒ według zamortyzowanego kosztu dla pozostałych aktywów finansowych, w tym dla kredytów i pożyczek oraz pozostałych zobowiązań finansowych, ƒ według kosztu historycznego dla aktywów i zobowiązań niefinansowych z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, dla których nie można wiarygodnie ustalić wartości godziwej, ƒ według wartości godziwej dla nieruchomości inwestycyjnych. 2.4. Szacunki i założenia Bank dokonuje pewnych szacunków i przyjmuje założenia, które mają wpływ zarówno na sprawozdanie finansowe, jak i na ujętą w nim informację uzupełniającą. Szacunki i założenia, które Bank przyjmuje do wykazywania wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów, dokonywane są przy wykorzystaniu danych historycznych oraz innych czynników, które są dostępne oraz uznawane za właściwe w danych okolicznościach. Założenia co do przyszłości oraz dostępne dane służą do szacowania wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie można jednoznacznie określić przy wykorzystaniu innych źródeł. Przy dokonywaniu szacunków Bank uwzględnia przyczyny oraz źródła niepewności, które są przewidywane na koniec okresu sprawozdawczego. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych. 23 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Dokonywane przez Bank szacunki oraz założenia są poddawane bieżącym przeglądom. Korekty szacunków są rozpoznawane w tym okresie, w którym dokonano zmiany szacunków, jeżeli korekty dotyczą tylko tego okresu. Natomiast, jeżeli korekty wpływają zarówno na okres, w którym dokonano zmiany, jak i na przyszłe okresy, są one rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany oraz w okresach przyszłych. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Na każdy dzień bilansowy Bank ocenia czy wystąpiły obiektywne dowody wskazujące na utratę wartości składnika/grupy aktywów finansowych. Zasady oceny utraty wartości oraz metody kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych zostały opisane w nocie 47 „Zarządzanie ryzykiem kredytowym”. Poniższe tabele prezentują szacunkowy wpływ zmian wartości bieżącej przepływów pieniężnych oraz wartości PD i LGD na wysokość odpisów na oczekiwane straty kredytowe – dla trzech faz szacowania utraty wartości. Wartość ujemna oznacza spadek odpisów na oczekiwane straty kredytowe. W związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2018 r. MSSF 9, dane wg stanu na 31 grudnia 2018 r. zawierają dane zgodne z MSSF 9, a dane porównywalne zawierają zmianę szacunkową określoną zgodnie z MSR 39. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych – zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych na poziom odpisów dla ekspozycji z utratą wartości - oceniane metodą indywidualną - faza 3 na dzień 31.12.2018 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych 10% Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą -107 839 indywidualną Szacunkowa zmiana odpisów na zobowiązania pozabilansowe oceniane metodą indywidualną -23 236 Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD na poziom dla odpisów ekspozycji z utratą wartości - oceniane metodą grupową - faza 3 na dzień 31.12.2018 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD 10% Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą 4 595 grupową Szacunkowa zmiana odpisów na zobowiązania pozabilansowe oceniane metodą grupową 108 Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości PD i LGD na poziom odpisów dla ekspozycji bez utraty wartości - faza 1 i 2 na dzień 31.12.2018 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości PD 10% Szacunkowa zmiana odpisów dla ekspozycji bilansowych bez utraty wartości 26 751 Szacunkowa zmiana odpisów dla zobowiązań pozabilansowych bez utraty wartości 15 607 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD 10% Szacunkowa zmiana odpisów dla ekspozycji bilansowych bez utraty wartości 26 562 Szacunkowa zmiana odpisów dla zobowiązań pozabilansowych bez utraty wartości 15 540 Utrata wartości – zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Na każdy dzień bilansowy Bank ocenia czy wystąpiły obiektywne dowody wskazujące na utratę wartości składnika/grupy aktywów finansowych. Zasady oceny utraty wartości oraz metody kalkulacji strat z tytułu utraty wartości zostały op w nocie 47 „Zarządzanie ryzykiem kredytowym”. Poniższe tabele prezentują szacunkowy wpływ zmian wartości bieżącej przepływów pieniężnych oraz wartości PD i LGD na wysokość odpisów z tytułu utraty wartości/poziom rezerw – dla trzech metod szacowania utraty wartości. Wartość ujemna oznacza spadek odpisów/rezerw. Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych na utratę wartości/poziom rezerw - oceniane metodą indywidualną na dzień 31.12.2017 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych + 10% Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą -54 670 indywidualną Szacunkowa zmiana rezerw na zobowiązania pozabilansowe ocenianych metodą indywidualną -9 459 Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD na utratę wartości/poziom rezerw - oceniane metodą grupową na dzień 31.12.2017 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD + 10% Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą 6 377 grupową Szacunkowa zmiana rezerw na zobowiązania pozabilansowe ocenianych metodą grupową 318 (w tys. zł) -10% 183 477 127 509 -10% -6 755 -126 -10% -28 058 -15 569 -10% -26 562 -15 560 isane - 10% 174 842 87 435 - 10% -16 305 -339 24 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości PD i LGD na kwotę odpisów lub rezerw na poniesione, lecz nierozpoznane na dzień 31.12.2017 Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości PD + 10% Szacunkowa zmiana odpisów na poniesione, lecz nierozpoznane straty (IBNR) dla ekspozycji 22 152 bilansowych Szacunkowa zmiana rezerw na poniesione, lecz nierozpoznane straty (IBNR) dla zobowiązań 14 168 pozabilansowych Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD + 10% Szacunkowa zmiana odpisów na poniesione, lecz nierozpoznane straty (IBNR) dla ekspozycji 22 152 bilansowych Szacunkowa zmiana rezerw na poniesione, lecz nierozpoznane straty (IBNR) dla zobowiązań 14 145 pozabilansowych Wartość godziwa instrumentów pochodnych, nienotowanych dłużnych papierów wartościowych oraz należności Instrumenty pochodne, nienotowane dłużne papiery wartościowe oraz należności ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej, dla których nie identyfikuje się aktywnego rynku, wycenę przeprowadza się na podstawie powszechnie stosowanych techniki wyceny, w maksymalnym stopniu bazując na obserwowalnych w otoczeniu rynkowym danych wejściowych i profesjonalnym osądzie. Stosowane techniki wyceny i dane wejściowe podlegają regularnej weryfikacji. Szacunkowy wpływ zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych o symetrycznym profilu ryzyka, nienotowanych dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz należności zaklasyfikowanych do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości prezentują poniższe tabele. Zmiana wyceny instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka przy przesunięciu równoległym krzywych dochod Zmiana wyceny instrumentów pochodnych o liniowym 31.12.2018 31.12.2017 profilu ryzyka przy przesunięciu równoległym krzywych + 50bp - 50bp + 50bp dochodowości o: Zmiana wyceny instrumentów pochodnych 2 671 -2 671 994 (aktywa pomniejszone o zobowiązania) Zmiana wyceny do wartości godziwej nienotowanych dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godz przez inne całkowite dochody przy przesunięciu równoległym krzywej dochodowości Zmiana wyceny przy przesunięciu równoległym 31.12.2018 31.12.2017 krzywych dochodowości o: + 50bp - 50bp + 50bp Zmiana wyceny nienotowanych dłużnych instrumentów -5 373 5 373 -17 988 finansowych Zmiana wyceny do wartości godziwej należności wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy przy prze równoległym krzywej dochodowości Zmiana wyceny przy przesunięciu równoległym 31.12.2018 31.12.2017 krzywych dochodowości o: + 50bp - 50bp + 50bp Zmiana wyceny należności 1 309 -1 309 x Rezerwy na programy określonych świadczeń Analiza wrażliwości rezerw na programy określonych świadczeń zaprezentowana jest w nocie 36 „Rezerwy”. Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego Bank rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. 2.5. Istotne zasady rachunkowości W niniejszej nocie zostały wyszczególnione zasady rachunkowości stosowane przez Bank od 1 stycznia 2018 r. zgodn z MSSF 9 „Instrumenty finansowe” oraz zasady rachunkowości stosowane przez Bank do 31 grudnia 2017 r. (tekst wyszarzony) zgodne z MSR 39. Brak wyszczególnienia oznacza, że zasady rachunkowości są jednakowe lub istotnie się nie różnią zarówno dla danych finansowych za 2017 jak i 2018 rok. (w tys. zł) straty - 10% -22 152 -14 168 - 10% -22 152 -14 168 owości - 50bp -994 iwej 50bp 17 988 sunięciu - 50bp x e 25 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) 2.5.1 Prezentacja sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rachunku zysków i strat Bank, poza działalnością własną, prowadzi działalność zleconą za pośrednictwem wyodrębnionych funduszy: ƒ funduszu związanego z udzielaniem kredytów, pożyczek lub zobowiązań pozabilansowych - „fundusze narażone na ryzyko kredytowe”:  Fundusz Żeglugi Śródlądowej, ƒ funduszy związanych z zarządzaniem przepływami środków finansowych na określone cele budżetowe - „fundusze przepływowe”, obejmujące:  Krajowy Fundusz Drogowy,  Fundusz Kolejowy,  Fundusz Termomodernizacji i Remontów,  Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich,  Fundusz Dopłat,  Fundusz Wsparcia Kredytobiorców,  Krajowy Fundusz Gwarancyjny. Sprawozdanie finansowe obejmuje działalność własną Banku i działalność zleconą prowadzoną w ramach funduszy narażonych na ryzyko kredytowe. Powstaje poprzez sumowanie poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, zestawień pozycji pozabilansowych, rachunku zysków i strat działalności własnej oraz tych funduszy. Aktywa i pasywa funduszy narażonych na ryzyko kredytowe uwzględniane są w aktywach i pasywach Banku, zaś środki przeznaczone na działalność tych funduszy prezentowane są w pozycji „Pozostałe zobowiązania”. Rachunek zysków i strat BGK obejmuje przychody i koszty uzyskane z działalności własnej oraz funduszy narażonych na ryzyko kredytowe. Zysk netto osiągnięty na działalności funduszy narażonych na ryzyko kredytowe przeznaczany jest zgodnie ze statutem Banku, na uzupełnienie tych funduszy oraz może być w części przeznaczony na fundusz zapasowy BGK. Zgodnie z postanowieniami statutu Banku, straty na działalności funduszy narażonych na ryzyko kredytowe oraz przepływowych pokrywane są w ciężar tych funduszy. Aktywa i pasywa funduszy przepływowych nie są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej BGK, ponieważ nie spełniają definicji aktywów i zobowiązań Banku. Bank Gospodarstwa Krajowego, na mocy stosownych ustaw, kieruje polityką finansową i operacyjną funduszy przepływowych, lecz nie sprawuje nad nimi kontroli, nie osiąga korzyści ekonomicznych z ich działalności i nie ponosi ryzyka kredytowego związanego z tymi aktywami. 2.5.2 Waluty obce Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Walutą funkcjonalną (waluta podstawowego środowiska gospodarczego, w którym działa Bank) i walutą prezentacji jest złoty polski. Przeliczanie pozycji w walutach obcych Różnice kursowe powstające z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane są w rachunku zysków i strat. Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Różnice kursowe, powstające z przeliczenia instrumentów kapitałowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, odnoszone są do innych całkowitych dochodów. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Różnice kursowe, powstające z przeliczenia instrumentów kapitałowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, odnoszone są do innych całkowitych dochodów. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego: ƒ pozycje pieniężne w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia, 26 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) ƒ pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji, ƒ pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona. Aktywa i pasywa oraz zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych oraz indeksowane kursem waluty obcej wyceniane są według kursu średniego ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy. Poniżej przedstawione zostały kursy średnie wybranych walut obcych w złotych: Waluta Stan na 31.12.2018 Stan na 31.12.2017 EUR 4,3000 4,1709 GBP 4,7895 4,7001 USD 3,7597 3,4813 CHF 3,8166 3,5672 2.5.3 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych Na środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych składają się gotówka w kasie oraz na rachunku nostro w Narodowym Banku Polskim, a także środki pieniężne na rachunkach bieżących w bankach oraz inne środki pieniężne o pierwotnym terminie wymagalności do 3 miesięcy. Wymienione aktywa wykazywane są według wartości nominalnej. 2.5.4 Aktywa i zobowiązania finansowe 2.5.4.1 Początkowe ujęcie Bank ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy staje się związany postanowieniami umowy instrumentu finansowego. 2.5.4.2 Klasyfikacja i wycena Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Klasyfikacja aktywów finansowych niebędących instrumentem kapitałowym Bank klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do jednej z następujących kategorii: 1) aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie; 2) aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; 3) aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: ƒ obowiązkowo wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy; ƒ wyznaczonych nieodwołalnie na moment początkowego ujęcia do wyceny do wartości godziwej przez wynik finansowy. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Bank klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do tej kategorii jeżeli: 1) składnik ten jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz 2) warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek tego kapitału (ocena charakterystyki przepływów pieniężnych – „test SPPI” ang. solely payments of principal and interest). Aktywa finansowe z tej kategorii wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Zamortyzowany koszt jest obliczany przy uwzględnieniu dyskonta lub premii oraz prowizji, opłat i kosztów transakcji, które stanowią integralną część efektywnej stopy procentowej. Skutki wyceny ujmowane są w pozycji „Przychody z tytułu odsetek” w rachunku zysków i strat. Straty z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe ujmowane są w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw”. Kategoria aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmuje przede wszystkim: kredyty i pożyczki udzielone klientom, obligacje komunalne i komercyjne oraz należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu. 27 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Bank klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do tej kategorii jeżeli: a) składnik ten jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz b) warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek tego kapitału (ocena charakterystyki przepływów pieniężnych). Zmiany wartości godziwej rozpoznawane są w innych całkowitych dochodach, aż do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej, kiedy skumulowany zysk/strata ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Kapitał z aktualizacji wyceny podlega rozliczeniu do rachunku zysków i strat w momencie sprzedaży składnika aktywów. Dla aktywów finansowych zaklasyfikowanych do tej kategorii ustala się odpisy na oczekiwane straty kredytowe, które ujmowane są w innych całkowitych dochodach w korespondencji z rachunkiem zysków i strat. Odpisy na oczekiwane straty nie korygują wartości bilansowej aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Przychody odsetkowe oraz dyskonto lub premia dotyczące dłużnych instrumentów finansowych rozliczane są w czasie - z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i rozpoznawane są w wyniku odsetkowym w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”. Kwotowania rynkowe służące do wyznaczenia wartości godziwej dłużnych skarbowych papierów wartościowych pobierane są z ogólnodostępnych systemów informacyjnych. W przypadku, gdy dla danego dłużnego papieru wartościowego nie są dostępne kwotowania rynkowe (np. obligacje komunalne, obligacje komercyjne), wartość godziwa nie jest wyznaczana za pomocą wyceny rynkowej, lecz na podstawie techniki NPV, tj. wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość bieżąca kalkulowana jest na podstawie rynkowych krzywych dochodowości pobieranych z ogólnodostępnych systemów informacyjnych (w zależności od rodzaju papieru wartościowego wykorzystywane są krzywe zerokuponowe lub bazujące na rentownościach skarbowych dłużnych papierów wartościowych). W przypadku nieskarbowych dłużnych papierów wartościowych, przy wyznaczaniu wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych uwzględniany jest spread na ryzyko kredytowe emitenta oraz ryzyko płynności. Kategoria aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje przede wszystkim: obligacje skarbowe, bony pieniężne oraz obligacje komunalne i komercyjne. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy Bank kwalifikuje: 1) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym instrumenty pochodne; 2) aktywa finansowe, które zaliczane są do modelu biznesowego „sprzedaż”; 3) aktywa finansowe, które obowiązkowo muszą być zaliczone do tej kategorii, ze względu na niezdanie testu SPPI; 4) aktywa finansowe, które zostały wyznaczone do tej kategorii na moment początkowego ujęcia, jeżeli w ten sposób eliminuje lub znacząco zmniejsza się niespójność wyceny lub ujęcia, jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad. Instrumenty kapitałowe Bank klasyfikuje instrumenty kapitałowe: 1) do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy lub 2) do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody pod warunkiem, że: ƒ nie są przeznaczone do obrotu; ƒ nie są warunkową zapłatą ujętą przez Bank w ramach połączenia jednostek. Zmiany wartości godziwej oraz wszelkie inne pozycje (np. dywidendy, zyski/straty na sprzedaży) w przypadku instrumentów kapitałowych zaklasyfikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujmowane są w rachunku zysków i strat. Bank klasyfikuje do wyceny do wartości godziwej przez inne całkowite dochody te instrumenty kapitałowe, które nie są przeznaczone do sprzedaży oraz są długoterminowym zaangażowaniem związanym z realizacją strategii Banku, realizacją rządowych programów gospodarczych lub dostępem do infrastruktury istotnej z punktu widzenia działalności Banku. Bank może dokonać takiej klasyfikacji tylko na moment początkowego ujęcia składnika aktywów w księgach rachunkowych i nie może dokonać późniejszej reklasyfikacji do innej kategorii. 28 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Zmiany wartości godziwej instrumentów kapitałowych zaklasyfikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmowane są w innych całkowitych dochodach. W wyniku finansowym ujmowane są wyłącznie dywidendy. Zmiany wartości godziwej takich papierów wartościowych nigdy nie będą przeklasyfikowane do wyniku finansowego (w tym również na moment zbycia). Modele biznesowe Bank wyróżnia następujące modele biznesowe utrzymywania aktywów finansowych: ƒ utrzymywanie dla przepływów pieniężnych; ƒ utrzymywanie dla przepływów pieniężnych i sprzedaż; ƒ sprzedaż. Modele biznesowe określane są na poziomie odzwierciedlającym sposób, w jaki zarządza się łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy. Bank dopuszcza transakcję sprzedaży, za zgodną z założeniami modelu utrzymywane dla przepływów pieniężnych, gdy: ƒ sprzedaż była spowodowana wzrostem ryzyka kredytowego i miała na celu ograniczenie potencjalnych strat kredytowych spowodowanych pogorszeniem jakości kredytowej, lub ƒ sprzedaż ta miała miejsce blisko daty wymagalności, a przychody ze sprzedaży są w przybliżeniu równe pozostałym do uzyskania przepływom pieniężnym wynikającym z umowy, lub ƒ sprzedaż ta jest zdarzeniem mającym sporadyczny charakter, lub ƒ sprzedaż przedstawia nieznaczną wartość zarówno pojedynczo, jak i łącznie. Warunek sprzedaży mającej sporadyczny charakter uznaje się za spełniony, jeśli sprzedano w danym roku ilościowo nie więcej niż 1% wszystkich transakcji z danego portfela. Warunek sprzedaży przedstawiającej nieznaczną wartość uznaje się za spełniony, jeśli sprzedano w danym roku wartościowo nie więcej niż 5% wartości wszystkich transakcji z danego portfela. Ocena charakterystyki przepływów pieniężnych Do oceny charakterystyki realizowanych przepływów pieniężnych (test SPPI) Bank definiuje: ƒ kapitał jako wartość godziwą instrumentu finansowego w momencie początkowego ujęcia, ƒ odsetki jako odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie i ryzyka kredytowego związanego z wartością nominalną instrumentu finansowego w danym okresie czasu oraz marżę, ryzyko płynności i koszty administracyjne. Test SPPI polega na zweryfikowaniu czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek tego kapitału. W szczególności weryfikowane są następujące warunki: ƒ zdarzenia warunkowe mające wpływ na wysokość kwoty przepływów, ƒ dźwignie finansowe, ƒ warunki przedpłaty lub wydłużenia finansowania, ƒ warunki ograniczające prawo do dochodzenia roszczeń prawnych do realizowanych przepływów, ƒ warunki modyfikujące wynagrodzenie za zmianę wartości pieniądza w czasie. Ocena warunków modyfikujących zmianę wartości pieniądza w czasie jest przeprowadzana w oparciu o analizę jakościową lub ilościową. W sytuacji, gdy ocena jakościowa nie umożliwia potwierdzenia konkluzji co do spełnienia testu SPPI, konieczne jest przeprowadzenie oceny wpływu cechy modyfikującej przepływy pieniężne. Ocena ta ma na celu ustalenie, jak różniłyby się niezdyskontowane przepływy pieniężne wynikające z umowy od niezdyskontowanych przepływów pieniężnych, które powstałyby, gdyby dana umowa nie zawierała elementu modyfikującego wartość pieniądza w czasie. Jeżeli analizowane przepływy znacznie różnią się od siebie, to oceniane aktywo obowiązkowo klasyfikowane jest do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, ponieważ niezdany jest test SPPI tj. warunki umowy powodują, że realizowane umowne przepływy pieniężne nie są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek tego kapitału. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Bank klasyfikował aktywa finansowe do następujących kategorii: ƒ aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, ƒ aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności, ƒ pożyczki i należności, ƒ aktywa finansowe dostępne do sprzedaży. Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Aktywa i zobowiązania wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat są to składniki aktywów i zobowiązań finansowych spełniające którykolwiek z poniższych warunków: 29 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) ƒ klasyfikowane są jako przeznaczone do obrotu, przy czym składniki aktywów finansowych lub zobowiązania finansowe kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, gdy są nabyte lub zaciągnięte głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie, są częścią portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie i dla których istnieje potwierdzenie aktualnego faktycznego wzoru generowania krótkoterminowych zysków. Instrumenty pochodne klasyfikuje się również jako przeznaczone do obrotu (z wyjątkiem instrumentów pochodnych będących kontraktami gwarancji finansowych), ƒ przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Wyznaczenie takie Bank może zastosować tylko wówczas, gdy:  zastosowanie takiej kwalifikacji eliminuje lub znacząco zmniejsza niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania (tzw. niedopasowanie księgowe na skutek innego sposobu wyceny aktywów lub zobowiązań bądź odmiennego ujmowania związanych z nimi zysków lub strat);  grupa aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obu tych kategorii jest zarządzana, a jej wyniki oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowanymi zasadami zarządzania ryzykiem lub strategią inwestycyjną, natomiast informacje na temat grupy są na tej podstawie przekazywane wewnątrz Banku członkom kierownictwa. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Do kategorii tej zalicza się aktywa finansowe, niebędące instrumentami pochodnymi, o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach i terminie zapadalności, które nabyto z zamiarem utrzymywania i Bank jest w stanie utrzymać je do terminu zapadalności, inne niż: ƒ wyznaczone przez Bank przy początkowym ujęciu jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, ƒ wyznaczone przez Bank jako dostępne do sprzedaży, ƒ spełniające definicję pożyczek i należności. Pożyczki i należności Do kategorii pożyczek i należności zalicza się aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi z określonymi lub możliwymi do określenia płatnościami, które nie są przedmiotem obrotu na aktywnym rynku, inne niż: ƒ aktywa finansowe, które Bank zamierza sprzedać natychmiast lub w bliskim terminie, które kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu i te, które przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, ƒ aktywa finansowe wyznaczone przy początkowym ujęciu jako dostępne do sprzedaży, ƒ aktywa finansowe, których posiadacz może nie odzyskać zasadniczo pełnej kwoty inwestycji początkowej z innego powodu niż pogorszenie obsługi kredytu, które kwalifikuje się jako dostępne do sprzedaży. Pożyczki i należności oraz aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i uwzględnieniem utraty wartości. Zamortyzowany koszt jest obliczany przy uwzględnieniu dyskonta lub premii oraz prowizji, opłat i kosztów transakcji, które stanowią integralną część efektywnej stopy procentowej, skutki wyceny ujmowane są w pozycji „Przychody z tytułu odsetek” w rachunku zysków i strat. Straty z tytułu utraty wartości są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw”. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, które zostały wyznaczone jako dostępne do sprzedaży lub niebędące aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, pożyczkami i należnościami ani inwestycjami utrzymywanymi do terminu zapadalności. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane są do wartości godziwej, a skutki zmiany wartości godziwej (z wyjątkiem odpisów z tytułu utraty wartości) rozpoznawane są w innych całkowitych dochodach (inne całkowite dochody kumulowane są w pozycji kapitału „Kapitał z aktualizacji wyceny”), aż do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej, kiedy skumulowany zysk/strata ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Kapitał z aktualizacji wyceny podlega rozliczeniu do rachunku zysków i strat w momencie sprzedaży składnika aktywów, bądź wystąpienia utraty jego wartości. W przypadku wystąpienia utraty wartości wskazanego składnika aktywów, wcześniej ujęte zwiększenia wartości z przeszacowania do wartości godziwej pomniejszają kapitał z aktualizacji wyceny. Jeżeli kwota uprzednio ujętych zwyżek jest niewystarczająca na pokrycie utraty wartości, różnicę odnosi się do rachunku zysków i strat. W przypadku instrumentów dłużnych przychody odsetkowe oraz dyskonto lub premia rozliczane są w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i rozpoznawane są w wyniku odsetkowym w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”. 30 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) W przypadku instrumentów kapitałowych, dywidendy z tytułu instrumentów kapitałowych zaklasyfikowanych do kategorii dostępnych do sprzedaży są wykazywane w rachunku zysków i strat w momencie ustanowienia prawa do otrzymania płatności. Jeżeli poprzez zastosowanie technik wyceny nie można uzyskać wiarygodnej wartości godziwej inwestycji w nienotowane na aktywnym rynku instrumenty kapitałowe, ujmuje się je po koszcie nabycia i dokonuje okresowych weryfikacji utraty wartości. Odpisy z tytułu utraty wartości rozpoznawane są w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw”. Zasady wyceny do wartości godziwej skarbowych i nieskarbowych dłużnych papierów wartościowych opisane zostały wyżej w pozycji „Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody”. Kategoria aktywa finansowe dostępne do sprzedaży obejmuje akcje, udziały oraz dłużne papiery wartościowe. Zobowiązania finansowe Bank klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: 1) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym instrumentów pochodnych będących zobowiązaniami; 2) umów gwarancji finansowych, które po początkowym ujęciu Bank (jako wystawca takiej umowy) wycenia według wyższej z następujących wartości: ƒ kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz ƒ wartości godziwej w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów (rozliczoną kwotę prowizji). 2.5.4.3 Reklasyfikacja Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Przeklasyfikowanie aktywów finansowych następuje wyłącznie wtedy, gdy zmieniany jest model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Aktywo jest wtedy przenoszone do kategorii zgodnie z nowym modelem biznesowym. W momencie reklasyfikacji: ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wartość godziwą tego składnika wycenia się na dzień przeklasyfikowania. Wszelkie zyski lub straty wynikające z różnicy między wcześniejszym zamortyzowanym kosztem składnika aktywów finansowych, a wartością godziwą ujmuje się w wyniku finansowym; ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy do kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie, wartość godziwa tego składnika na dzień przeklasyfikowania staje się jego nową wartością bilansową brutto; ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wartość godziwą tego składnika ustala się na dzień przeklasyfikowania. Wszelkie zyski lub straty wynikające z różnicy między wcześniejszym zamortyzowanym kosztem składnika aktywów finansowych a wartością godziwą ujmuje się w innych całkowitych dochodach; ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie, składnik ten zostaje przeklasyfikowany w jego wartości godziwej na dzień przeklasyfikowania. Skumulowane zyski lub straty ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach zostają usunięte z pozycji kapitału własnego i skorygowane w oparciu o wartość godziwą składnika aktywów finansowych na dzień przeklasyfikowania. W związku z tym składnik aktywów finansowych wycenia się na dzień przeklasyfikowania tak, jak gdyby zawsze był wyceniany w zamortyzowanym koszcie; ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, składnik ten nadal wycenia się w wartości godziwej, a skutki wyceny ujmuje się w innych całkowitych dochodach; ƒ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, składnik ten nadal wycenia się w wartości godziwej. Skumulowane zyski lub straty ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach zostają przeklasyfikowane z pozycji kapitału własnego do wyniku finansowego. 31 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Składnik aktywów finansowych zaklasyfikowany jako dostępny do sprzedaży, który odpowiada definicji pożyczek i należności, Bank może przekwalifikować z kategorii aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży do kategorii pożyczek i należności w przypadku, gdy Bank ma zamiar i możliwość utrzymać dany składnik aktywów finansowych w dającej się przewidzieć przyszłości lub do terminu jego zapadalności. Wartość godziwą składnika aktywów finansowych w dniu przekwalifikowania uznaje się za jego nowy zamortyzowany koszt. Bank może dokonać przekwalifikowania instrumentów finansowych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu (innych niż instrumenty pochodne) oraz instrumentów finansowych wskazanych do wyceny do wartości godziwej przy początkowym ujęciu do kategorii pożyczek i należności, jeżeli nie są już dłużej utrzymywane w celu sprzedaży lub odkupienia w niedalekiej przyszłości. Aby składnik aktywów finansowych mógł być przeklasyfikowany, musi spełniać warunki wynikające z definicji pożyczek i należności oraz Bank musi mieć intencję i możliwość utrzymywania składnika aktywów finansowych w dającej się przewidzieć przyszłości lub do upływu terminu zapadalności. 2.5.4.4 Modyfikacje aktywów finansowych Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Istotna modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy związanej ze składnikiem aktywów finansowych powoduje zaprzestanie ujmowania tego składnika i ujęcie zmodyfikowanego (nowego) składnika aktywów finansowych. Bank uznaje modyfikację za istotną, jeżeli spełnione jest jedno z poniższych kryteriów: 1) kryteria ilościowe: ƒ przedłużenie okresu kredytowania o więcej niż 1 rok oraz przedłużenie o więcej niż dwukrotnie rezydualnego okresu do zapadalności pierwotnej (spełnienie obu warunków łącznie); ƒ podwyższenie kwoty kredytu o co najmniej 50%; 2) kryteria jakościowe: ƒ przewalutowanie kredytu; ƒ przejęcie długu (zmiana kredytobiorcy); ƒ zmiana warunków prowadząca do zmiany wyniku testu SPPI; ƒ zmiana aktywów będących przedmiotem finansowania w sytuacji, w której ma miejsce zmiana przeznaczenia kredytu. Nieistotna modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy związanej ze składnikiem aktywów finansowych nie powoduje zaprzestania ujmowania tego składnika. W tej sytuacji Bank dokonuje ponownego obliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w wyniku finansowym. Modyfikacja jest traktowana jako zmiana szacunków jeżeli zmiany przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych wynikają z obecnych warunków umownych i są wyłącznie związane z wykorzystaniem przez klienta Banku dostępnej opcji. 2.5.4.5 Utrata wartości Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Bank wycenia i ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych niebędących instrumentami kapitałowymi, które są: 1) wyceniane w zamortyzowanym koszcie; 2) wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; 3) aktywami z tytułu umów lub zobowiązania do udzielenia pożyczki oraz umów gwarancji finansowych. Składnik aktywów finansowych jest dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, jeżeli wystąpiło zdarzenie, jedno lub więcej, mające ujemny wpływ na szacowane przyszłe przepływy pieniężne w ramach tego składnika aktywów finansowych. Dowody utraty wartości Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat jednego lub kilku zdarzeń, w szczególności: 1) znacznych trudności finansowych emitenta lub pożyczkobiorcy; 2) naruszenia umowy takiego, jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie; 32 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) 3) przyznania pożyczkobiorcy przez Bank lub innego pożyczkodawcę, ze względów ekonomicznych lub umownych wynikających z trudności finansowych pożyczkobiorcy, udogodnienia, którego w innym przypadku pożyczkodawca nie udzieliłby; 4) staje się prawdopodobne, że nastąpi upadłość lub inna reorganizacja finansowa pożyczkobiorcy; 5) zaniku aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe; 6) kupna lub powstania składnika aktywów finansowych z dużym dyskontem odzwierciedlającym poniesione straty kredytowe. Wycena odpisów na oczekiwane straty kredytowe Bank wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych w następujący sposób: 1) w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym (faza 1) - jeżeli ryzyko kredytowe związane z instrumentem finansowym nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, dla tych aktywów utrata wartości jest mierzona jako 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe; 2) w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia (faza 2) - jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia (zarówno dla aktywów finansowych ocenianych indywidualnie oraz portfelowo) – biorąc pod uwagę wszystkie racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, włączając w to dane dotyczące przyszłości. Dla tych aktywów utrata wartości jest mierzona jako dożywotnie oczekiwane straty kredytowe; 3) w kwocie równej skumulowanym zmianom oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia od momentu początkowego ujęcia (faza 3) - w przypadku których stwierdzono utratę wartości, dla których utrata wartości będzie mierzona jako dożywotnie oczekiwane straty kredytowe. Klasyfikacja aktywów finansowych do trzech faz i ustalony sposób liczenia utraty wartości mają wpływ na sposób rozpoznania przychodu odsetkowego. Przychody odsetkowe od aktywów finansowych zaklasyfikowanych do faz 1 i 2 wyznacza się na podstawie wartości brutto ekspozycji (zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych, przed korektą o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe) metodą efektywnej stopy procentowej. Natomiast w przypadku aktywów zaliczonych do fazy 3 - na bazie wartości zamortyzowanego kosztu tych aktywów. Odrębną kategorią aktywów finansowych są aktywa POCI, będące zakupionymi lub utworzonymi składnikami aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Przychody odsetkowe od aktywów POCI oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego oczekiwanego okresu życia aktywa. Ujmowanie odpisów na oczekiwane straty kredytowe Odpisy na oczekiwane straty kredytowe dla aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu korygują wartość bilansową składnika aktywów i ujmuje się je w wyniku finansowym. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe z tytułu aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach w korespondencji z wynikiem finansowym. Odpisy te nie korygują wartości bilansowej składnika aktywów finansowych ponieważ aktywa te wykazuje się w wartości godziwej. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe na należności z tytułu dostaw i usług Bank stosuje uproszczoną metodę wyceny odpisu na oczekiwane straty kredytowe na należności z tytułu dostaw i usług. Odpis ten jest kalkulowany na podstawie stałych wskaźników uzależnionych od rzeczywistych opóźnień w spłacie. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Utrata wartości aktywów finansowych Kredyty i pożyczki udzielone Każdorazowo dla udzielonego kredytu i pożyczki na dzień bilansowy Bank ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych. Jeżeli takie dowody istnieją, ustala się kwoty odpisów z tytułu utraty wartości. Strata z tytułu utraty wartości jest ponoszona, gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów („zdarzenie powodujące stratę”) oraz zdarzenie to ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe. W portfelu ekspozycji indywidualnie znaczących każda ekspozycja kredytowa jest poddawana indywidualnej analizie pod kątem istnienia przesłanek utraty wartości oraz poziomu rozpoznanej straty. W odniesieniu do ekspozycji nieznaczących indywidualnie, rozpoznania i pomiaru straty dokonuje się z wykorzystaniem portfelowych parametrów ryzyka, oszacowanych metodami statystycznymi. Jeśli w odniesieniu do pojedynczej ekspozycji kredytowej strata 33 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) zostanie rozpoznana, tworzony jest na nią adekwatny odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Jeśli na poziomie indywidualnej ekspozycji strata nie zostanie rozpoznana, ekspozycja podlega włączeniu do portfela aktywów o podobnej charakterystyce ocenianego grupowo i obejmowana jest ustalonym dla danej grupy odpisem z tytułu zaistniałej nierozpoznanej straty (odpisem IBNR). Odpis IBNR ustalany jest z wykorzystaniem parametrów portfelowych, szacowanych dla grup ekspozycji o podobnych charakterystykach. Kwotę odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości i odpisu IBNR stanowi różnica między wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych (z wyłączeniem przyszłych strat kredytowych, które nie zostały poniesione), zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej z dnia wystąpienia dowodu utraty wartości dla danego składnika aktywów finansowych. Jeżeli w następnym okresie wysokość straty z tytułu utraty wartości zmniejszy się na skutek zdarzenia, które nastąpiło po wystąpieniu utraty wartości (np. poprawy oceny zdolności kredytowej dłużnika), wówczas uprzednio dokonany odpis z tytułu utraty wartości jest odwracany poprzez dokonanie odpowiedniej korekty salda odpisów aktualizujących. Kwota dokonanego odwrócenia wykazywana jest w rachunku zysków i strat. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Bank ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika aktywów finansowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży. Jeżeli takie dowody istnieją, ustala się kwoty odpisów z tytułu utraty wartości. Jeżeli istnieją obiektywne dowody na utratę wartości aktywów finansowych zakwalifikowanych do kategorii dłużnych instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży, kwotę odpisu aktualizacyjnego stanowi różnica między wartością bilansową składnika aktywów a bieżącą wartością godziwą ustaloną jako wartość przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych za pomocą rynkowych stóp procentowych. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości aktywów zakwalifikowanych do kategorii dostępnych do sprzedaży jest ujmowany w rachunku zysków i strat, co skutkuje koniecznością wyksięgowania z innych dochodów całkowitych skumulowanych strat z wyceny, odniesionych uprzednio do tej pozycji oraz ujęcia ich w rachunku zysków i strat. Jeśli w następnym okresie wartość godziwa instrumentów dłużnych wzrośnie, a wzrost ten może być obiektywnie łączony ze zdarzeniem następującym po ujęciu straty z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat, to kwotę odwracanego odpisu ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw”. Strat z tytułu utraty wartości inwestycji w instrument kapitałowy, kwalifikowany jako dostępny do sprzedaży nie odwraca się poprzez rachunek zysków i strat, wzrost ich wartości godziwej po ujęciu straty z tytułu utraty wartości ujmowany jest bezpośrednio w innych całkowitych dochodach. 2.5.4.6 Wyłączenie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej Bank zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: 1) wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub 2) przenosi składnik aktywów finansowych. Przenosząc składnik aktywów finansowych Bank ocenia, w jakim stopniu zachowuje on ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W takim przypadku: 1) jeżeli Bank przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia; 2) jeżeli Bank zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych; 3) jeżeli Bank nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, wówczas ustala, czy zachowuje kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych. W takim przypadku: ƒ jeżeli Bank nie zachował kontroli, zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia, ƒ jeżeli Bank zachował kontrolę, w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w stopniu, w jakim utrzymuje zaangażowanie w tym składniku. 34 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) W momencie zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych w całości, różnicę pomiędzy wartością bilansową (wycenioną na dzień zaprzestania ujmowania) oraz otrzymaną zapłatą (z uwzględnieniem nowo powstałego składnika aktywów pomniejszonego o wszelkie nowo powstałe zobowiązania) ujmuje się w wyniku finansowym. Bank wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. 2.5.5 Ustalanie wartości godziwej Bank ustala wartość godziwą składnika aktywów finansowych, zobowiązania finansowego lub zobowiązań pozabilansowych na podstawie założeń, które przyjęliby uczestnicy rynku w celu ustalenia ceny składnika aktywów lub zobowiązania, przyjmując, że uczestnicy rynku działają w swoim najlepszym interesie gospodarczym. Ustalenie wartości godziwej opiera się na następujących założeniach: 1) składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe podlega wymianie w ramach przeprowadzonej na zwykłych warunkach transakcji sprzedaży składnika aktywów finansowych lub przeniesienia zobowiązania finansowego między uczestnikami rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych; 2) transakcja sprzedaży składnika aktywów finansowych lub przeniesienia zobowiązania finansowego odbywa się: ƒ na głównym rynku dla danego składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, lub ƒ w przypadku braku głównego rynku na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego. Kiedy notowana cena przeniesienia identycznego lub podobnego zobowiązania finansowego Banku nie jest dostępna, a inna strona posiada identyczną pozycję jako składnik aktywów finansowych, Bank ustala wartość godziwą tego zobowiązania z perspektywy uczestnika rynku, który posiada identyczną pozycję jako składnik aktywów finansowych na dzień wyceny. Kiedy notowana cena przeniesienia identycznego lub podobnego zobowiązania finansowego Banku nie jest dostępna, a inna strona nie posiada identycznej pozycji jako składnika aktywów finansowych, Bank ustala wartość godziwą tego zobowiązania przy użyciu techniki wyceny z perspektywy uczestnika rynku, który ma zobowiązanie finansowe. Bank stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności, w przypadku których są dostępne dostateczne dane do ustalenia wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych. Dane wejściowe dla technik wyceny zmierzających do ustalania wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych są klasyfikowane na trzech poziomach: 1) dane wejściowe - poziom 1 są cenami notowanymi (nieskorygowanymi) na aktywnych rynkach za identyczne aktywa lub zobowiązania finansowe, do których Bank ma dostęp w dniu wyceny; 2) dane wejściowe - poziom 2 to dane inne niż ceny notowane na aktywnych rynkach, które są obserwowalne pośrednio lub bezpośrednio. Dane te obejmują w szczególności: ƒ ceny podobnych aktywów lub zobowiązań finansowych notowanych na aktywnych rynkach, ƒ ceny identycznych lub podobnych aktywów lub zobowiązań finansowych notowane na rynkach, które nie są aktywne, ƒ dane wejściowe obserwowalne inne niż ceny notowanych, w szczególności: stopy procentowe i krzywe dochodowości obserwowalne w powszechnie przyjętych przedziałach kwotowań lub zakładaną zmienność i spread kredytowy lub dane wejściowe potwierdzone przez rynek; 3) dane wejściowe - poziom 3 to nieobserwowalne dane odzwierciedlające założenia, które przyjęliby uczestnicy rynku na potrzeby kalkulacji ceny aktywów lub zobowiązań finansowych, w tym założenia dotyczące ryzyka. Jeśli cena pochodząca z aktywnego rynku nie jest dostępna, Bank ustala wartość godziwą aktywów lub zobowiązań finansowych stosując techniki wyceny obejmujące wszystkie czynniki, jakie uczestnicy rynku wzięliby pod uwagę ustalając cenę, które są zgodne z przyjętymi ekonomicznymi metodami wyceny instrumentów finansowych. 2.5.6 Transakcje z przyrzeczeniem odkupu Transakcje repo i sell-buy-back oraz transakcje reverse repo i buy-sell-back są operacjami sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie po określonej cenie. Bank prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa finansowe odsprzedane z klauzulą przyrzeczenia odkupu (transakcje typu repo, sell-buy-back), jednocześnie ujmując po stronie pasywów zobowiązania wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. Warunkiem stosowania takiego rozwiązania jest zachowanie przez Bank ryzyka i korzyści wynikających z danego aktywa finansowego pomimo jego transferu. W przypadku transakcji zakupu papierów 35 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) wartościowych z przyrzeczeniem sprzedaży (reverse repo, buy-sell-back) posiadane aktywa finansowe prezentowane są jako należności wynikające z klauzuli odkupu. Należności z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu oraz zobowiązania z udzielonym przyrzeczeniem odkupu wyceniane są według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną sprzedaży/kupna i odkupu/odsprzedaży jest traktowana jako koszty albo przychody odsetkowe i jest rozliczana w czasie trwania umowy. Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych kategorii aktywów finansowych. 2.5.7 Instrumenty pochodne Pochodne instrumenty finansowe i transakcje terminowe o symetrycznym profilu ryzyka wyceniane są za pomocą techniki NPV, tj. wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość bieżąca przyszłych przepływów pieniężnych wyznaczana jest dla każdej transakcji na podstawie odpowiednio skonstruowanych krzywych projekcyjnych i dyskontowych. Krzywe projekcyjne zbudowane są w oparciu o kwotowania depozytów, stawek FRA, IRS i basis swap odpowiednich dla danej waluty i stawki bazowej. Krzywe dyskontowe zbudowane są w oparciu o kwotowania depozytów, stawek FRA, IRS, basis swapów, currency basis swapów i punktów swapowych. Wycena transakcji OIS dokonywana jest na bazie krzywej opartej o stawki OIS w walucie transakcji. Kwotowania rynkowe do konstrukcji krzywej pobierane są z ogólnodostępnych systemów informacyjnych. Dla instrumentów nominowanych w walucie innej niż PLN do wyceny wykorzystywany jest kurs średni NBP z dnia wyceny. W przypadku transakcji o niesymetrycznym profilu ryzyka (opcyjnych) do wyceny wykorzystywane są powszechnie stosowane na rynku modele typu Blacka-Scholesa i Bacheliera, w których używane są zmienności implikowane (o ile są dostępne kwotowania) lub historyczne (wyznaczone za pomocą modeli statystycznych na podstawie kwotowań rynkowych). Wartość godziwa instrumentów finansowych uwzględnia ryzyko kredytowe. W przypadku instrumentów dłużnych stosowana jest marża płynności i ryzyko kredytowe emitenta. W przypadku instrumentów pochodnych kalkulowana jest korekta wyceny odzwierciedlająca ryzyko kredytowe kontrahenta (CVA – credit value adjustment) oraz korekta wyceny odzwierciedlająca własne ryzyko kredytowe (DVA – debit value adjustment). Instrumenty pochodne w sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wartości netto na poziomie transakcji (dodatnia wartość godziwa jako aktywa, a wartość ujemna jako zobowiązania). 2.5.8 Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych Inwestycje w jednostkach zależnych, stowarzyszonych Bank wykazuje według ceny nabycia z uwzględnieniem odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Bank co najmniej na dzień bilansowy ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych. W przypadku istnienia takiej przesłanki Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej inwestycji, której odpowiada wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa, w zależności od tego, która z nich jest wyższa. W przypadku, gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Bank ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości. 2.5.9 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe stanowią kontrolowane środki trwałe oraz nakłady na ich budowę. Do środków trwałych zaliczane są składniki rzeczowych aktywów trwałych o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż rok, które są utrzymywane na własne potrzeby lub w celu oddania ich do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych. Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie oraz o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Na koszt historyczny składają się cena nabycia/koszt wytworzenia i koszty bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Wartości niematerialne Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów nieposiadający postaci fizycznej. Wartości niematerialne początkowo ujmuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, które następnie pomniejsza się o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Bank korzysta z prawa wieczystego użytkowania gruntu jako nabytego odpłatnie i nieodpłatnie. Prawa wieczystego użytkowania gruntu nabyte odpłatnie (od innych podmiotów) prezentowane są jako wartości niematerialne i amortyzowane przez okres ich użytkowania. Prawa wieczystego użytkowania gruntu otrzymane nieodpłatnie od Skarbu Państwa wyłączone są z ewidencji bilansowej. 36 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Do wartości niematerialnych Bank zalicza składniki majątku o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż rok, w szczególności: autorskie prawa majątkowe, licencje , prawo wieczystego użytkowania gruntu. Odpisy amortyzacyjne rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych, których wartość ulega obniżeniu na skutek używania przez szacowany okres użytkowania danego aktywa. Każda część składowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych, której cena nabycia lub koszt wytworzenia jest istotny w porównaniu z ceną nabycia lub kosztem wytworzenia całej pozycji jest amortyzowana osobno. Rozpoczęcie amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek przyjęto do używania przez okres użytkowania. Okresy amortyzacyjne dla podstawowych grup środków trwałych oraz wartości niematerialnych stosowane w Banku: Środki trwałe Okresy Budynki, lokale, spółdzielcze prawa do lokalu od 40 do 49 lat Ulepszenia w obcych środkach trwałych (budynkach, lokalach) od 1 do 15 lat Maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia i przyrządy od 2 do 19 lat Zespoły komputerowe od 3 do 10 lat Środki transportu od 2 do 5 lat Wartości niematerialne Okresy Oprogramowanie od 1 do 12 lat Pozostałe wartości niematerialne od 1 do 10 lat Prawo wieczystego użytkowania gruntów od 42 do 87 lat Wartość końcową stawki amortyzacji oraz okres użytkowania składników aktywów weryfikuje się corocznie i w razie konieczności koryguje. Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych Bank ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W momencie rozpoznania przesłanek Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, stanowiącej wyższą z dwóch kwot: wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży lub wartość użytkową tych aktywów. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest ujmowany, jeżeli wartość księgowa aktywa przekracza wartość odzyskiwalną. 2.5.10 Nieruchomości inwestycyjne Nieruchomość inwestycyjna to nieruchomość (grunt, budynek, lub część budynku lub też oba te elementy), którą Bank traktuje jako źródło przychodów z czynszów lub utrzymuje w posiadaniu ze względu na przyrost jej wartości, względnie obie te korzyści. Jednocześnie nieruchomość taka: ƒ jest zajmowana przez Bank tylko w nieznacznym stopniu, ƒ nie jest przeznaczona na sprzedaż w ramach zwykłej działalności Banku. Nieruchomość inwestycyjna początkowo ujmowana jest wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu wartość nieruchomości inwestycyjnej wyceniana jest w oparciu o model wartości godziwej. Zysk lub strata wynikająca ze zmiany wartości odnoszona jest do rachunku zysków i strat okresu. Do wyceny nieruchomości angażuje się niezależnych rzeczoznawców. 2.5.11 Leasing Bank jest stroną umów leasingowych, na podstawie których przyjmuje lub oddaje do odpłatnego użytkowania środki trwałe oraz nieruchomości inwestycyjne na uzgodniony okres. Podstawą klasyfikacji umów leasingowych przez Bank jest zakres, w jakim ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Bank posiada umowy leasingowe, zgodnie z którymi leasingodawca zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania przedmiotu leasingu, które zalicza do umów leasingu operacyjnego. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu operacyjnego oraz późniejsze raty leasingowe ujmowane są jako koszty w rachunku zysków i strat (w okresie trwania leasingu). 2.5.12 Rozliczenia międzyokresowe Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów ujmuje się, jeśli wydatki dotyczą miesięcy następujących po miesiącu, w którym je poniesiono. Czynne rozliczenia międzyokresowe (ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji 37 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) „Inne aktywa”) składają się głównie z kosztów zapłaconych z góry oraz przychodów do otrzymania. Koszty zapłacone z góry dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych, np. opłacone z góry koszty najmu, koszty ubezpieczeń i serwisy programów. Do biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów zalicza się koszty z tytułu świadczeń wykonywanych na rzecz Banku, lecz jeszcze niestanowiących zobowiązań. W biernych rozliczeniach międzyokresowych Bank uwzględnia koszty, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym dotyczące premii, niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych oraz nagród jubileuszowych. Bank dokonuje rozliczeń międzyokresowych przychodów w sytuacji, w której otrzymuje zapłatę za świadczenie usług lub dostawę towarów, które zostaną zrealizowane w przyszłych okresach sprawozdawczych. Obejmują one w szczególności prowizje i opłaty rozliczane w czasie oraz inne przychody pobrane z góry, których zaliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów oraz przychody przyszłych okresów prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Pozostałe zobowiązania”. 2.5.13 Rezerwy Rezerwy są zobowiązaniami, których kwota lub termin zapłaty są niepewne. Rezerwy są tworzone, gdy Bank posiada obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych oraz prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Bank tworzy rezerwy w szczególności na sprawy sporne z kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi oraz rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne. 2.5.14 Świadczenia pracownicze Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Banku obejmują świadczenia należne przed upływem 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali pracę, w szczególności wynagrodzenia, premie, nagrody, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Bank ujmuje przewidywaną niezdyskontowaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jako koszty w okresie, którego dotyczą. Długoterminowe świadczenia pracownicze Banku obejmują świadczenia, które są należne po upływie 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali pracę, w szczególności odprawy emerytalnorentowe i pośmiertne oraz nagrody jubileuszowe. Rezerwa na ww. świadczenia wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza jako wartość bieżąca przyszłych zobowiązań Banku wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Rezerwa na świadczenia pracownicze wykazywana jest w pozycji „Rezerwy” lub „Pozostałe zobowiązania” oraz odpowiednio w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych lub ogólnych kosztach administracyjnych. Część rezerw na odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne wynikająca ze zmiany założeń aktuarialnych (finansowych, demograficznych i innych) przyjętych do wyceny ujmowana jest w innych całkowitych dochodach. Bank realizuje program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia zwany programem określonych składek. Na mocy tego programu Bank jest zobowiązany umową do odprowadzania ustalonej kwoty składek do pracowniczego programu emerytalnego. Ze środków funduszu, obejmujących również zwrot uzyskany z inwestowania składek, wypłacane są pracownikowi świadczenia po okresie zatrudnienia. W rezultacie na Banku nie ciąży prawne ani zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do zapłacenia dodatkowych składek, jeżeli fundusz emerytalny nie będzie posiadał aktywów w wysokości wystarczającej do zapłaty należnych świadczeń. 2.5.15 Udzielone zobowiązania pozabilansowe W ramach działalności operacyjnej Bank zawiera transakcje, które w momencie ich zawarcia nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa lub zobowiązania, lecz powodują powstanie zobowiązań warunkowych. Zobowiązanie warunkowe jest: ƒ możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Banku, ƒ obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych 38 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny. Najistotniejsze pozycje udzielonych zobowiązań pozabilansowych stanowią przyznane linie kredytowe oraz udzielone gwarancje finansowe. Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. W momencie początkowego ujęcia udzielone zobowiązania pozabilansowe wycenia się w wartości godziwej. W kolejnych okresach, na dzień bilansowy wyceniane są one w kwocie odpisu na oczekiwane straty kredytowe zgodnie z MSSF 9. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Na udzielone zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem braku wywiązania się zleceniodawcy z warunków umowy tworzone są rezerwy zgodnie z MSR 37. W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się do wartości godziwej. Po początkowym ujęciu wycenia się ją według wartości ustalonej zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”. 2.5.16 Kapitał własny Podział na poszczególne pozycje, opisane poniżej, wynika z ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz statutu Banku nadanego w drodze rozporządzenia Ministra Rozwoju. Do kapitałów własnych zaliczane są: ƒ kapitał statutowy, ƒ kapitał zapasowy, ƒ kapitał z aktualizacji wyceny (obejmujący w szczególności wycenę aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody i odpisy na oczekiwane straty kredytowe na te aktywa oraz zyski i straty aktuarialne), ƒ pozostałe kapitały rezerwowe (obejmujące fundusz ogólnego ryzyka bankowego i pozostałe kapitały), ƒ zysk (strata) z lat ubiegłych, ƒ wynik bieżącego okresu. 2.5.17 Podatek dochodowy Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony, w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych, ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Bieżący podatek dochodowy Bieżący podatek jest zobowiązaniem podatkowym odnoszącym się do dochodu do opodatkowania przy użyciu stawki podatkowej obowiązującej na dzień bilansowy. Odroczony podatek dochodowy Bank tworzy rezerwę oraz aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego to kwoty podatku dochodowego wymagające zapłaty w przyszłych okresach w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych. Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego to kwoty przewidziane w przyszłych okresach do odliczenia od podatku dochodowego ze względu na ujemne różnice przejściowe, przeniesienie na kolejny okres nierozliczonych strat podatkowych oraz przeniesienie na kolejny okres niewykorzystanych ulg podatkowych. Rezerwa albo aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego Banku wykazywane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej odpowiednio po stronie aktywów lub zobowiązań. Zmiana stanu rezerwy oraz aktywa z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego, z wyjątkiem skutków wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody (MSSF 9) lub dostępnych do sprzedaży (MSR 39) oraz zysków i strat aktuarialnych odnoszonych na inne dochody całkowite, w przypadku których zmiany stanu rezerwy oraz aktywa z tytułu podatku dochodowego odroczonego są również rozliczane z innymi dochodami całkowitymi. Przy ustalaniu podatku dochodowego odroczonego uwzględnia się wartość aktywa i rezerwy na odroczony podatek na początek i koniec okresu sprawozdawczego. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu 39 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na koniec okresu sprawozdawczego lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na koniec okresu sprawozdawczego. Bank stosuje dla odroczonego podatku dochodowego stawkę podatkową w wysokości 19%. Bank kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiadają możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat aktywów ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatkiem i tym samym organem podatkowym. 2.5.18 Ustalanie wyniku finansowego Przychody i koszty z tytułu odsetek Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje (otrzymane lub należne) ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej dotyczące między innymi: kredytów z harmonogramami spłat, lokat międzybankowych oraz instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody lub wynik finansowy. W przypadku aktywów finansowych, dla których dokonano odpisu na oczekiwane straty kredytowe w fazie 3 (utrata wartości – MSR 39) w pozycji tej rozpoznano korektę odsetek impairmentowych. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat Przychody i koszty prowizyjne oraz opłaty bankowe powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez Bank i obejmują w szczególności: prowizje za udzielenie kredytów i zobowiązań gwarancyjnych, opłaty z tytułu operacji papierami wartościowymi oraz opłaty za obsługę i zarządzanie funduszami i programami. Prowizje/opłaty rozlicza się przez okres trwania transakcji, z wyjątkiem prowizji dotyczących czynności o charakterze administracyjnym, które zaliczane są jednorazowo do rachunku zysków i strat. Do przychodów i kosztów z tytułu prowizji zaliczane są również otrzymane lub zapłacone prowizje od instrumentów finansowych, które nie mają zaplanowanego harmonogramu spłaty. Prowizje od kredytów w rachunku bieżącym, udzielonych gwarancji i innych produktów o charakterze odnawialnym rozliczane są w czasie i zaliczane do przychodów prowizyjnych. W zakresie produktów bankowych powiązanych z produktem ubezpieczeniowym (bancassurance), Bank jako ubezpieczający oferuje bezpłatną ochronę ubezpieczeniową posiadaczom kart płatniczych w postaci dodatkowej funkcjonalności karty. Funkcjonalność ta jest nieodłącznym elementem karty płatniczej i nie jest związana z dodatkowymi opłatami dla klienta. Koszty ubezpieczenia kart płatniczych Bank rozlicza w czasie do rachunku zysków i strat i ujmuje jako prowizje. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz wynik z rewaluacji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty, powstałe w wyniku zmiany wartości godziwej aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu oraz tych, które przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone lub są obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Wynik z rewaluacji obejmuje dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z codziennej wyceny aktywów i zobowiązań walutowych według obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski. Ponadto wynik ten obejmuje wynik zrealizowany oraz niezrealizowany, w tym efekt zmiany wyceny związany z instrumentami pochodnymi typu FX FORWARD, FX SWAP (z uwzględnieniem punktów swapowych), CIRS i opcji walutowych. Pozycja ta nie zawiera elementu odsetkowego wyniku na instrumentach pochodnych stopy procentowej oraz punktów swapowych walutowych instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej, które ujęte są w pozycji przychody i koszty z tytułu odsetek. 40 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do portfela wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz przychody z tytułu dywidend. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do portfela dostępnych do sprzedaży oraz przychody z tytułu dywidend. Wynik z tytułu modyfikacji Wynik z tytułu modyfikacji obejmuje zyski i straty powstałe w wyniku modyfikacji nieistotnej, która nie prowadziła do wyłączenia ze sprawozdania sytuacji finansowej danego składnika aktywów. W momencie modyfikacji nieistotnej w wyniku finansowym ujmowany jest zysk lub strata z modyfikacji na danym składniku aktywów, które następnie są rozliczane do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową. Do pozostałych przychodów operacyjnych zalicza się głównie przychody z tytułu: wyceny do wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych, odzyskanych należności nieściągalnych, otrzymanych odszkodowań, kar, grzywien, rozwiązania rezerw na sprawy sporne i inne należności oraz ze sprzedaży środków trwałych i nieruchomości inwestycyjnych. Na pozostałe koszty operacyjne składają się przede wszystkim koszty dotyczące darowizn, windykacji należności utworzenia rezerw na sprawy sporne i inne należności oraz wyceny do wartości godziwej i utrzymania nieruchomości inwestycyjnych. Ogólne koszty administracyjne W pozycji tej prezentowane są koszty dotyczące w szczególności: świadczeń pracowniczych (w tym m. in. wynagrodzeń, ubezpieczeń społecznych i szkoleń), kosztów rzeczowych (w tym koszty płaconych rat z tytułu umów najmu), amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych oraz podatków i opłat. Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw Zasady obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. W pozycji tej prezentowane są zwiększenia i zmniejszenia dotyczące odpisów na oczekiwane straty kredytowe, aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu (w szczególności kredytów i pożyczek, skupionych wierzytelności oraz zrealizowanych gwarancji i poręczeń), związanych z nimi pozycji pozabilansowych, jednostek podporządkowanych oraz aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. W pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw” prezentowane są zwiększenia i zmniejszenia dot. odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości: pozycji bilansowych i pozabilansowych dotyczących kredytów i pożyczek (w tym skupionych wierzytelności oraz zrealizowanych gwarancji i poręczeń), jednostek podporządkowanych oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży. 3. Informacje dotyczące segmentów działalności Informacja dotycząca segmentów działalności przedstawiona jest w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2018 r. 41 Sprawozdanie finansowe Bank sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy Noty do rachunku zysków i strat i innych całkowitych dochodów 4. Przychody i koszty z tytułu odsetek Przychody z tytułu odsetek Przychody od instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym: należności od banków kredyty i pożyczki udzielonych klientom instrumenty dłużne Przychody od aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży Przychody od aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Razem Przychody od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu Przychody od aktywów finansowych obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Przychody od aktywów finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Razem Razem przychody z tytułu odsetek Koszty z tytułu odsetek Koszty od instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym: zobowiązań wobec banków zobowiązań wobec klientów emisji papierów dłużnych Koszty od instrumentów pochodnych - księga bankowa Razem 5. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat Przychody z tytułu prowizji i opłat z tytułu: Operacji papierami wartościowymi Rozliczeń Udzielonych kredytów i pożyczek Usług powierniczych Zarzadzania funduszami oraz obsługi programów Zobowiązań gwarancyjnych Pozostałe prowizje Razem Koszty z tytułu prowizji i opłat z tytułu: Prowizji za usługi operacyjne Usług powierniczych Usług rozliczeniowych Zarządzania funduszami oraz obsługi programów Zobowiązań gwarancyjnych Pozostałe prowizje Razem u Gospodarstwa Krajowego od dnia 1 stycznia do dnia 3 2018 Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej 989 368 83 469 746 357 159 542 x 761 127 1 750 495 Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 144 581 5 427 2 121 152 129 1 902 624 2018 1 005 028 21 976 854 689 128 363 14 761 1 019 789 2018 12 248 11 523 38 194 29 58 753 64 127 15 947 200 821 2018 1 654 1 707 2 589 1 142 254 3 096 10 442 (w tys. zł) 2017 967 564 127 125 840 439 x 666 564 x 1 634 128 65 893 x 1 933 67 826 1 701 954 2017 922 929 11 146 775 398 136 385 5 948 928 877 2017 19 480 11 044 37 798 31 47 407 36 158 16 172 168 090 2017 1 375 1 122 3 073 2 322 237 3 187 11 316 42 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Kr sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 styczn 6. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez z rewaluacji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Wynik na instrumentach finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: Instrumenty dłużne Wynik na instrumentach finansowych obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: Instrumenty dłużne Instrumenty kapitałowe Kredyty i pożyczki Pozostałe Wynik na instrumentach finansowych przeznaczonych do obrotu, w tym: instrumenty dłużne instrumenty pochodne Wynik z pozycji wymiany Razem 7. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Instrumenty dłużne dostępne do sprzedaży Sprzedaż inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dywidendy w tym: od emitentów instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży od emitentów instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych W zakresie instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne cał z pozostałych całkowitych dochodów do rachunku zysków i strat w 2018 roku kwotę w zakresie instrumentów dłużnych dostępnych do sprzedaży Bank przeniósł z pozos do rachunku zysków i strat kwotę 19 837 tys. zł. 8. Wynik z tytułu modyfikacji Poniższa tabela prezentuje wynik na nieistotnych modyfikacjach przepływów pieni aktywów finansowych. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Razem 9. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne Przychody z tytułu czynszu za wynajem lokali, w tym: - przychody z czynszów dotyczących nieruchomości inwestycyjnych Przychody z tytułu sprzedaży, likwidacji środków trwałych oraz aktywów do zbycia Przychody z tytułu otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien Przychody z tytułu odzyskanych należności nieściągalnych Przychody z tytułu rozwiązania rezerw na sprawy sporne, inne przyszłe zobowiązania i należności od dłużników różnych Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej Wynik z tytułu sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych Inne przychody operacyjne Razem ajowego ia do dnia 31 rachunek zysk 2018 2018 kowite dochody 26 600 tys. z tałych całkowi ężnych związan 2018 2018 grudnia 2018 r. ów i strat i wynik 2 -652 -652 34 373 8 067 -565 2 383 24 488 -8 058 76 -8 134 26 420 52 083 2 x 3 800 26 600 601 17 400 0 17 400 48 401 Bank przeniósł ł. W 2017 roku tych dochodów ych ze składnikiem 2 -3 429 -3 429 2 335 71 14 5 061 81 219 1 322 0 978 8 010 (w tys. zł) 017 385 385 x x x x x 372 -1 762 2 134 25 491 26 248 017 19 837 684 x x 2 288 2 288 x 22 809 017 x x 017 371 82 0 60 223 2 471 3 841 1 600 1 671 10 237 43 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Pozostałe koszty operacyjne 2018 Koszty z tytułu przekazania darowizn, w tym: 4 015 - działalność statutowa Fundacji BGK im. J.K. Steczkowskiego 4 000 Koszty z tytułu windykacji 332 Koszty zawiązania rezerw na sprawy sporne, inne przyszłe zobowiązania i inne 68 068 aktywa* Koszty utworzenia odpisów z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości 14 272 niematerialnych** Koszty z tytułu odpisu należności przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, 445 odszkodowań, kar i grzywien Koszty odpisów na należności od dłużników różnych 266 Koszty dotyczące nieruchomości inwestycyjnych 1 033 Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej 2 512 Inne koszty operacyjne 617 Razem 91 560 * Informacja w nocie 36 ** Informacja w notach 27 i 28 10. Ogólne koszty administracyjne Ogólne koszty administracyjne 2018 Świadczenia pracownicze 273 048 Koszty rzeczowe, w tym: 98 153 - koszty płaconych rat leasingu operacyjnego* 17 466 Amortyzacja, w tym: 20 762 - rzeczowe aktywa trwałe 12 875 - wartości niematerialne 7 887 Podatki i opłaty 10 125 Razem 402 088 * Koszty płaconych rat leasingu operacyjnego zawierają: opłaty eksploatacyjne płacone razem z czynszem, czynsz w pomieszczeń, dzierżawę samochodów. Świadczenia pracownicze 2018 Wynagrodzenia 222 389 Ubezpieczenia 34 652 Inne świadczenia na rzecz pracowników 16 007 Razem 273 048 Umowy leasingu operacyjnego Około 97% umów leasingu operacyjnego to umowy najmu. Większość spośród tych umów zawartych jest na czas nieokreślony. Dla umów o nieoznaczonym terminie końcowym przyjęto do wyliczeń faktyczny okres wypowiedzenia (1, 3 lub 6 m-cy). Około 40% umów zawartych na czas określony posiada zapis o możliwości przedłużenia umowy. W umowach najmu możliwość zmiany ceny wynika przede wszystkim z zapisów dotyczących waloryzacji czynszu oraz zmian w przepisach o podatku VAT. Ponadto w niektórych umowach cena uzależniona jest od kursów walut (czynsz określony jest w walucie obcej). W umowach dotyczących leasingu samochodów istnieje możliwość wykupu samochodów po zakończeniu okresu leasingu po cenach określonych w umowie. Poniżej przedstawiono dane dotyczące umów leasingu operacyjnego zawartych przez Bank jako leasingobiorcę: Umowy leasingu operacyjnego 2018 Łączna kwota przyszłych opłat leasingowych z tytułu nieodwołalnego leasingu 47 840 operacyjnego: do 1 roku 18 688 od 1 roku do 5 lat 28 572 powyżej 5 lat 580 (w tys. zł) 2017 8 178 8 163 1 648 230 0 155 10 1 023 359 798 12 401 2017 223 796 67 051 15 476 22 620 12 894 9 726 7 436 320 903 ynajmowanych 2017 184 858 30 230 8 708 223 796 2017 20 265 11 860 8 304 101 44 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudn Poniżej przedstawiono dane dotyczące umów leasingu operacyjnego zawartych przez Bank jako leasingodawc Umowy leasingu operacyjnego Łączna kwota przyszłych opłat leasingowych z tytułu nieodwołalnego leasingu operacyjnego: do 1 roku od 1 roku do 5 lat W 2018 r. oraz w 2017 r. nie wystąpiły koszty z tytułu amortyzacji środków trwałych objętych umowami l operacyjnego. 11. Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Inwestycyjne aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych* Rezerwy na udzielone zobowiązania warunkowe i gwarancje Razem * W 2018 r. utworzono odpis z tytułu trwałej utraty wartości akcji BGKN S.A. (obecnie PFRN S.A.) w wys 12. Podatek dochodowy Główne składniki obciążenia podatkowego oraz uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej za rok zakończony 31 grudnia 2018 r. i 31 grudnia 2017 r.: Składniki obciążenia podatkowego Bieżące obciążenie podatkowe Odroczony podatek dochodowy związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych związane z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych Razem Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem Podatek dochodowy wg ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce (19%) Wpływ różnic trwałych pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym: Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości aktywów oraz zobowiązań pozabilansowych niestanowiące kosztów uzyskania przychodów Wpływ innych różnic pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym darowizny Działalność zwolniona z opodatkowania Obciążenia podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat Efektywna stopa podatkowa * w sprawozdaniu za rok 2017 wartości dotyczące różnic trwałych podawane były w kwotach brutto – natom wykazywany jest wyłącznie ich efekt podatkowy Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 37 i 51 ustawy z dnia 19 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób (Dz.U. z 2018 r. poz. 1036, z późn. zm.) dochody funduszy i programów rządowych są wolne od podatku do gdy są przeznaczone na cele związane z ich działalnością. W świetle powyższego Bank nie rozpoznaje obc prowadzonych funduszy i programów rządowych z tytułu podatku dochodowego, które obejmuje Fundusz Żeglu Śródlądowej, Rządowy Program Wspierania Budownictwa Mieszkaniowego, Rządowy Program Społecznego Budownictwa Czynszowego oraz Rządowy Program Wspierania Przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK. ia 2018 ę: 2018 easingu 2018 okości 3 2018 2018 iast w s prawnych chodoweg iążenia gi r. 222 185 37 -65 -68 066 -3 510 -2 823 x -41 165 -49 540 -165 169 7 942 tys. zł -113 938 39 823 -74 115 13 888 -60 227 519 462 -98 698 24 583 -96 -1 514 26 193 -74 115 14,27% prawozdaniu za r o, wyniku (w tys. zł) 2017 243 177 66 2017 -44 -4 977 x x -7 873 0 -36 744 -49 638 2017 -76 910 -11 480 -88 390 -101 398 -189 788 2017 606 203 -115 179 26 788* -3 286* -580* 30 654* -88 390 14,58% ok 2018 45 Sprawozdanie finansowe B sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrot Odroczony podatek dochodowy za rok zakończony 31 grudnia 20 pozycji: Sprawozdanie z sytuacji z Aktywa/rezerwa z tytułu podatku finansowej odroczonego 31.12.2018 Odsetki naliczone od ekspozycji 7 189 kredytowych Wycena pochodnych instrumentów 12 305 finansowych Dyskonto, odsetki i wycena papierów 99 000 wartościowych Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku 12 461 trwałego i wartości niematerialnych Pozostałe 42 Rezerwy brutto z tytułu podatku 130 997 odroczonego Odsetki naliczone od zobowiązań 5 729 depozytowych Wycena pochodnych instrumentów 18 291 finansowych Premia, odsetki i wycena papierów 22 995 wartościowych Zobowiązania z tytułu emisji własnych 6 847 papierów wartościowych Rezerwy na świadczenia pracownicze 15 710 Rezerwy na przyszłe zobowiązania 13 023 Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów i zobowiązań 156 116 pozabilansowych Prowizje do rozliczania w czasie 19 750 Rezerwy na koszty do poniesienia 2 653 Pozostałe 1 Aktywa brutto z tytułu podatku 261 115 odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego (prezentowane w sprawozdaniu 130 118 z sytuacji finansowej) Aktywa/rezerwa z tytułu podatku odroczonego Odsetki naliczone od ekspozycji kredytowych Wycena pochodnych instrumentów finansowych Dyskonto, odsetki i wycena papierów wartościowych Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych Pozostałe Rezerwy brutto z tytułu podatku odroczonego Odsetki naliczone od zobowiązań depozytowych Wycena pochodnych instrumentów finansowych Premia, odsetki i wycena papierów wartościowych Zobowiązania z tytułu emisji własnych papierów wartościow Rezerwy na świadczenia pracownicze Rezerwy na przyszłe zobowiązania Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów i zobowiązań pozabilansowych Prowizje do rozliczania w czasie Rezerwy na koszty do poniesienia Pozostałe Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) anku Gospodarstwa owy od dnia 1 sty 18 r. i 31 grudni Rachunek I ysków i strat 2018 -2 278 3 130 4 242 3 053 -65 8 082 -22 218 5 661 16 482 -1 090 4 257 12 855 30 373 4 1 580 1 47 905 39 823 S ych Krajowego cznia do dnia 31 a 2017 r. wynika nne całkowite W dochody z 0 0 -14 026 0 0 -14 026 0 0 -299 0 161 0 0 0 0 0 -138 13 888 prawozdanie z sytuacji finansowej 31.12.2017 9 467 9 175 108 784 9 408 107 136 941 27 947 12 630 3 786 7 937 11 292 168 129 799 19 746 1 072 0 214 377 77 436 grudnia 2018 r. z następujących pływ implementacji 01.01.2018 Zysk /strata z lat ubiegłych 0 0 9 969 0 0 9 969 0 0 3 614 0 0 0 -3 712 0 0 0 -98 -10 067 Rachunek zysków i strat 2017 -2 325 1 722 -1 680 -109 -423 -2 815 24 318 -34 437 -28 870 546 1 201 -1 528 23 254 2 102 -424 -456 -14 294 -11 479 MSSF 9 Kapitał aktualizacj wyceny -9 969 -9 969 -588 -344 -932 9 037 Inne całkowite dochody 0 0 72 092 0 72 086 0 0 -29 333 0 21 0 0 0 0 -29 312 -101 398 i 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 6 0 (w tys. zł) 1.12.2017 9 467 9 175 108 784 9 408 107 136 941 27 947 12 630 3 786 7 937 11 292 168 129 799 19 746 1 072 0 214 377 77 436 1.12.2016 11 792 7 453 38 371 9 523 530 67 669 3 629 47 066 61 989 7 392 10 070 1 696 106 545 17 643 1 497 456 257 983 190 314 46 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 201 Część długoterminowa podatku dochodowego odroczonego, której realizacji lub uregulowania oczekuje się p 12 miesięcy, wynosi odpowiednio: 31.12.2018 aktywa - część długoterminowa 156 767 rezerwa - część długoterminowa 12 461 31.12.2018 Charakter dowodów uzasadniających ujęcie aktywa z tytułu odroczonego podatku, w związku z realizacją aktywa z tytułu odroczonego podatku oparty na przyszłej dochodowego w zależności od uzyskania w przyszłości dochodu rentowności w okresie do opodatkowania w wysokości przekraczającej zyski powstałe w wyniku najbliższych 5 lat na odwrócenia istniejących dodatkowych różnic przejściowych oraz poniesieniem kumulatywnym straty w bieżącym lub poprzedzającym okresie na obszarze jurysdykcji poziomie co najmniej podatkowej, której dotyczy aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego 684,8 mln zł jest: 13. Zysk netto przypadający na jedną akcję Bank nie jest emitentem akcji, status prawny Banku został opisany w nocie 1. 14. Wpłaty do budżetu państwa W grudniu 2018 r. Bank dokonał wpłaty do budżetu państwa z tytułu podziału wyniku finansowego za 2017 r 424 253 tys. zł. W 2017 r. Bank nie dokonał wpłaty do budżetu państwa z tytułu podziału wyniku finansowego za 2016 r. 8 r. (w tys. zł) o upływie 31.12.2017 133 696 9 408 31.12.2017 oparty na przyszłej rentowności w okresie najbliższych 5 lat na kumulatywnym poziomie co najmniej 407,6 mln zł . w kwocie 47 Sprawozdanie finansowe Banku Gospod sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia Noty do sprawozdania z sytuacji finansowej 15. Kasa, środki w Banku Centralnym Kasa, środki w Banku Centralnym Rachunek bieżący Gotówka Lokata jednodniowa Razem Na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim (NBP) utrzymywana jest być wykorzystywana przez Bank pod warunkiem, że suma średniego miesięc nie jest mniejsza od poziomu deklarowanego. Bank był zobowiązany do utrzymywania w okresie od 31 grudnia 2018 r. d o wartości 2 401 845 tys. zł, w okresie od 30 listopada 2017 r. do 1 s 16. Należności od banków Należności od banków Rachunki bieżące Lokaty w bankach Udzielone kredyty i pożyczki Inne należności Razem Odpis z tytułu utraty wartości Razem netto Środki pieniężne na lokatach w bankach zawierają aktywa będące zabezpi przypadku rozliczeń z tytułu ujemnej wyceny instrumentów pochodnych. W 31 grudnia 2018 r. wynosiła 270 370 tys. zł., natomiast na dzień 31 gr ƒ Poniższa tabela prezentuje zmianę wartości brutto oraz odpisów z Należności od banków wyceniane według Faza 1 zamortyzowanego kosztu Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 0 Wartość bilansowa brutto wg stanu na 1.01.2018 3 090 230 Transfer do fazy 1 0 Transfer do fazy 2 0 Transfer do fazy 3 0 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe 52 494 836 Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych -47 626 604 Pozostałe zmiany -52 950 (w tym częściowe spłaty i wypłaty kolejnych transz) Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2018 7 905 512 Odpis Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 538 Saldo odpisów wg stanu na 1.01.2018 1 020 Transfer do fazy 1 0 Transfer do fazy 2 0 Transfer do fazy 3 0 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe 5 926 Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych -5 316 Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego -545 (wyłączając transfery między fazami) Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2018 1 085 17. Aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu według wartości bilansowej Instrumenty pochodne Instrumenty dłużne Razem arstwa 1 sty rezerw znego o 30 s tyczni eczeni artość udnia tytuł Faz Krajowe cznia do a obowią salda na tycznia a 2018 r em zobow tych ak 2017 r. u utraty a 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 go dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 8 668 176 609 8 000 110 16 668 895 zkowa, która może rachunku bieżącym w NB 2019 r. średniego salda . kwoty 2 089 153 tys. 31.12.2018 4 394 164 2 581 499 642 793 287 056 7 905 512 -1 085 7 904 427 iązań własnych, w tym tywów na dzień wynosiła 312 253 tys. z wartości należności od Faza 3 PO 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 31.12.2018 978 863 617 979 480 . 31.1 P zł. 31.1 ł. banków CI 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 31.1 (w tys. zł) 2.2017 812 677 5 897 170 007 988 581 2.2017 1 749 218 325 048 637 024 378 940 3 090 230 -482 3 089 748 RAZEM 3 090 230 0 3 090 230 0 0 0 52 494 836 -47 626 604 -52 950 7 905 512 482 538 1 020 0 0 0 5 926 -5 316 -545 1 085 2.2017 1 341 019 1 051 1 342 070 48 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarst sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 s Instrumenty dłużne według emitenta Emitowane przez Skarb Państwa obligacje skarbowe Razem Zmiana stanu instrumentów dłużnych przeznaczonych do obrotu Stan na początek okresu Zwiększenia - zakup Zmniejszenia - sprzedaż - wycena do wartości godziwej* Stan na koniec okresu * oprócz różnicy cen zawiera odsetki, rozliczenie premii/dyskonta oraz różnic ƒ Wartość godziwą instrumentów pochodnych na dzień 31 grudnia 2018 r. ora w poniższej tabeli: Pochodne instrumenty finansowe - wartość godziwa 31.12.201 Rodzaj kontraktu Aktywa FX Swap 28 378 Forward 3 246 Opcje 654 CIRS 882 509 IRS 64 076 Razem 978 863 Pochodne instrumenty finansowe – wartość nominalna 31.12.2018 Rodzaj kontraktu Kupno FX Swap 207 293 Forward 445 733 Opcje 66 643 CIRS 14 151 194 IRS 28 511 255 Razem 43 382 118 18. Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków do obrotu) Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i str Według wartości bilansowej Obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Wyznaczone do wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Razem Aktywa finansowe obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek Według wartości bilansowej Instrumenty dłużne, w tym: Emitowane przez przedsiębiorstwa Instrumenty kapitałowe (notowane) Pozostałe aktywa finansowe* Razem *Inwestycje w fundusze Marguerite i Polski Fundusz Funduszy Wzrostu (PGFF) wa Krajowego tycznia do dnia e kursowe z 31 grudnia 201 8 Zobowiązania 10 793 22 073 656 867 192 676 281 1 576 995 Sprzedaż 11 598 320 575 995 66 643 14 323 194 6 042 315 32 606 467 i strat (inne n at zysków i strat 31.12.2018 44 52 31 grud 31.12. 2018 7 r. pr iż prze 31.12. 52 508 52 508 25 106 5 733 3 347 nia 2018 r. 2018 31 617 617 617 1 051 102 739 102 739 103 173 103 043 130 617 zedstawiono 31.12.201 Aktywa 81 595 752 0 1 210 382 48 290 1 341 019 31.12.2017 Kupno 838 099 409 916 0 13 650 035 5 370 255 20 268 305 znaczone 2018 31 523 347 216 794 740 141 31 (w tys. zł) .12.2017 1 051 1 051 1 051 2017 49 527 2 586 778 2 586 778 2 635 254 2 591 773 43 481 1 051 7 Zobowiązania 16 432 10 086 0 1 191 629 66 471 1 284 618 Sprzedaż 4 131 589 88 952 0 13 733 453 5 303 211 23 257 205 .12.2017 x 130 233 130 233 .12.2017 x x x x x 49 Sprawozdanie finansowe Banku sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy Zmiana stanu aktywów finansowych obowiązkowo wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Wartość bilansowa wg stanu na 1.01.2018 Zwiększenia - zakup - wycena do wartości godziwej Zmniejszenia - sprzedaż* - wycena do wartości godziwej, w tym: - z tytułu ryzyka kredytowego Stan na koniec okresu * sprzedaż akcji KFK S.A. Aktywa finansowe wyznaczone do wyceny do wartości godziwej przez rac Według wartości bilansowej Instrumenty dłużne Razem Instrumenty dłużne Instrumenty dłużne Emitowane przez Skarb Państwa, w tym: obligacje skarbowe Emitowane przez banki Emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego Razem Zmiana stanu aktywów finansowych wyznaczonych do wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Stan na początek okresu Zwiększenia - zakup - wycena do wartości godziwej Zmniejszenia - wycena do wartości godziwej, w tym: - z tytułu ryzyka kredytowego Stan na koniec okresu Gospodarstwa Krajowego od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 2018 0 181 793 181 793 392 084 351 977 40 107 50 530 43 800 6 730 6 730 523 347 hunek zysków i strat 31.12.2018 216 794 216 794 31.12.2018 216 794 88 211 88 211 86 364 42 219 216 794 2018 130 233 88 590 86 000 2 590 2 029 2 029 2 029 216 794 (w tys. zł) 2017 x x x x x x x x x x x 31.12.2017 130 233 130 233 31.12.2017 130 233 86 404 86 404 0 43 829 130 233 2017 136 399 0 0 0 6 166 6 166 249 130 233 50 Sprawozdanie sporządzone zgodnie z MSSF 19. Aktywa finansowe wyceniane w wartości g Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwe dochody Dłużne papiery wartościowe, w tym: emitowane przez Skarb Państwa - obligacje skarbowe emitowane przez NBP - bony pieniężne emitowane przez banki - obligacje korporacyjne - obligacje podporządkowane - bony komercyjne - listy zastawne emitowane przez pozostałe podmioty finansowe - obligacje korporacyjne - obligacje podporządkowane emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje korporacyjne emitowane przez jednostki samorządu terytoria - obligacje komunalne Razem dłużne papiery wartościowe Kapitałowe papiery wartościowe notowane nienotowane Razem kapitałowe papiery wartościowe Razem aktywa finansowe wyceniane w wartości g całkowite dochody Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziw dochody - instrumenty kapitałowe Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Wartość bilansowa wg stanu na 1.01.2018 Zwiększenia - wycena do wartości godziwej - inne zmiany Zmniejszenia - wycena do wartości godziwej Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2018 finansowe Banku Gospodar za rok obrotowy od dnia 1 odziwej przez inne całkow j przez inne całkowite lnego odziwej przez inne ej przez inne całkowite stwa Krajowego stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) ite dochody 31.12.2018 31.12.2017 14 754 676 x 9 370 263 x 9 370 263 x 1 412 281 x 1 412 281 x 1 260 002 x 131 691 x 718 602 x 361 095 x 48 614 x 374 310 x 66 062 x 308 248 x 895 292 x 895 292 x 1 442 528 x 1 442 528 x 14 754 676 x 1 079 527 x 1 043 411 x 36 116 x 1 079 527 x 15 834 203 x 2018 2017 0 x 1 192 397 x 1 192 397 x 7 391 x 7 034 x 357 x 120 262 x 120 262 x 1 079 527 x 51 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 ƒ Poniższa tabela prezentuje zmianę wartości należnosci oraz odpisów z tytułu utraty wartoś dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Instrumenty dłużne wyceniane w wartości Faza 1 Faza 2 godziwej przez inne całkowite dochody Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 0 0 Wartość bilansowa wg stanu na 1.01.2018 35 699 238 0 Transfer do fazy 1 0 0 Transfer do fazy 2 -33 176 33 176 Transfer do fazy 3 -2 389 0 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe 421 281 142 0 Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych -437 733 619 0 Pozostałe zmiany (w tym częściowe spłaty i wypłaty kolejnych transz) -4 492 476 1 560 Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2018 14 718 720 34 736 Odpis* Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 1 810 0 Saldo odpisów wg stanu na 1.01.2018 1 810 0 Transfer do fazy 1 0 0 Transfer do fazy 2 -434 434 Transfer do fazy 3 -214 0 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe 5 939 0 Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych -3 651 0 Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego 554 -22 (wyłączając transfery między fazami) Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2018 4 004 412 * Odpis dotyczący dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne c z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej papierów wartościowych. 19.1. Reklasyfikacja papierów wartościowych Bank w 2018 r., podobnie jak w 2017 r., nie dokonał przeklasyfikowań aktywów finansowych innyc z wprowadzenia MSSF 9. grudnia 2018 r. ci Instrumentów Faza 3 0 0 0 0 2 389 0 -1 176 7 1 220 0 0 0 0 214 0 -205 207 216 ałkowite dochody je h niż wynikające POCI 0 0 0 0 0 0 42 0 -4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 st ujęty w p (w tys. zł) Razem 0 35 699 238 35 699 238 0 0 0 1 281 142 37 734 795 -4 490 909 14 754 676 0 1 810 1 810 0 0 0 5 939 -3 856 739 4 632 ozycji „Kapitał 52 20. Kredyty i pożyczki udzielone klientom Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym: sektor finansowy kredyty i pożyczki zrealizowane gwarancje i poręczenia dłużne papiery wartościowe inne należności sektor niefinansowy kredyty i pożyczki skupione wierzytelności zrealizowane gwarancje i poręczenia dłużne papiery wartościowe inne należności sektor budżetowy kredyty i pożyczki skupione wierzytelności dłużne papiery wartościowe Sprawozdan sporządzone zgodnie z MSS O Kredyty brutto 26 720 999 753 944 643 306 56 0 110 582 19 013 925 18 712 990 158 505 140 017 0 2 413 6 953 130 6 911 694 41 436 0 ie finansowe Banku Gospodars F za rok obrotowy od dnia 1 31.12.2018 dpisy z tytułu utraty K wartości 937 376 7 517 7 499 18 0 0 825 706 703 336 1 300 118 709 0 2 361 104 153 99 834 4 319 0 twa Krajowego stycznia do dnia 31 grud redyty netto K 25 783 623 746 427 635 807 38 0 110 582 18 188 219 18 009 654 157 205 21 308 0 52 6 848 977 6 811 860 37 117 0 nia 2018 r. 31 Odpisy redyty brutto 27 992 000 273 495 183 119 0 10 045 80 331 21 668 971 16 065 737 121 147 87 423 5 394 651 13 6 049 534 5 636 438 335 169 77 927 .12.2017 z tytułu utraty Kr wartości 758 203 1 905 1 905 0 0 0 665 196 446 748 85 78 588 139 775 0 91 102 85 340 843 4 919 (w tys. zł) edyty netto 27 233 797 271 590 181 214 0 10 045 80 331 21 003 775 15 618 989 121 062 8 835 5 254 876 13 5 958 432 5 551 098 334 326 73 008 53 Sprawozdanie finan sporządzone zgodnie z MSSF za rok ƒ Poniższa tabela prezentuje zmianę wartości oraz klientom wycenianych w zamortyzowanym koszcie Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Wartość bilansowa brutto wg stanu na 1.01.2018 Transfer do fazy 1 Transfer do fazy 2 Transfer do fazy 3 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Aktywa finansowe spisane z bilansu Pozostałe zmiany (w tym częściowe spłaty i wypłaty kolejnych transz) Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2018 Odpis Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Saldo odpisów wg stanu na 1.01.2018 Transfer do fazy 1 Transfer do fazy 2 Transfer do fazy 3 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Aktywa finansowe spisane z bilansu Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami) Pozostałe zmiany Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2018 Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wy godziwej przez rachunek zysków i strat Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym: sektor budżetowy kredyty i pożyczki Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych kliento wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zyskó Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Wartość bilansowa wg stanu na 1.01.2018 Zwiększenia Zmniejszenia spłaty zmiany wartości godziwej Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2018 21. Należności z tytułu instrumentów dłużnych wyc Instrumenty dłużne według emitenta Instrumenty dłużne, w tym: Emitowane przez przedsiębiorstwa Emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego Razem sowe Banku Gospoda obrotowy od dnia odpisów z tytułu Faza 1 18 814 603 2 340 884 -3 762 585 -107 723 4 350 471 -2 105 952 -5 1 932 288 21 461 981 128 051 63 454 -41 181 -1 558 26 758 -28 110 0 17 576 -1 164 989 ceniane w wartości m obowiązkowo w i strat enianych w zamorty rstwa Krajowego 1 stycznia do d utraty wartości Faza 2 1 538 802 -2 237 531 3 779 395 -30 371 280 268 -68 361 0 -97 902 3 164 300 44 509 -53 442 42 847 -1 965 5 611 -1 140 0 47 931 0 84 351 zowanym koszcie nia 31 grudnia 2018 r. kredytów i pożyczek u Faza 3 P 1 771 519 1 -103 353 -16 810 138 094 176 678 1 -80 230 -360 83 043 1 968 581 1 660 472 -10 012 -1 666 3 523 10 380 -16 227 -248 69 116 20 715 358 31.12.2018 146 088 146 088 146 088 2018 0 164 916 164 916 0 18 828 16 602 2 226 146 088 31.12.2018 6 881 770 5 855 297 1 026 473 6 881 770 dzielonyc OCI 85 134 0 0 0 14 074 84 062 0 -89 009 26 137 0 0 0 0 0 0 0 -27 322 0 -27 322 31. 31. (w tys. zł) h Razem 27 992 000 -5 681 942 22 310 058 0 0 0 4 921 491 -2 338 605 -365 1 828 420 26 720 999 758 203 74 829 833 032 0 0 0 42 749 -45 477 -248 107 301 19 937 376 12.217 x x x 2017 x x x x x x x x 12.2017 x x x x 54 Sprawozdanie fina sporządzone zgodnie z MSSF za ro ƒ Poniższa tabela prezentuje zmianę wartości ora wycenianych w zamortyzowanym koszcie Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Wartość bilansowa brutto wg stanu na 1.01.2018 Transfer do fazy 1 Transfer do fazy 2 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Pozostałe zmiany (w tym częściowe spłaty i wypłaty kolejnych transz) Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2018 Odpis Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2017 Wpływ zastosowania MSSF 9 Saldo odpisów wg stanu na 1.01.2018 Transfer do fazy 1 Transfer do fazy 2 Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami) Pozostałe zmiany Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2018 22. Należności i zobowiązania z tytułu papierów odkupu Papiery wartościowe z przyrzeczeniem odkupu Od banków Od klientów Razem 23. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Dłużne papiery wartościowe brutto emitowane przez Skarb Państwa - obligacje skarbowe emitowane przez NBP - bony pieniężne emitowane przez banki - obligacje korporacyjne - obligacje podporządkowane - bony komercyjne - listy zastawne emitowane przez pozostałe podmioty finansowe - obligacje korporacyjne - obligacje podporządkowane emitowane przez podmioty niefinansowe - obligacje korporacyjne emitowane przez jednostki samorządu terytorialneg - obligacje komunalne Razem dłużne papiery wartościowe netto Kapitałowe papiery wartościowe brutto - notowane na giełdach - nienotowane na giełdach Odpisy z tytułu utraty wartości kapitałowych papieró Razem kapitałowe papiery wartościowe netto Inne aktywa finansowe brutto Inne aktywa finansowe netto Razem aktywa finansowe dostępne do sprzedaży netto nsowe Banku Gospoda k obrotowy od dnia z odpisów z tytułu Faza 1 4 704 539 339 158 -1 362 891 2 018 201 -156 962 -228 191 5 313 854 23 636 22 698 -7 622 9 518 -1 486 -35 339 0 11 405 wartościowych z otr 31.12 Należności 2 245 668 1 628 992 3 874 660 o w wartościowych rstwa Krajowego 1 stycznia do d utraty wartości Faza 2 32 393 -152 126 1 362 891 2 021 -210 625 -15 279 1 019 275 432 -2 158 7 622 145 -9 449 18 955 0 15 547 zymanym/udzielo .2018 Zobowiązania 3 276 74 1 937 30 5 214 05 nia 31 grudnia instrumentów Faza 3 949 217 -187 032 0 0 -59 167 -21 629 681 389 104 424 -20 540 0 0 -3 782 24 781 913 105 796 nym przyrzecze Nal 2 9 1 31.12.2018 2018 r. dłużnych PO niem 31. eżności 1 142 09 963 44 2 105 54 x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x CI 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 12.2017 Zob 8 2 0 31. (w tys. zł) Razem 0 5 686 149 5 686 149 0 0 2 020 222 -426 754 -265 099 7 014 518 0 128 492 128 492 0 0 9 663 -14 717 8 397 913 132 748 owiązania 3 002 254 4 571 566 7 573 820 12.2017 35 699 238 9 232 632 9 232 632 21 526 556 21 526 556 1 122 031 159 803 600 333 336 420 25 475 562 172 255 066 307 106 2 201 386 2 201 386 1 054 461 1 054 461 35 699 238 1 338 818 1 211 646 127 172 -72 051 1 266 767 62 618 62 618 37 028 623 55 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodar sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 Zmiana stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży brutto Stan na początek okresu Wpływ zastosowania MSSF 9 Zwiększenia - zakup - wycena do wartości godziwej Zmniejszenia - sprzedaż - zapadalność - wypłata odsetek - wycena do wartości godziwej - utrata wartości - inne zmiany Stan na koniec okresu Zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży Stan na początek okresu Wpływ zastosowania MSSF 9 Zwiększenia, w tym: - utworzenie Zmniejszenia, w tym: - z tytułu spisania aktywów i rozliczenia Stan na koniec okresu 24. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Dłużne papiery wartościowe brutto emitowane przez podmioty niefinansowe - bony komercyjne Odpisy z tytułu utraty wartości dłużnych papierów wartościowych Razem inwestycyjne aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności netto Zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych utrzymywanych do terminu zapadalności Stan na początek okresu Wpływ zastosowania MSSF 9 Stan na koniec okresu 25. Inwestycje w jednostki zależne W sprawozdaniu finansowym wszystkie jednostki zależne są wykazywane w c z tytułu utraty wartości. Inwestycje w jednostkach zależnych Inwestycje w jednostkach zależnych, w tym: - w innych podmiotach sektora finansowego Wartość bilansowa stwa Krajowego stycznia do dni 2018 dłużne k x x x x x x x 31 enie nabycia pom 31 a 31 grudnia 2018 r. 2018 37 028 623 -37 028 623 x x x x x x x x x x x apitałowe dł 72 051 -72 051 x x x x x .12.2018 x x x x x 2018 166 -166 x niejszonej o odpisy .12.2018 1 811 866 1 811 866 1 811 866 (w tys. zł) 2017 31 619 680 x 1 746 396 835 1 744 462 051 1 934 784 1 740 987 892 298 909 899 1 441 872 652 172 538 24 532 7 873 398 37 028 623 2017 użne kapitałowe 0 64 576 x x 0 7 873 0 7 873 0 398 0 398 0 72 051 31.12.2017 166 166 166 -166 0 2017 166 x 166 31.12.2017 1 090 004 1 090 004 1 090 004 56 sporządzone Zmiany wartości inwestycji w j Stan na początek okresu Zwiększenia, w tym: - podwyższenie kapitału* Zmniejszenia, w tym: - sprzedaż ** Różnice kursowe Stan na koniec okresu * Bank nabył certyfikaty inwesty  Fundusz Ekspansji Zagranicznej  Fundusz Sektora Mieszkań dla R  Fundusz Sektora Mieszkań na Wy  BGKN S.A. (obecnie PFRN S.A.) ** W dniu 3 października 2018 r. Funduszu Rozwoju S.A. W dniu 28 (obecnie PFR TFI S.A.) na rzecz Inwestycje w jednostkach zależny - zmiana stanu odpisów z tytułu Stan na początek okresu Utworzenie odpisów z tytułu utr Wykorzystanie odpisów z tytułu Stan na koniec okresu Skrócone informacje o jednostkac Nazwa jednostki Siedziba Fundusz Ekspansji Zagranicznej Warszawa FIZ AN Fundusz Sektora Mieszkań dla Warszawa Rozwoju FIZ AN Fundusz Sektora Mieszkań na Warszawa Wynajem FIZ AN Razem Skrócone informacje o jednostkac Nazwa jednostki Siedziba BGK Nieruchomości S.A. Warszawa (obecnie PFRN S.A.) Fundusz Ekspansji Warszawa Zagranicznej FIZ AN Fundusz Sektora Mieszkań dla Warszawa Rozwoju FIZ AN Fundusz Sektora Mieszkań na Warszawa Wynajem FIZ AN Razem Sprawozdanie finansowe B zgodnie z MSSF za rok obrot ednostkach zależnych cyjne/akcje (wartość w cenie FIZ AN ozwoju FIZ AN najem FIZ AN Bank Gospodarstwa Krajowego września 2017 r. Bank Gospo Polskiego Funduszu Rozwoju ch utraty wartości aty wartości utraty wartości h zależnych na dzień 31 grud Przedmiot działalności nabywanie i obejmowanie akcji i udziałów spółek projektowych nabywanie, obejmowanie i zbywanie akcji i udziałów spółek celowych nabywanie i obejmowanie akcji i udziałów spółek celowych h zależnych na dzień 31 grud Przedmiot działalności wzmacnianie potencjału ogólnopolskiego rynku mieszkaniowego poprzez realizację inwestycji o istotnym znaczeniu dla lokalnych społeczności nabywanie i obejmowanie akcji i udziałów spółek projektowych nabywanie, obejmowanie i zbywanie akcji i udziałów spółek celowych nabywanie i obejmowanie akcji i udziałów spółek celowych anku Go owy od nabyci dokonał darstwa S.A. nia 201 Aktyw 212 546 1 088 nia 201 Aktyw 21 59 50 996 spodarstwa Krajo dnia 1 stycznia a): sprzedaży 100% Krajowego dokon 8 r. a Zobowiąza 094 418 5 757 7 r. a Zobowiąza 002 22 277 18 698 906 wego do dnia 31 grudni 2018 1 1 akcji BGKN S.A. ( ał sprzedaży 100% 201 nia Przychody 565 247 609 2 899 178 25 935 nia Przychody 757 14 037 636 64 173 125 961 18 597 a 2018 r. 090 004 771 719 771 719 48 542 48 542 -1 315 811 866 184 496 498 635 65 588 23 000 obecnie PFRN S.A. akcji TFI BGK S. 8 0 37 942 37 942 0 Zysk/strata -12 168 -8 351 26 622 Zysk/strata -11 747 -611 -252 16 761 2017 2 ) na rzecz Po A. 2017 Posiadane udziały(%) 100 100 100 Posiadane udziały(%) 100 100 100 100 (w tys. zł) 771 187 340 661 340 661 21 016 21 016 -828 1 090 004 32 194 41 754 59 213 7 500 lskiego 0 0 0 0 Wartość bilansowa udziałów 224 890 549 784 1 037 192 1 811 866 Wartość bilansowa udziałów 25 542 41 709 51 149 971 604 1 090 004 57 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Kra sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 styczni 26. Inwestycje w jednostki stowarzyszone W sprawozdaniu finansowym wszystkie jednostki stowarzyszone są wykazywane w cenie n o odpisy z tytułu utraty wartości. Inwestycje w jednostki stowarzyszone Wartość w cenie nabycia Odpisy z tytułu utraty wartości Wartość bilansowa Zmiany wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na początek okresu Zwiększenia, w tym: Objęcie udziałów/certyfikatów inwestycyjnych* Zmniejszenia, w tym: Sprzedaż akcji jednostki stowarzyszonej Zmiana odpisów z tytułu utraty wartości Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na koniec okresu * Bank nabył certyfikaty inwestycyjne/udziały (wartość w cenie nabycia):  Funduszu Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN  Funduszu Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN  Funduszu Inwestycji Samorządowych FIZ AN  Funduszu Inwestycji Infrastrukturalnych Dłużny FIZ AN Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych - zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości Stan na początek okresu Utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości Wykorzystanie odpisów z tytułu utraty wartości Stan na koniec okresu W 2018 r. oraz 2017 r. Bank nie otrzymał dywidend od jednostek stowarzyszonych. jowego a do dnia 31 grudnia 2018 r. abycia pomniejszonej 31.12.2018 3 3 752 555 -7 671 3 744 884 2018 1 008 883 2 739 225 2 739 225 3 224 2 500 724 3 744 884 1 640 114 821 102 278 009 0 2018 6 947 3 223 2 499 7 671 (w tys. zł) 1.12.2017 1 015 830 -6 947 1 008 883 2017 678 291 330 592 330 592 0 0 0 1 008 883 20 624 183 769 7 459 118 740 2017 6 947 0 0 6 947 58 Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych na 31. Nazwa jednostki KUKE S.A Śląski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Fundusz Rozwoju i Promocji Województwa Wielkopolskiego S.A. Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Bydgoski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Jeleniej Górze Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Gostyniu Fundusz Pomerania Sp. z o.o. Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o.o. Małopolski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w likwidacji Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o. Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZ AN Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Dłużny FIZ AN Razem * z zastrzeżeniem, że dla niektórych decyzji wymagana jest **docelowa wielkość udziału, z zastrzeżeniem, że dla niekt Sp sporządzone zgodn 12.2018 Aktywa obrotowe 335 088 59 547 42 835 27 542 46 948 27 688 13 204 5 179 6 556 33 257 30 564 53 634 6 020 20 28 364 71 591 856 885 317 965 371 440 110 853 jednomyślność Zgrom órych decyzji wymaga rawozdanie finans ie z MSSF za rok Aktywa Z trwałe kró 3 819 80 157 119 13 50 29 827 25 158 1 366 3 005 253 488 503 6 182 0 0 0 0 adzenia Inwestoró na jest jednomyśl owe Banku Gospodar obrotowy od dnia 1 Z obowiązania tkoterminowe 125 723 24 061 646 39 40 32 32 12 7 102 170 17 4 662 46 21 177 52 298 5 685 6 044 1 935 3 067 w ność Zgromadzenia stwa Krajowego stycznia do dnia obowiązania długop terminowe 0 20 230 3 755 3 250 11 780 0 6 630 2 996 0 3 500 0 39 182 0 0 0 0 0 0 0 0 Inwestorów 31 grudnia 201 Wartość Zy rzychodów 78 383 2 697 7 531 1 424 2 859 2 867 1 057 828 715 3 180 3 939 1 661 392 248 1 581 2 002 15 383 15 537 1 490 4 677 8 r. sk/Strata A netto 976 192 119 76 60 51 193 90 -110 107 22 21 -75 -117 232 -1 573 46 743 4 368 481 -2 380 ktywa netto 213 184 9 713 36 284 18 941 31 376 26 491 6 348 1 812 6 289 19 944 30 826 16 967 -466 457 6 914 18 291 2 241 401 1 533 213 612 775 139 118 % udziałów w kapitale 36,69 46,08 22,47 44,44 49,38 42,62 48,27 31,09 44,60 41,01 41,15 36,19 32,86 39,29 49,99 36,87 86,45 86,40 50,00 86,45** % udziałów w głosach 36,69 46,08 22,47 44,44 24,64 42,62 33,50 22,64 44,60 41,01 41,15 23,49 32,86 39,29 49,99 36,87 86,45* 86,40* 50,00* 86,45** (w tys. zł) Wartość bilansowa 63 025 3 000 3 000 2 000 2 950 7 800 2 300 455 640 6 730 5 000 2 490 460 335 4 999 4 777 1 901 988 1 296 000 310 000 126 935 3 744 884 59 Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych na 31.12 Nazwa jednostki KUKE S.A Śląski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Fundusz Rozwoju i Promocji Województwa Wielkopolskiego S.A. Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Bydgoski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Jeleniej Górze Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Gostyniu Podkarpacki Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Fundusz Pomerania Sp. z o.o. Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o.o. Małopolski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z .o.o. w likwidacji Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o. Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZ AN Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Dłużny FIZ AN Razem * docelowa wielkość udziału ** docelowa wielkość udziału, z zastrzeżeniem, że dla niektó Spr sporządzone zgodni .2017 Aktywa obrotowe 52 894 59 616 38 807 24 258 45 323 27 376 18 224 5 570 6 817 28 064 9 343 31 893 46 257 7 222 15 28 882 83 612 0 22 150 142 rych decyzji wymagan awozdanie finans e z MSSF za rok Aktywa Zo trwałe krót 507 110 200 159 34 63 400 861 38 154 54 278 5 455 553 610 674 196 0 0 0 0 a jest jednomyśl owe Banku Gospoda obrotowy od dnia bowiązania koterminowe 0 24 109 176 29 68 74 49 12 7 2 138 133 63 6 041 45 21 672 54 725 2 363 3 101 1 541 2 369 ność Zgromadzenia rstwa Krajow 1 stycznia d Zobowiązania długoterminowe 0 20 884 11 208 11 616 3 019 7 226 0 34 329 Inwestorów ego o dnia p 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 31 grudnia 20 Wartość Z rzychodów 31 203 2 356 6 169 2 380 3 031 3 069 957 1 302 1 239 2 656 4 595 4 304 1 651 339 248 2 199 2 696 12 2 051 10 2 262 18 r. ysk/Strata A netto 3 972 190 379 806 52 80 -135 59 -149 50 -1 788 56 21 -643 -128 715 178 5 458 79 176 -3 050 3 265 ktywa netto 214 891 9 521 36 165 18 865 31 316 26 441 6 552 1 722 6 399 19 637 -2 741 30 841 16 945 -395 574 6 681 22 941 297 749 572 532 49 335 141 498 % udziałów w kapitale 36,69 46,08 22,47 44,44 49,38 42,62 48,27 31,09 44,60 41,65 49,99 46,95 36,19 32,86 39,29 49,99 36,87 86,45* 86,40* 75,00* 86,45* % udziałów w głosach 36,69 46,08 22,47 44,44 24,64 42,62 33,50 22,64 44,60 41,65 49,99 46,95 23,49 32,86 39,29 49,99 36,87 86,45** 86,40** 75,00** 86,45** (w tys. zł) Wartość bilansowa 63 025 3 000 3 000 2 000 2 950 7 800 2 300 456 640 6 730 0 5 000 2 490 460 335 4 999 8 000 261 874 474 898 31 991 126 935 1 008 883 60 Sprawo sporządzone zgodnie z 27. Wartości niematerialne Wartości niematerialne Licencje, autorskie prawa majątkowe (w tym Prawo wieczystego użytkowania gruntów Nakłady na wartości niematerialne i prawne Inne wartości niematerialne i prawne Razem ƒ Zmiana stanu wartości niematerialnych w o Zmiana stanu wartości niematerialnych w 2018 Wartość brutto na początek okresu Zwiększenia, w tym: - nabycie - przeniesienie z nakładów Zmniejszenia, w tym: - likwidacja - przeniesienie z nakładów - inne Wartość brutto na koniec okresu Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu Zwiększenia, w tym: - amortyzacja okresu - inne Zmniejszenia, w tym: - likwidacja Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu Odpisy aktualizujące na początek okresu Zwiększenia, w tym: - utworzenie w okresie* Odpisy aktualizujące na koniec okresu Wartość bilansowa netto na początek okresu Wartość bilansowa netto na koniec okresu * W związku ze zidentyfikowanym ryzykiem ni podjął decyzję o wstrzymaniu wdrożenia głów kompleksowego audytu architektury IT Banku. zdecydowano o utworzeniu odpisu z tytułu ut 14 272 tys. zł. zdanie finansowe Banku Gosp MSSF za rok obrotowy od dn oprogramowanie) kresie od dnia 1 stycznia d Licencje, autorskie prawa majątkowe (w tym oprogramowanie) 105 118 19 925 0 19 925 94 94 0 0 124 949 82 964 7 890 7 830 60 95 95 90 759 0 0 0 0 22 154 34 190 edopasowania zdefiniowanych nego systemu informatyczneg Na podstawie wyników audyt raty wartości poniesionych odarstwa Krajowego ia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 34 190 3 464 11 393 1 49 048 o dnia 31 grudnia 2018 r. Prawo Nakłady Inne wartoś wieczystego na wartości niematerial użytkowania niematerialne i prawne gruntu i prawne 3 664 16 723 3 0 27 651 0 27 651 0 0 0 20 076 0 0 0 19 925 0 151 3 664 24 298 3 144 0 56 0 56 0 0 0 0 0 0 0 200 0 0 0 0 12 905 0 12 905 0 12 905 3 520 16 723 3 464 11 393 w SIWZ wymagań do zmieniających się pot o Banku, rozwiązaniu umowy z dostawcą i u Bank podejmie kolejne decyzje w przedm nakładów na wartości niematerialne i śro ci ne 280 0 0 0 0 0 0 0 280 3 3 rzeb zlece iotow dki t 31.12 278 1 1 0 0 0 279 0 0 0 0 2 1 biznesow niu niez ej spraw rwałe w (w tys. zł) .2017 22 154 3 520 16 723 2 42 399 Ogółem 128 785 47 576 27 651 19 925 20 170 94 19 925 151 156 191 86 386 7 947 7 887 60 95 95 94 238 0 12 905 12 905 12 905 42 399 49 048 ych, Bank ależnej firmie ie. W efekcie wysokości 61 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. ƒ Zmiana stanu wartości niematerialnych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2017 r. Licencje, autorskie Prawo Nakłady Inne Zmiana stanu wartości niematerialnych prawa majątkowe wieczystego na wartości wartości w 2017 (w tym użytkowania niematerialne niematerialne oprogramowanie) gruntu i prawne i prawne Wartość brutto na początek okresu 98 214 3 664 8 494 3 280 Zwiększenia, w tym: 7 222 0 15 462 0 - nabycie 0 0 15 462 0 - przeniesienie z nakładów 7 222 0 0 0 Zmniejszenia, w tym: 318 0 7 233 0 - likwidacja 318 0 0 0 - przeniesienie z nakładów 0 0 7 222 0 - inne 0 0 11 0 Wartość brutto na koniec okresu 105 118 3 664 16 723 3 280 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) 73 540 88 0 3 2 na początek okresu Zwiększenia, w tym: 9 742 56 0 - amortyzacja okresu 9 663 56 0 - inne 79 0 0 Zmniejszenia, w tym: 318 0 0 - likwidacja 318 0 0 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) 82 964 144 0 3 2 na koniec okresu Wartość bilansowa netto na początek 24 674 3 576 8 494 okresu Wartość bilansowa netto na koniec 22 154 3 520 16 723 okresu Wartość składników wartości niematerialnych istotnych z punktu widzenia sprawozdania finansowego Banku Bank posiada licencje/autorskie prawa majątkowe na użytkowanie: ƒ system DEF (modyfikacje) o wartości 11 262 tys. zł netto. Planowany okres użytkowania upływa 31.12.2025 ƒ system bgk24 (system główny + modyfikacje) o wartości netto 7 625 tys. zł. Planowany okres użytkowania 30.11.2023 r. Na dzień 31.12.2018 r. oraz 31.12.2017 r. Bank nie posiadał składników wartości niematerialnych, dla których ty prawny jednostki podlega ograniczeniom oraz stanowiących zabezpieczenie zobowiązań. Bank zawarł umowy na nabycie składników wartości niematerialnych w przyszłych okresach w wysokości 7 684 tys. z 28. Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 31.12.2018 Budynki i budowle 91 947 Ulepszenia w obcych środkach trwałych 522 Maszyny i urządzenia 30 973 Środki transportu 45 Środki trwałe w budowie 13 980 Inne środki trwałe 1 395 Razem 138 862 71 7 7 0 0 0 78 9 2 r. upływa tuł ł. 31.12 (w tys. zł) Ogółem 113 652 22 684 15 462 7 222 7 551 318 7 222 11 128 785 76 899 9 805 9 726 79 318 318 86 386 36 753 42 399 .2017 92 625 719 30 036 1 208 17 070 1 291 142 949 62 Spr sporządzone zgodni ƒ Zmiana stanu wartości rzeczowych Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwałych w 2018 Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na początek okresu Zwiększenia, w tym: - nabycie - przeniesienie z nakładów - inne Zmniejszenia, w tym: - sprzedaż - likwidacja - przeniesienie z nakładów - inne Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu Zwiększenia, w tym: - amortyzacja okresu - inne Zmniejszenia, w tym: - sprzedaż - likwidacja Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu Odpisy aktualizujące na początek okresu Zwiększenia, w tym: - utworzenie w okresie* Odpisy aktualizujące na koniec okresu Wartość bilansowa netto na początek okresu Wartość bilansowa netto na koniec okresu * W związku ze zidentyfikowanym ryzykiem podjął decyzję o wstrzymaniu wdrożenia g kompleksowego audytu architektury IT Ban zdecydowano o utworzeniu odpisu z tytułu 14 272 tys. zł. awozdanie finan e z MSSF za rok aktywów trwałyc Budynki i budowle 108 076 2 557 0 2 557 0 0 0 0 0 0 110 633 15 451 3 235 3 148 87 0 0 0 18 686 0 0 0 0 92 625 91 947 niedopasowania łównego systemu ku. Na podstawi utraty wartośc sowe Banku Gosp obrotowy od dn h w okresie od Ulepszenia w obcych M środkach i u trwałych 3 446 61 0 61 0 147 18 129 0 0 3 360 2 727 253 244 9 142 13 129 2 838 0 0 0 0 719 522 zdefiniowanych informatyczneg e wyników audyt i poniesionych odarstwa Krajowego ia 1 stycznia do dn dnia 1 stycznia do aszyny Środki rządzenia transport 104 115 9 222 0 9 222 0 726 5 721 0 0 112 611 74 079 8 281 7 910 371 722 5 717 81 638 0 0 0 0 30 036 30 973 w SIWZ wymagań do o Banku, rozwiązani u Bank podejmie kol nakładów na wartośc ia 31 grud dnia 31 gr u 4 305 43 0 0 43 40 40 0 0 0 4 308 3 097 1 206 1 016 190 40 40 0 4 263 0 0 0 0 1 208 45 zmieniając u umowy z ejne decyz i niemater nia 2018 r. udnia 2018 r. Środki trwałe w budowie 17 070 10 910 10 910 0 0 12 633 0 0 12 523 110 15 347 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 367 1 367 1 367 17 070 13 980 ych się potrzeb dostawcą i zlec je w przedmioto ialne i środki Inne środki trwałe 8 609 687 0 687 0 1 309 0 1 309 0 0 7 987 7 318 569 557 12 1 295 0 1 295 6 592 0 0 0 0 1 291 1 395 biznesowyc eniu niezal wej sprawie trwałe w wy (w tys. zł) Ogółem 245 621 23 480 10 910 12 527 43 14 855 63 2 159 12 523 110 254 246 102 672 13 544 12 875 669 2 199 58 2 141 114 017 0 1 367 1 367 1 367 142 949 138 862 h, Bank eżnej firmie . W efekcie sokości 63 Sprawozdanie fina sporządzone zgodnie z MSSF za ro ƒ Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwa Zmiana stanu wartości rzeczowych Budynki aktywów trwałych w 2017 i budowle Wartość brutto rzeczowych aktywów 107 994 trwałych na początek okresu Zwiększenia, w tym: 82 - nabycie 0 - przeniesienie z nakładów 82 - inne 0 Zmniejszenia, w tym: 0 - sprzedaż 0 - likwidacja 0 - przeniesienie z nakładów 0 - inne 0 Wartość brutto rzeczowych aktywów 108 076 trwałych na koniec okresu Skumulowana amortyzacja 12 218 (umorzenie) na początek okresu Zwiększenia, w tym: 3 233 - amortyzacja okresu 3 149 - inne 84 Zmniejszenia, w tym: 0 - sprzedaż 0 - likwidacja 0 Skumulowana amortyzacja 15 451 (umorzenie) na koniec okresu Odpisy aktualizujące na początek 0 okresu Odpisy aktualizujące na koniec okresu 0 Wartość bilansowa netto na początek 95 776 okresu Wartość bilansowa netto na koniec 92 625 okresu Na dzień 31.12.2018 r. oraz 31.12.2017 r. Bank nie jednostki podlega ograniczeniom oraz stanowiących z Bank zawarł umowy na nabycie środków trwałych w prz 29. Nieruchomości inwestycyjne Zmiana stanu nieruchomości inwestycyjnych Nieruchomości inwestycyjne Wartość bilansowa brutto na początek okresu Zwiększenia, w tym: - wycena do wartości godziwej Zmniejszenia, w tym: - wycena do wartości godziwej - sprzedaż Wartość bilansowa brutto na koniec okresu Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu Wartość bilansowa netto na koniec okresu Dla zidentyfikowanych nieruchomości inwestycyjnych godziwa nieruchomości została zaklasyfikowana do Po Wartość godziwa nieruchomości inwestycyjnych został rzeczoznawców majątkowych. Sporządzając wyceny zastosowano podejście porównawc (metoda inwestycyjna). nsowe Banku k obrotowy o łych w okres Ulepszenia w obcych środkach trwałych 3 648 22 0 22 0 224 0 224 0 0 3 446 2 717 234 220 14 224 0 224 2 727 0 0 931 719 posiadał skł abezpieczeni yszłych okre Bank przyjął ziomu 3 hier a ustalona w ze (metoda p Gospodarstwa Kra d dnia 1 styczni ie od dnia 1 sty Maszyny Ś i urządzenia tra 103 420 9 600 0 9 596 4 8 905 94 8 811 0 0 104 115 75 489 7 494 7 157 337 8 904 94 8 810 74 079 0 0 27 931 30 036 adników środków e zobowiązań. sach w wysokości model wyceny do archii wartości wyniku wyceny s orównywania para jowego a do dnia 31 cznia do dni rodki nsportu 4 226 79 0 79 0 0 0 0 0 0 4 305 1 228 1 869 1 714 155 0 0 0 3 097 0 0 2 998 1 208 trwałych, dl 1 843 tys. 201 wartości go godziwej. porządzonej mi) oraz pod grudnia 2018 r. a 31 grudnia 201 Środki In trwałe w budowie 9 572 17 542 17 542 0 0 10 044 0 0 9 918 126 17 070 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 9 572 17 070 a których tytuł zł. 8 14 294 1 322 1 322 2 512 2 512 0 13 104 0 0 13 104 dziwej. Wartość przez niezależny ejście dochodowe 7 r. ne środki trwałe 8 772 144 0 144 0 307 141 166 0 0 8 609 6 953 672 654 18 307 141 166 7 318 0 0 1 819 1 291 prawny 2017 ch (w tys. zł) Ogółem 237 632 27 469 17 542 9 923 4 19 480 235 9 201 9 918 126 245 621 98 605 13 502 12 894 608 9 435 235 9 200 102 672 0 0 139 027 142 949 12 112 3 841 3 841 1 659 359 1 300 14 294 0 0 14 294 64 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Najlepszym wyznacznikiem wartości godziwej są obowiązujące ceny na aktywnym rynku dla podobnych aktywów. W przypadku braku takich informacji ustala się kwotę szacunku wartości godziwej. Przy dokonywaniu osądu brane są pod uwagę różnorodne informacje (w tym nieobserwowalne dane wejściowe), włączając: ƒ ceny na rynku dla nieruchomości (transakcje) o podobnym charakterze, stanie i lokalizacji (lub będącej przedmiotem innej umowy lub kontraktu), skorygowane tak, by odzwierciedlić różnice między nieruchomościami; ƒ zdyskontowane projekcje przepływów pieniężnych oparte na wiarygodnych założeniach przyszłych przepływów pieniężnych, pochodzących z warunków istniejących umów leasingu i innych kontraktów oraz z zewnętrznych źród takich jak bieżące czynsze rynkowe dla podobnych nieruchomości w tej samej lokalizacji i o tym samym stanie, stopy wzrostu czynszów, okresy pustostanu i obłożenia nieruchomości. Wycena do wartości godziwej została ujęta w rachunku wyników w pozycji „Pozostałe koszty operacyjne” oraz „Pozostałe przychody operacyjne”. W rachunku zysków i strat ujęto następujące kwoty przychodów i kosztów związanych z nieruchomościami inwestycyjnymi. 2018 Przychody z czynszów dotyczących nieruchomości inwestycyjnych 71 Bezpośrednie koszty operacyjne (w tym koszty napraw i utrzymania), 747 które w danym okresie przyniosły przychody z czynszów Bezpośrednie koszty operacyjne (w tym koszty napraw i utrzymania), 286 które w danym okresie nie przyniosły przychody z czynszów Bank zawarł umowy dotyczące napraw, utrzymania i ulepszenia nieruchomości inwestycyjnych w przyszłych okresach w wartości 166 tys. zł. 30. Inne aktywa Inne aktywa 31.12.2018 31 Przychody do otrzymania, w tym: 17 971 - opłaty za zarządzanie aktywami w ramach Perspektywy Unii Europejskiej 13 597 2014-2020 Dłużnicy różni netto, w tym: 18 581 - odpisy z tytułu utraty wartości 4 908 Rozliczenia publiczno-prawne 278 Rozliczenia z tytułu kart płatniczych 1 339 Koszty zapłacone z góry, w tym: 7 105 - koszty usług telekomunikacyjnych 4 776 - koszty prowizji od otrzymanych gwarancji 1 129 - opłaty za zarządzanie - EFI/PGFF 0 Razem 45 274 Zmiana stanu odpisów aktualizujących inne aktywa 2018 Odpisy aktualizujące inne aktywa na na początek okresu 5 302 Wpływ zastosowania MSSF 9 101 Skorygowany bilans otwarcia zgodnie z MSSF 9 5 403 Utworzone odpisy 266 Rozwiązane odpisy 219 Wykorzystanie 805 Inne korekty 263 Odpisy aktualizujące inne aktywa na koniec okresu 4 908 31. Zobowiązania wobec Banku Centralnego Bank w 2018 r., podobnie jak w 2017 r., nie posiadał zobowiązań wobec Banku Centralnego. (w tys. zł) eł 2017 82 731 292 .12.2017 19 430 12 927 8 101 5 302 319 3 703 8 068 4 777 1 349 1 072 39 621 2017 5 398 0 5 398 10 83 0 -23 5 302 65 Sprawozdani sporządzone zgodnie z MSSF 32. Zobowiązania wobec banków Zobowiązania wobec banków Rachunki bieżące Depozyty banków Otrzymane kredyty i pożyczki* Inne Razem * W tym pożyczki otrzymane od: Europejskiego Banku Inwestycyjnego Banku Rozwoju Rady Europy KfW (Kreditanstalt für Wiederaufbau) 33. Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania wobec sektora finansowego Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N Depozyty terminowe Pozostałe zobowiązania Zobowiązania wobec sektora niefinansowego Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N Depozyty terminowe Pozostałe zobowiązania Zobowiązania wobec jednostek budżetowych Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N Depozyty terminowe Pozostałe zobowiązania Razem 34. Zobowiązania z tytułu emisji papierów war Data emisji Wartość nominalna 25.01.2018 500 000 03.10.2017 500 000 19.05.2017 1 200 000 27.02.2017 1 158 600 05.10.2016 500 000 19.02.2015 1 392 000 30.09.2014 500 000 Razem 5 750 600 Data emisji Wartość nominalna 03.10.2017 500 000 19.05.2017 1 200 000 27.02.2017 1 158 600 05.10.2016 500 000 19.02.2015 1 392 000 30.09.2014 500 000 20.11.2012 1 000 000 Razem 6 250 600 e finansowe Ban za rok obrotow tościowych Waluta PLN PLN PLN PLN PLN PLN PLN Waluta PLN PLN PLN PLN PLN PLN PLN ku Gospodarstwa Krajow y od dnia 1 stycznia d Termin zapadalności 25.01.2021 03.10.2021 19.05.2020 27.02.2020 05.10.2019 19.02.2019 30.09.2019 Termin zapadalności 03.10.2021 19.05.2020 27.02.2020 05.10.2019 19.02.2019 30.09.2019 25.01.2018 ego o dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 281 356 468 242 2 901 469 228 154 3 879 221 2 278 941 253 875 368 653 31.12.2018 2 463 462 977 968 1 478 587 6 907 15 819 300 3 491 382 11 215 533 1 112 385 29 486 496 21 958 997 7 362 290 165 209 47 769 258 Oprocentowanie WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża stałe Oprocentowanie WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża WIBOR6M + marża stałe WIBOR6M + marża (w tys. zł) 31.12.2017 106 302 051 2 990 888 301 095 3 594 140 2 272 965 300 673 417 250 31.12.2017 1 626 187 928 108 684 573 13 506 14 203 634 3 780 066 9 247 319 1 176 249 17 978 195 13 750 062 4 079 105 149 028 33 808 016 Wartość bilansowa na dzień 31.12.2018 504 425 502 725 1 203 144 1 167 429 502 630 1 402 718 503 565 5 786 636 Wartość bilansowa na dzień 31.12.2017 502 750 1 203 168 1 167 510 502 650 1 402 871 503 565 1 009 860 6 292 374 66 Sprawozdanie finansowe sporządzone zgodnie z MSSF za rok obro 35. Pozostałe zobowiązania Pozostałe zobowiązania Koszty do zapłacenia Przychody przyszłych okresów Rezerwy na urlopy Koszty osobowe (nagrody roczne, jubileuszowe, ekwiwalenty za Inne zobowiązania, w tym: - rozliczenia międzybankowe - rozrachunki z funduszami i programami - zobowiązania wobec dostawców robót i usług - rozliczenia z pracownikami - rozliczenia z tytułu opłaty paliwowej - zobowiązania z tytułu kart płatniczych - pozostałe Razem Na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz na dzień 31 grudnia 2017 r. nie wywiązywałby się z płatności wynikających z zawartych um 36. Rezerwy Rezerwy Rezerwy na udzielone zobowiązania i gwarancje Rezerwy na sprawy sporne Rezerwy na programy określonych świadczeń Pozostałe rezerwy* Razem rezerwy * Rezerwa z tytułu zobowiązań pozabilansowych zlikwidowanego Rezerwa na Rezerwy za rok zakończony udzielone Rez dnia 31.12.2018 zobowiązania i gwarancje Wartość wg stanu na 31.12.2017 170 799 Wpływ zastosowania MSSF 9 -8 655 Saldo wg stanu na 1.01.2018, 162 144 w tym: Rezerwa krótkoterminowa 38 537 Rezerwa długoterminowa 123 607 Utworzenie/aktualizacja rezerw 331 684 Rozwiązanie rezerw 282 144 Wykorzystanie rezerw 0 Stan na dzień koniec okresu, 211 684 w tym: Rezerwa krótkoterminowa 24 509 Rezerwa długoterminowa 187 175 *Rezerwa z tytułu zobowiązań pozabilansowych zlikwidowanego ƒ Poniższa tabela prezentuje podział udzielonych zobowią im rezerw na fazy zgodnie z MSSF 9 Zobowiązania warunkowe i gwarancje Udzielone zobowiązania finansowe Udzielone zobowiązania gwarancyjne Stan na 31.12.2018 Rezerwa na udzielone zobowiązania warunkowe i gwarancje Udzielone zobowiązania finansowe Udzielone zobowiązania gwarancyjne Stan na 31.12.2018 Banku towy urlo Bank ów. KFM erwa spo KFM zań w Gospodarstwa Kra od dnia 1 styczni p, premie) nie posiadał zob na sprawy rne 11 994 0 11 994 0 11 994 67 875 0 0 79 869 0 79 869 arunkowych i gwar Faza 1 39 597 007 13 052 661 52 649 668 52 693 87 060 139 753 jowego a do dnia 31 grudnia 20 31.12.2018 14 023 84 521 8 456 62 363 794 871 35 758 181 010 9 786 237 518 234 55 49 791 964 234 owiązań, w przypadku kt 31.12.2018 211 684 79 869 13 320 93 328 398 201 Rezerwa na programy Poz określonych rez świadczeń 13 501 0 13 501 3 977 9 524 193 0 374 13 320 3 590 9 730 ancji oraz odpowiadając Faza 2 Faz 360 521 441 237 1 801 758 1 2 814 9 871 12 685 18 r. 31.1 órych 31.1 ostałe erwy* 93 328 0 93 328 0 93 328 0 0 0 93 328 0 93 328 ych a 3 193 947 146 510 340 457 37 132 22 114 59 246 (w tys. zł) 2.2017 5 672 72 397 6 368 40 345 1 248 994 99 925 590 200 14 205 182 510 573 701 33 208 1 373 776 2.2017 170 799 11 994 13 501 93 328 289 622 Razem 289 622 -8 655 280 967 42 514 238 453 399 752 282 144 374 398 201 28 099 370 102 Razem 40 151 475 14 640 408 54 791 883 92 639 119 045 211 684 67 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Rezerwa na Rezerwa na Rezerwy za rok zakończony udzielone Rezerwa na sprawy programy Pozostałe dnia 31.12.2017 zobowiązania sporne określonych rezerwy* i gwarancje świadczeń Stan na początek okresu, w tym: 135 667 14 187 5 898 96 891 Rezerwa długoterminowa 135 667 14 187 5 898 96 891 Utworzenie/aktualizacja rezerw 295 057 230 7 934 0 Rozwiązanie rezerw 258 313 2 388 0 0 Wykorzystanie rezerw 1 612 35 331 3 563 Stan na koniec okresu, w tym: 170 799 11 994 13 501 93 328 Rezerwa krótkoterminowa 47 192 0 3 977 0 Rezerwa długoterminowa 123 607 11 994 9 524 93 328 *Rezerwa z tytułu zobowiązań pozabilansowych zlikwidowanego KFM Rezerwy na sprawy sporne W 2018 r Bank utworzył rezerwę w wysokości 67 231 tys. zł na ryzyko operacyjne związane z dystrybucją środków finansowych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 w związku z nieprawidłowościami przy realizacji umów z jednym z pośredników finansowych oraz skierował do Prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w przedmiotowej sprawie. Rezerwy na programy określonych świadczeń Rezerwy na programy określonych świadczeń obejmują: odprawy emerytalne, odprawy rentowe i odprawy pośmiertne. Rezerwy szacowane są na podstawie wyceny aktuarialnej z zastosowaniem stopy dyskontowej - rynkowej rentowności 10-letnich obligacji skarbowych, którą na koniec 2018 r. przyjęto na poziomie 3,0%, na koniec 2017 r. na poziomie 3,0% Do obliczeń jako długookresową, roczną stopę wzrostu wynagrodzeń przyjęto poziom nominalny 2,0%. Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej ujmowana jest i aktualizowana w okresach rocznych. Uzgodnienie wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń Poniższa tabela przedstawia zmianę stanu wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń. Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń 2018 20 Stan na początek okresu 13 501 Koszty bieżącego zatrudnienia 1 025 Koszty przeszłego zatrudnienia 0 Koszty z tytułu odsetek 280 Ponowna wycena zobowiązań: 777 - zyski i straty aktuarialne powstałe na skutek zmian założeń demograficznych 0 - zyski i straty aktuarialne powstałe na skutek zmian założeń finansowych 0 - zyski i straty aktuarialne powstałe na skutek korekty założeń ex-post 777 Wypłacone świadczenia -2 263 Stan na koniec okresu 13 320 Koszty zatrudnienia obejmują: ƒ koszty bieżącego zatrudnienia: wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym; ƒ koszty przeszłego zatrudnienia: zmiana wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń za pracę wykonywaną przez pracowników w ubiegłych okresach, pojawiająca się w okresie bieżącym w wyniku zmiany programu (wprowadzenia, wycofania lub zmiany warunków programu określonych świadczeń) lub ograniczenia programu (istotnego zmniejszenia przez jednostkę liczby pracowników objętych programem); ƒ wszelkie zyski lub straty z tytułu rozliczenia. Analiza wrażliwości Poniższa tabela pokazuje, jaki wpływ na zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń miałyby zmiany w odpowiednich założeniach aktuarialnych o 1 punkt procentowy. Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Wzrost o 1 punkt Spadek o 1 na dzień 31.12.2018 procentowy procento Stopa dyskontowa -790 Stopa wzrostu wynagrodzeń 916 Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Wzrost o 1 punkt Spadek o 1 na dzień 31.12.2017 procentowy procento Stopa dyskontowa -765 Stopa wzrostu wynagrodzeń 882 (w tys. zł) Razem 252 643 252 643 303 221 260 701 5 541 289 622 51 169 238 453 . 17 5 898 414 7 372 131 110 34 396 -320 -424 13 501 punkt wy 916 -805 punkt wy 882 -779 68 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Zapadalność zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń Poniższa tabela przedstawia profil zapadalności zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń. 31.12.2018 31.12.2017 Średni ważony okres obowiązywania zobowiązań z tytułu programów 7,11 7,12 określonych świadczeń (w latach) Pozostałe rezerwy W 2009 r. zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 65, poz. 545) z dniem 31 maja 2009 r. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy uległ likwidacji, a jego aktywa netto, których wartość została ustalona na podstawie sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień likwidacji, zwiększyły fundusz statutowy Banku Gospodarstwa Krajowego. Należności KFM zostały wycenione do wartości godziwej. Korekta do wartości godziwej koryguje należności Banku i amortyzuje się w rachunku wyników w pozycji „Wynik z tytułu odsetek”. Zablokowane środki dotyczące promes kredytowych zostały ujęte w księgach Banku jako „Rezerwa”. W przypadku uruchomienia środków z promesy, korekta zostaje przeksięgowana na należności i rozlicza się zgodnie ze schematem dla korekty należności bilansowych. W przypadku wygaśnięcia promesy bez uruchomienia środków, lub uruchomienia w kwocie niższej niż pierwotna kwota promesy, odpowiednia część rezerwy koryguje fundusz statutowy. 37. Kapitały Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał statutowy Banku wykazany jest w wysokości zgodnej ze statutem i ustawą o BGK i jest tworzony: ƒ ze środków pieniężnych i innych składników majątkowych wnoszonych przez Skarb Państwa, w tym z przekazanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych skarbowych papierów wartościowych; ƒ z corocznych odpisów z zysku netto Banku, w wysokości nie mniejszej niż 10% tego zysku. W styczniu 2018 r. w BGK na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2433) został utworzony Krajowy Fundusz Gwarancyjny („KFG”) – fundusz o charakterze przepływowym. KFG na mocy zapisów ww. ustawy został zasilony przez BGK kwotą 900 mln zł. Kwota ta obniżyła fundusz statutowy Banku. W 2018 r. kapitał (fundusz) statutowy Banku został zasilony kwotą 51 781 tys. zł z podziału wyniku za 2017 r. W związku z prowadzoną działalnością inwestycyjną oraz potrzebami płynnościowymi Bank został dokapitalizowany łącznie kwotą 6 290 400 tys. zł w 2017 r.: ƒ w IV kwartale 2017 r. emisjami obligacji Skarbu Państwa oraz w formie pieniężnej. Bank zaliczył obligacje oraz gotówkę do kapitału (funduszu) statutowego Banku odpowiednio w kwocie 2 848 200 tys. zł oraz 1 500 000 tys. zł; ƒ w III kwartale 2017 r. emisją obligacji Skarbu Państwa Bank zaliczył obligacje do kapitału (funduszu) statutowego Banku w kwocie 1 942 200 tys. zł. Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) zapasowy tworzony jest zgodnie ze statutem Banku i jest przeznaczony na pokrycie strat bilansowych jednostki. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny obejmuje: skutki wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, skutki aktualizacji wyceny rzeczowych aktywów trwałych i nieruchomości na moment ich transferu do nieruchomości inwestycyjnych, zyski i straty aktuarialne oraz związaną z nimi wartość podatku odroczonego. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Kapitały (fundusze) rezerwowe są tworzone z odpisów z zysku netto i przeznaczane są na cele określone w statucie lub w innych przepisach prawa obowiązujących Bank. Ponadto obejmują fundusz ogólnego ryzyka na niezidentyfikowane ryzyko działalności bankowej, który zgodnie ze Statutem Banku tworzony jest z odpisów z rocznego zysku netto Banku. Dane szczegółowe w zakresie wypłat z kapitału do budżetu państwa zostały zaprezentowane w nocie 14. 69 Sprawozdanie fina sporządzone zgodnie z MSSF za ro Pozostałe noty 38. Zobowiązania warunkowe i gwarancje 38.1. Udzielone zobowiązania Udzielone zobowiązania finansowe Linie i limity kredytowe - dla podmiotów finansowych - dla podmiotów niefinansowych - dla podmiotów budżetowych Razem Udzielone zobowiązania gwarancyjne Poręczenia i gwarancje - dla podmiotów finansowych - dla podmiotów niefinansowych - dla podmiotów budżetowych Udzielone akredytywy - dla podmiotów finansowych Razem 38.2. Pozabilansowe zobowiązania otrzymane Według wartości nominalnej Finansowe Gwarancyjne Razem Uprawnienie do sprzedaży lub obciążenia zastawem zab Na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz na dzień 31 grudnia był uprawniony sprzedać lub obciążyć innym zastawem zabezpieczenia. nsowe Banku Gospodarstwa k obrotowy od dnia 1 sty ezpieczenia ustanowioneg 2017 r. na rzecz Banku w przypadku realizacji w Kra czni o na nie szel jowego a do dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 40 151 475 1 600 282 7 806 727 30 744 466 40 151 475 31.12.2018 14 625 948 876 146 13 293 663 456 139 14 460 14 460 14 640 408 31.12.2018 14 632 300 26 805 684 41 437 984 rzecz Banku ustanowiono zabezpieczeń, k kich obowiązków przez właśc . 31.1 31.1 31.1 tóre Ban iciela (w tys. zł) 2.2017 38 845 640 1 971 931 6 029 481 30 844 228 38 845 640 2.2017 14 541 564 547 042 13 766 316 228 206 9 866 9 866 14 551 430 2.2017 11 227 709 25 349 960 36 577 669 k 70 s 38.3. Programy pap do objęcia p Emitent papierów wartościowych z gwarancją objęcia stan na dzień 31.12. Klient 2 Klient 3 Klient 4 Klient 5 Klient 6 Klient 6 Klient 8 Klient 9 Klient 10 Klient 10 Klient 11 Klient 12 Klient 13 Klient 14 Klient 15 Klient 17 Klient 18 Klient 20 Klient 21 Klient 22 Klient 24 Klient 25 Klient 26 Klient 27 Klient 30 Klient 31 Klient 32 Klient 33 Klient 34 Klient 35 Klient 36 Klient 40 Klient 41 Klient 44 Klient 45 Klient 46 Klient 49 Klient 51 Klient 53 Klient 54 Klient 55 Razem Sprawozdanie finansowe Bank porządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy ierów wartościowych z gwarancją objęcia e apierów wartościowych) Z Rodzaj gwarantowanych p emisji - papierów wartościowych 2018 obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne u Gospodarstwa Kraj od dnia 1 stycznia misji (maksymalne z obowiązania ozabilansowe gwarancyjne 104 738 1 000 000 2 000 25 000 134 200 30 000 255 000 19 750 5 403 4 000 3 426 13 000 400 000 100 000 3 000 6 000 7 500 26 010 2 850 2 820 4 557 14 000 50 000 2 000 9 800 5 000 4 000 12 600 5 000 21 750 3 000 11 900 5 680 1 000 20 000 7 325 5 000 5 500 4 910 104 510 4 040 2 446 269 owego do dnia 31 grudnia obowiązanie Banku Okres obowiązywania umowy 30.06.2022 30.09.2024 31.12.2027 15.07.2028 31.12.2038 31.12.2021 04.07.2020 30.06.2034 31.12.2034 31.12.2020 20.03.2047 20.11.2029 30.06.2031 31.12.2029 20.11.2034 20.11.2044 31.12.2038 25.11.2037 20.12.2044 20.11.2025 25.11.2034 25.11.2032 25.11.2040 25.11.2038 25.11.2040 25.05.2040 20.11.2030 25.11.2040 25.11.2035 21.12.2030 25.11.2034 20.11.2035 20.11.2029 31.12.2024 28.02.2030 20.11.2033 20.11.2029 25.11.2033 31.12.2027 20.12.2042 20.12.2041 2018 r. (w tys. zł) Informacja o zbywalności Niezbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Zbywalne Niezbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Niezbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Niezbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne 71 sporządzon Emitent papierów wartościowych z gwarancją objęcia emisji - stan na dzień 31.12.2017 Klient 1 Klient 3 Klient 4 Klient 7 Klient 10 Klient 13 Klient 16 Klient 19 Klient 21 Klient 23 Klient 28 Klient 29 Klient 35 Klient 35 Klient 39 Klient 40 Klient 41 Klient 42 Klient 43 Klient 44 Klient 45 Klient 46 Klient 47 Klient 48 Klient 49 Klient 50 Klient 51 Klient 52 Klient 53 Klient 54 Klient 54 Klient 54 Klient 54 Klient 55 Klient 56 Razem 39. Informacje uzupełniając Na środki pieniężne oraz ekwi na rachunku nostro w Narodowy oraz inne środki pieniężne o Określenie środków pieniężny środków pieniężnych Kasa, środki w Banku Centraln Środki pieniężne na rachunkac Razem Sprawozdanie finansowe e zgodnie z MSSF za rok obr Rodzaj gwarantowanych papierów wartościowych obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komunalne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne obligacje komercyjne e do sprawozdania z przepły walenty środków pieniężnych m Banku Polskim, a także śr terminie wymagalności do 3 ch przyjętych do rachunku p ym h w bankach Banku Gospodarstwa Kra otowy od dnia 1 styczni Zobowiązania pozabilansowe gwarancyjne 550 000 1 000 000 4 000 9 752 10 156 400 000 3 794 20 000 9 333 2 850 189 393 10 000 44 810 5 034 3 000 11 900 6 530 13 000 11 320 5 000 20 600 17 825 7 500 3 300 20 000 19 500 5 000 36 300 10 800 30 000 27 800 21 800 40 000 13 240 2 700 2 586 237 wów pieniężnych składają się: gotówka odki pieniężne na rachu miesięcy. rzepływów jowego a do dnia 31 grudnia 2 Okres obowiązywania umowy 15.09.2027 30.09.2024 31.12.2027 31.12.2019 31.12.2034 30.06.2031 20.12.2044 31.12.2036 20.03.2047 20.12.2044 30.12.2020 31.12.2031 21.12.2025 30.09.2018 31.12.2024 20.11.2035 20.11.2029 01.04.2027 20.11.2024 31.12.2024 28.02.2030 20.11.2033 31.12.2026 20.12.2032 20.11.2024 31.12.2027 31.12.2026 31.12.2028 31.12.2027 30.12.2022 20.06.2035 20.12.2027 20.12.2042 20.12.2041 20.03.2038 w kasie oraz środki pi nkach bieżących w bank 31.12.2018 16 668 895 6 975 209 23 644 104 018 r. (w tys. zł) Informacja o zbywalności Niezbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Zbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Zbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne Niezbywalne eniężne ach 31.12.2017 988 581 2 074 132 3 062 713 72 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowe sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do Różnica między bilansowymi zmianami stanu pozycji oraz zmianami stanu tych pozycji wykazywanymi w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych Odsetki i dywidendy a) odsetki: - koszty odsetek od długoterminowych kredytów - koszty odsetek od wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych b) dywidendy: - PZU S.A. - TFI Luksemburg - VISA International - PKO BP S.A. Zmiana stanu należności od banków a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 c) aktywa uwzględnione w zmianie stanu środków pieniężnych Zmiana stanu aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu a) zmiany bilansowe Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 c) wycena dłużnych papierów wartościowych przeklasyfikowanych z portfela dostępnych sprzedaży Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 Zmiana stanów aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody a) zmiany bilansowe b) instrumenty kapitałowe ujęte w działalności inwestycyjnej c) wycena odniesiona na kapitał z aktualizacji wyceny Zmiana stanu należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu a) zmiany bilansowe Zmiana stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży a) zmiany bilansowe b) instrumenty kapitałowe ujęte w działalności inwestycyjnej c) obligacje Skarbu Państwa przekazane na podwyższenie kapitału (funduszu) statutowe d) wycena odniesiona na kapitał z aktualizacji wyceny Zmiana stanu innych aktywów oraz aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 Zmiana stanu zobowiązań wobec banków a) zmiany bilansowe b) kredyty ujęte w działalności finansowej Zmiana stanu zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu a) zmiany bilansowe Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów a) zmiany bilansowe b) kredyty ujęte w działalności finansowej Zmiana stanu zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu a) zmiany bilansowe Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych a) zmiany bilansowe b) emisje ujęte w działalności finansowej Zmiana stanu rezerw a) zmiany bilansowe b) wpływ zastosowania MSSF 9 c) korekta wyceny zobowiązań KFM odniesiona na fundusz statutowy BGK d) przeszacowanie zobowiązań z tytułu określonych świadczeń pracowniczych Zmiana stanu pozostałych zobowiązań a) zmiany bilansowe b) podział wyniku przeznaczony na zasilenie funduszy narażonych na ryzyko kredytowe c) utworzenie KFG Inne korekty a) przemieszczenie środków trwałych i wartości niematerialnych do działalności zleco (fundusze przepływowe) go dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 31. 162 932 180 332 51 969 128 363 -17 400 -3 857 -52 -23 -13 468 85 859 -4 814 680 -538 4 901 077 362 590 362 590 1 311 479 1 304 087 7 392 do 0 -621 224 -609 908 -11 316 -15 952 927 -15 834 203 -46 962 -71 762 -6 867 238 -6 881 770 14 532 -1 769 120 -1 769 120 37 028 623 37 028 623 0 go 0 0 -5 756 -5 654 -102 374 499 285 081 89 418 292 377 292 377 13 961 242 13 961 242 0 -2 359 769 -2 359 769 0 -505 738 505 738 116 386 108 579 8 655 0 -848 -1 309 854 -409 542 -312 -900 000 856 nej 856 (w tys. zł) 12.2017 188 525 190 813 54 429 136 384 -2 288 -2 159 -122 -7 0 -231 250 460 363 0 -691 613 -857 096 -857 096 -2 600 486 -2 602 274 0 1 788 0 0 x x x x x x x x 1 841 347 1 841 347 -74 358 -5 408 943 12 205 4 790 400 531 980 -15 616 -15 616 x -348 220 -384 689 36 469 676 613 676 613 -3 403 913 -3 408 881 4 968 1 821 636 1 821 636 0 491 471 -491 471 37 055 36 979 0 186 -110 988 961 989 291 -330 0 814 814 73 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 40. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi Bank Gospodarstwa Krajowego jest bankiem państwowym, którego jedynym właścicielem jest Skarb Państwa. Bank prowadzi działalność zleconą przez Skarb Państwa poprzez obsługę funduszy i realizację programów rządowych opisanych w nocie 1 niniejszego sprawozdania. Przychody i koszty ponoszone przez Bank w związku z obsługą działalności zleconej obejmują przychody z tytuł i koszty działania Banku. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku wykazano należności i papiery wartościowe oraz zobowiązania z tyt transakcji ze Skarbem Państwa, jednostkami budżetowymi oraz podmiotami, w których udziałowcem jest Skarb Państwa. Transakcje BGK ze Skarbem Państwa 31.12.2018 201 Zobowiązania pozabilansowe W tym Podmiot W tym udzielone Przychody z tytułu Należności Zobowiązania kredyty o charakterze ogółem odsetek gwarancyjnym i prowizji i finansowym Podmiot 1 SP 11 035 032 0 17 060 838 30 007 000 310 773 310 773 Pozostałe 0 0 79 276 0 41 41 podmioty SP Transakcje BGK ze Skarbem Państwa 31.12.2017 201 Zobowiązania pozabilansowe W tym Podmiot W tym udzielone Przychody z tytułu Należności Zobowiązania kredyty o charakterze ogółem odsetek gwarancyjnym i prowizji i finansowym Podmiot 1 SP 9 808 257 0 5 089 428 30 004 000 276 591 276 591 Pozostałe 0 0 0 0 0 0 podmioty SP u prowizji ułu 8 Koszty ogółem 418 454 71 7 Koszty ogółem 388 203 0 (w tys. zł) W tym z tytułu odsetek i prowizji 41 137 71 W tym z tytułu odsetek i prowizji 2 818 0 74 Transakcje BGK z Podmiot N Podmiot 1 Podmiot 2 Podmiot 3 Podmiot 4 Podmiot 5 Podmiot 6 Podmiot 7 Podmiot 8 Podmiot 9 Podmiot 10 Podmiot 11 Podmiot 12 Podmiot 13 Podmiot 14 Podmiot 15 Podmiot 16 Podmiot 17 Podmiot 18 Podmiot 19 Podmiot 20 Podmiot 21 Podmiot 22 Podmiot 23 Podmiot 24 Podmiot 25 Podmiot 26 Podmiot 27 Podmiot 28 Podmiot 29 Podmiot 30 Podmiot 32 Podmiot 33 Podmiot 34 Podmiot 35 Podmiot 36 Podmiot 37 Podmiot 38 Podmiot 39 Podmiot 40 Podmiot 41 Podmiot 42 Podmiot 44 Podmiot 45 Podmiot 46 Podmiot 47 Podmiot 48 Podmiot 49 Podmiot 51 Podmiot 53 Podmiot 54 Podmiot 55 Podmiot 56 Podmiot 57 Podmiot 58 Podmiot 59 Podmiot 60 Podmiot 62 Podmiot 63 Podmiot 65 Podmiot 66 Podmiot 67 Podmiot 68 S sporządzone zgod jednostkami powiąza ależności Zob ogółem 7 538 47 874 0 1 573 442 0 3 915 0 7 642 0 0 0 0 433 667 0 0 0 0 0 0 0 0 55 694 1 010 0 0 851 858 204 548 11 494 0 0 1 919 848 1 700 799 76 696 1 457 841 45 000 876 528 0 37 000 2 869 135 16 927 25 645 0 7 494 0 0 1 839 0 0 0 0 0 0 0 0 0 27 507 0 0 44 121 0 prawozdanie finansowe nie z MSSF za rok obr nymi ze Skarbem Państ 31.12.2018 Zob poza owiązania ogółem o c gwar i f 0 31 3 275 347 448 30 392 269 86 004 0 2 737 57 2 281 165 985 115 36 111 200 906 135 98 0 56 043 1 0 6 049 0 7 55 694 1 578 230 129 0 65 756 145 0 293 649 3 647 245 566 7 012 331 0 145 240 96 272 14 880 966 0 3 622 18 4 008 85 1 492 288 93 120 25 952 4 805 502 538 212 3 471 352 10 164 0 35 826 300 337 1 415 Banku Gospodarstwa Kra otowy od dnia 1 styczni wa owiązania bilansowe udzielone Przyc harakterze ancyjnym inansowym 0 0 0 0 127 500 600 0 0 600 0 6 500 0 614 217 0 0 0 3 524 529 67 520 0 0 9 800 10 672 0 0 85 0 196 0 0 2 000 520 725 214 1 593 500 0 60 000 342 849 862 303 0 0 0 1 365 2 000 0 5 000 0 1 000 0 2 161 394 0 0 0 1 000 0 0 0 0 0 578 508 0 0 0 jowego a do dnia 31 grudnia 20 hody z tytułu Przych odsetek p 221 1 138 0 31 090 843 156 0 209 1 0 12 0 5 923 0 0 15 0 0 0 0 0 2 025 0 0 0 35 274 2 6 482 10 3 44 143 54 864 2 875 40 596 2 257 22 874 0 18 784 114 1 661 1 277 0 204 1 0 59 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 043 0 0 1 771 0 18 r. 2018 ody z tytułu Kosz rowizji o 0 217 1 887 203 11 51 0 10 4 71 1 1 333 2 1 27 3 691 139 22 2 16 90 0 1 21 1 498 8 0 30 21 11 734 1 579 54 532 972 3 222 0 697 10 5 61 27 10 1 12 1 53 4 2 83 5 16 1 2 0 0 117 1 682 5 513 6 (w tys. zł) ty z tytułu dsetek 0 119 15 15 0 7 0 0 2 789 0 0 0 0 0 9 207 2 328 1 672 0 34 2 751 611 15 423 0 32 2 192 0 1 861 1 1 414 10 611 1 0 0 530 1 048 81 0 0 119 0 0 1 0 4 0 0 0 192 470 32 6 0 1 3 0 0 6 532 3 759 173 75 Transakcje BGK z je Podmiot Podmiot 69 Podmiot 70 Podmiot 71 Podmiot 72 Podmiot 73 Podmiot 74 Podmiot 78 Podmiot 79 Podmiot 80 Podmiot 81 Podmiot 82 Podmiot 83 Podmiot 85 Podmiot 87 Podmiot 88 Podmiot 91 Podmiot 92 Podmiot 93 Podmiot 94 Podmiot 95 Podmiot 96 Podmiot 97 Podmiot 98 Podmiot 99 Podmiot 100 Podmiot 101 Podmiot 102 Podmiot 103 Podmiot 104 Podmiot 105 Podmiot 106 Podmiot 107 Podmiot 108 Podmiot 109 Podmiot 110 Podmiot 111 Podmiot 112 Podmiot 113 Podmiot 115 Podmiot 116 Podmiot 117 Podmiot 118 Podmiot 119 Podmiot 120 Razem Spr sporządzone zgodni dnostkami powiązanym 3 Należności Zo ogółem 21 577 0 0 0 0 0 0 234 341 0 0 0 0 16 0 0 0 0 1 219 779 0 0 0 165 280 160 0 69 782 154 6 981 0 21 060 1 597 39 670 0 0 0 0 0 5 143 1 076 4 391 1 450 0 1 520 0 9 811 331 awozdanie finanso e z MSSF za rok o i ze Skarbem Pańs 1.12.2018 p bowiązania ogółem 12 095 3 002 10 453 149 171 132 742 69 328 2 248 157 330 0 10 4 881 0 20 569 346 777 16 756 16 384 11 330 834 15 613 4 117 66 481 408 010 3 089 1 159 227 14 336 1 193 9 710 2 065 0 144 110 1 948 4 862 21 917 679 1 315 1 1 830 81 57 0 2 5 932 036 we Banku Gospodarstwa Krajo brotowy od dnia 1 stycznia twa (cz.2) Zobowiązania ozabilansowe udzielone Przyc o charakterze o gwarancyjnym i finansowym 0 0 0 0 0 0 0 0 62 0 7 000 0 0 1 588 740 0 0 1 200 28 581 611 14 364 9 637 0 0 1 325 0 48 218 17 496 6 000 1 500 0 1 000 0 1 000 0 0 10 000 0 3 500 0 19 173 50 2 000 0 0 10 301 490 wego do dnia 31 grudnia 201 hody z tytułu Przych dsetek pr 957 0 0 0 0 0 0 3 393 0 1 0 0 0 0 0 0 2 8 17 0 0 0 832 4 0 39 86 76 0 995 66 1 502 5 0 0 8 0 179 38 51 28 0 60 0 277 281 8 r. 2018 ody z tytułu Kosz owizji od 59 1 5 1 2 2 0 205 0 9 70 2 2 10 639 7 108 11 3 51 81 98 11 11 14 0 226 133 10 25 85 18 80 12 1 0 98 1 145 4 15 25 21 2 3 31 071 (w tys. zł) ty z tytułu setek 119 47 59 41 119 725 9 17 0 0 68 0 0 817 23 0 0 0 1 265 660 40 3 2 328 2 375 8 0 0 865 108 283 2 1 093 0 10 0 0 66 2 510 4 600 0 3 399 423 0 50 152 76 Transakcje BGK z Podmiot Nale Podmiot 2 Podmiot 4 Podmiot 5 Podmiot 7 Podmiot 13 Podmiot 14 Podmiot 17 Podmiot 19 Podmiot 20 Podmiot 22 Podmiot 26 Podmiot 31 Podmiot 33 Podmiot 34 Podmiot 35 Podmiot 36 Podmiot 37 Podmiot 38 Podmiot 40 Podmiot 43 Podmiot 47 Podmiot 50 Podmiot 54 Podmiot 55 Podmiot 56 Podmiot 58 Podmiot 59 Podmiot 60 Podmiot 61 Podmiot 62 Podmiot 63 Podmiot 64 Podmiot 65 Podmiot 66 Podmiot 67 Podmiot 68 Podmiot 69 Podmiot 70 Podmiot 71 Podmiot 72 Podmiot 73 Podmiot 74 Podmiot 76 Podmiot 77 Podmiot 78 Podmiot 79 Podmiot 80 Podmiot 81 Podmiot 82 Podmiot 83 Podmiot 84 Podmiot 85 Podmiot 86 Podmiot 87 Podmiot 88 Podmiot 89 Podmiot 90 Razem Spr sporządzone zgodni jednostkami powiąza 31 Zob żności ogółem 59 863 1 119 416 33 052 0 215 098 0 0 0 0 53 665 1 703 717 14 938 1 949 590 1 793 858 90 799 1 499 451 112 130 801 052 230 645 0 8 565 3 286 0 0 0 0 0 0 0 0 31 542 32 518 250 0 54 203 0 25 860 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 172 0 0 0 0 22 913 0 0 0 0 9 856 583 awozdanie finansow e z MSSF za rok ob nymi ze Skarbem Pa .12.2017 Z po owiązania ogółem gw 32 665 515 45 605 1 100 168 35 415 23 67 788 528 5 309 200 283 32 020 100 030 200 381 4 368 163 519 157 264 807 0 1 3 724 50 290 63 097 33 059 301 438 216 1 120 3 783 814 5 902 10 008 0 50 825 0 1 728 7 570 3 155 25 300 120 428 200 693 100 304 441 1 488 2 143 64 316 0 11 6 486 0 0 4 016 227 399 209 5 867 104 308 402 3 505 271 e Banku Gospodarstwa rotowy od dnia 1 styc ństwa obowiązania zabilansowe udzielone o Przy charakterze arancyjnym i finansowym 0 550 000 70 000 0 234 940 0 2 932 408 0 0 20 000 0 0 0 495 682 0 0 113 615 635 337 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 15 000 1 044 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 129 226 7 000 0 0 0 0 1 588 740 0 0 330 536 6 994 657 Krajowego znia do dnia 31 grudni chody z tytułu Przyc odsetek 1 150 31 776 1 062 4 208 5 501 0 0 0 0 2 275 54 864 570 42 900 55 334 3 400 40 943 6 855 13 904 34 767 2 363 233 140 0 0 0 0 0 0 0 0 1 193 1 384 0 0 1 480 0 1 097 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4 3 66 0 0 1 052 0 0 0 0 308 524 a 2018 r. 2017 hody z tytułu Koszty prowizji ods 216 1 178 99 2 159 951 2 3 308 25 4 94 1 499 95 632 1 832 59 438 1 210 1 642 614 543 1 8 2 71 6 1 2 0 0 0 89 129 0 6 607 5 71 1 3 1 1 1 0 0 0 4 0 3 51 189 1 015 1 66 6 869 1 2 180 25 986 (w tys. zł) z tytułu etek 0 0 9 0 1 5 0 5 3 26 293 184 1 019 0 87 2 0 32 0 30 0 0 0 2 46 0 0 3 5 1 1 10 6 38 0 0 8 0 0 0 0 0 1 2 6 823 0 0 4 0 0 19 1 598 1 0 2 3 273 77 sporządz 41. Transakcje z jednostkami powiązanymi kapitałowo i osobowo Wszystkie opisane poniżej transakcje z jednostkami powiązanymi zostały zawierane na rynku w zakresie kredytów, depozytów bieżących i terminow odkupu oraz odsetki z nimi związane. Nazwa jednostki Jednostki zależne BGK Nieruchomości S.A. (obecnie PFRN S.A.)* Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZ AN Fundusz Sektora Mieszkań dla Rozwoju (FSMDR FIZ AN) (dawniej Fundusz Municypalny FIZ AN) Fundusz Sektora Mieszkań na Wynajem FIZ AN Jednostki stowarzyszone Bydgoski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. Fundusz Pomerania Sp. z o.o. Fundusz Rozwoju i Promocji Województwa Wielkopolskiego S.A. Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. KUKE S.A. Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Podkarpacki Fundusz Rozwoju Sp. z o.o. Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o.o. Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Dłużny FIZ AN Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN Pozostałe jednostki Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A. ** Toruński Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Lubuski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. PFR TFI S.A. Razem *W dniu 3 października 2018 r. Bank Gospodarstwa Krajowego dokonał sp **W dniu 3 sierpnia 2018 r. Bank Gospodarstwa Krajowego dokonał sprzed Sprawo one zgodnie z zawarte na w ych (krótkote Należno rzedaży 100% aży 100% akcj zdan MSS arun rmin ści akcj i KF ie fin F za r kach n owych) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 i BGKN K S.A. ansowe Banku Gospodarstwa Krajowego ok obrotowy od dnia 1 stycznia do dn ieodbiegających od warunków rynkowyc , zobowiązań z tytułu sprzedaży papi 31.12.2018 W tym kredyty i należności z tytułu Zobowiązania papierów dłużnych 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 8 957 0 9 195 0 4 417 0 16 838 0 25 952 0 10 118 0 0 0 3 830 0 9 363 0 20 382 0 5 065 0 0 0 440 192 0 0 0 3 104 0 27 399 0 25 413 0 610 225 S.A. (obecnie PFRN S.A.) na rzecz P na rzecz Polskiego Funduszu Rozwoju ia 31 grudnia 2018 r. h. Zestawienie zawiera s erów wartościowych z udz Udzielone Pr zobowiązania o pozabilansowe 0 91 589 300 354 827 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 746 0 0 0 0 0 449 462 olskiego Funduszu Rozwoj S.A. tandardowe transakc ielonym przyrzeczen W ty zychody o gółem i 330 0 150 0 1 1 0 0 0 5 1 4 0 0 1 1 0 0 1 403 0 0 4 1 901 u S.A. je iem 2018 m z tytułu dsetek Kosz prowizji 330 0 150 0 1 1 0 0 0 5 1 4 0 0 1 1 0 0 23 0 0 4 521 (w tys. zł) W tym z tytułu ty ogółem odsetek i prowizji 8 8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 47 47 0 0 45 45 4 4 1 1 42 42 45 45 1 1 8 8 0 0 0 0 545 545 0 0 0 0 64 64 810 810 78 sporządzon Nazwa jednostki Jednostki zależne BGK Nieruchomości S.A. (obecnie PFRN S.A.) Fundusz Sektora Mieszkań dla Rozwoju (FSMDR FIZ AN) (dawniej Fundusz Municypalny FIZ AN) Fundusz Sektora Mieszkań na Wynajem FIZ AN Jednostki stowarzyszone Bydgoski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. Fundusz Pomerania Sp. z o.o. Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. KUKE S.A. Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Podkarpacki Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o. Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o. o. Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Dłużny FIZ AN Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZ AN Pozostałe jednostki Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A. (KFK S.A.) Lubuski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. Mazowiecki Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. PFR TFI S.A. Razem Sprawozdanie fi e zgodnie z MSSF za W Należności 10 045 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 045 nansowe Banku Gosp rok obrotowy od dn 31.12. tym kredyty i należności z tytułu papierów dłużnych 10 000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 000 odarstwa Krajoweg ia 1 stycznia do 2017 Zobowiązania z po 6 347 0 0 0 4 828 8 460 12 177 33 059 213 2 311 7 222 5 142 9 804 0 0 0 0 0 146 726 18 344 21 482 31 148 307 263 o dnia 31 grudnia 201 Udzielone Przy obowiązania ogó zabilansowe 0 21 781 420 415 0 0 0 0 0 0 0 4 570 0 0 0 2 746 40 715 129 902 43 009 0 0 0 0 663 138 8 r. W ty chody o łem i 52 95 0 1 1 0 0 6 1 0 120 0 1 1 0 0 0 0 20 0 3 688 989 2017 m z tytułu dsetek Kos prowizji 52 95 0 1 1 0 0 6 1 0 120 0 1 1 0 0 0 0 20 0 3 5 306 W t zty ogółem i 24 0 0 0 124 131 121 46 1 69 104 96 145 0 0 0 0 0 1 405 200 307 1 058 3 831 (w tys. zł) ym z tytułu odsetek prowizji 24 0 0 0 124 131 121 46 1 69 104 96 145 0 0 0 0 0 1 405 200 307 1 058 3 831 79 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 42. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego Członkowie Zarządu BGK wynagradzani są zgodnie z: ƒ ustawą z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (Dz. U. z 2017r. poz. 2190), ƒ Oświadczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 14 października 2016 r. w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego, ƒ Regulaminem wynagradzania Członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego, ƒ Polityką zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego. Osoby zajmujące w Banku stanowiska kierownicze - z wyłączeniem Prezesa Zarządu oraz członków Zarządu są wynagradzane zgodnie z: ƒ Polityką wynagrodzeń pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego, ƒ Regulaminem wynagradzania pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego, ƒ Polityką zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego. 42.1. Wynagrodzenia Członków Zarządu i Rady Nadzorczej Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej Banku 2018 Rada Nadzorcza Banku 880 Świadczenia dla członków Zarządu Banku otrzymane i należne 2018 Krótkoterminowe świadczenia Świadczenia pracownicze Świadczenia Pozostałe świadczenia pracownicze po okresie długoterminowe Wypłacon Wynagrodzenia Pozostałe* zatrudnienia w 2018 Zarząd 3 912 30 nie wystąpiły nie wystąpiły nie wyst * II rata części odroczonej wynagrodzenia uzupełniającego za rok 2016 2017 Krótkoterminowe świadczenia Świadczenia pracownicze Świadczenia pracownicze Pozostałe świadczenia po okresie długoterminowe Wypłacon Wynagrodzenia Pozostałe* zatrudnienia w 2017** Zarząd 4 393 30 nie wystąpiły nie wystąpiły * I rata części odroczonej wynagrodzenia uzupełniającego za rok 2016 ** świadczenia z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia dla poprzednich Członków Zarządu 43. Zasady ustalania polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze W celu wypełnienia wymogów regulacji dotyczących kształtowania polityki wynagrodzeń pracowników o istotnym wpływie na profil ryzyka Banku, zaktualizowana została Polityka zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego („Polityka”). Polityka reguluje zasady przyznawania i wypłaty zmiennych składników wynagrodzeń dla pracowników o istotnym wpływie na profil ryzyka Banku. Zarząd Banku, uchwałą z dnia 24 kwietnia 2017 r. przyjął wykaz zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego. W Banku funkcjonuje Komitet ds. Wynagrodzeń Rady Nadzorczej Banku, powołany spośród członków Rady Nadzorczej. Zakres jego zadań ujęty jest w Regulaminie Komitetu. Z uwagi na formę prawną BGK (bank państwowy) i charakter prowadzonej działalności, Bank stosuje neutralizację niektórych wymogów, w tym nie dokonuje wypłaty zmiennej części wynagrodzenia w akcjach i instrumentach innych niż akcje. Bank w zakresie wynagrodzeń zmiennych stosuje następujące zasady: ƒ zmienne wynagrodzenie nie może stanowić więcej niż 100% części stałej wynagrodzenia w danym roku; ƒ w przypadku, gdy podstawa wynagrodzenia zmiennego danego zidentyfikowanego pracownika jest wyższa niż 100 tys. zł brutto, osoba ta nabywa prawo do wynagrodzenia zmiennego nieodroczonego w wysokości 60% podstawy wynagrodzenia zmiennego, a 40% podstawy wynagrodzenia zmiennego podlega odroczeniu; (w tys. zł) 2017 590 Świadczenia Wypłacone e w późniejszym okresie ąpiły nie wystąpiły Świadczenia Wypłacone e w późniejszym okresie 283 nie wystąpiły 80 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) ƒ 40% wynagrodzenia zmiennego odroczonego wypłacane jest w trzech równych częsciach w ciągu 3 lat od zakończenia okresu oceny, za jaki to wynagrodzenie przysługuje. Bank posiada i stosuje odpowiednie procedury związane z monitorowaniem polityki, w tym kontroluje poziom zmiennych składników wynagrodzeń przyznawanych osobom objętym Polityką. W ramach wynagrodzeń zmiennych pracownikom wypłacana jest premia kwartalna, nagroda roczna oraz nagroda prezesa. Dodatkowo, do wynagrodzeń zmiennych mogą zostać zaliczone płatności związane z rozwiązaniem umowy o pracę z pracownikiem. Za 2018 r. nie ma jeszcze potwierdzonej informacji na temat liczby osób, wobec których zastosowane zostanie odroczenie wynagrodzeń zmiennych, z uwagi na planowaną wypłatę nagrody rocznej w II kw. 2019 r. Podstawą przyznania wynagrodzenia zmiennego jest ocena stopnia realizacji zadań przez pracownika, ocena jakości i efektów pracy oraz osiągnięcie przez Bank dodatniego wyniku finansowego netto liczonego narastająco od początku roku. 44. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych 44.1. Kategorie wyceny do wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej Na podstawie stosowanych metod ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów/zobowiązań finansowych Bank klasyfikuje do następujących poziomów: ƒ Poziom 1 - ceny kwotowane na aktywnych rynkach, ƒ Poziom 2 - techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych, ƒ Poziom 3 - pozostałe techniki wyceny. Poziom 1: Ceny kwotowane na aktywnych rynkach Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty dłużne i kapitałowe, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest na podstawie wartości rynkowej (ceny BondSpot, GPW, NYSE): ƒ obligacje skarbowe w PLN w portfelu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz w portfelu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody, ƒ akcje spółek giełdowych notowanych w notowaniach ciągłych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz NYSE (udziały w spółce VISA) w portfelu aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz w portfelu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ƒ dłużne papiery emitowane przez instytucje finansowe w portfelu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody. Poziom 2: Techniki wyceny bazujące na obserwowalnych danych rynkowych Aktywa i zobowiązana finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny z serwisów informacyjnych Refinitiv (d. Reuters)/Bloomberg) lub pośrednio (na podstawie modelu zdyskontowanych przyszłych przepływów pienieżnych w oparciu o kwotowania stóp procentowych depozytów, OIS, IRS, FRA, basis swap, currency basis swap, punkty swapowe, rentowności obligacji skarbowych). Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe, dla których brak jest aktywnego rynku: ƒ obligacje skarbowe w EUR i USD, obligacje emitowane przez instytucje finansowe w PLN i EUR oraz bony pieniężne NBP w portfelu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody, ƒ obligacje komunalne w PLN w portfelu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej ze skutkiem wyceny odnoszonym do rachunku zysków i strat, ƒ instrumenty pochodne. Poziom 3: Pozostałe techniki wyceny Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie bazują na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). W tej kategorii wycena wg modelu zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w opraciu o kwotowania stóp procenowych depozytów, OIS, IRS, FRA, basis swap, currency basis swap, rentowności obligacji skarbowych jest korygowana o marżę na ryzyko. Do tej kategorii Bank zaklasyfikował: ƒ obligacje komercyjne i komunalne oraz dłużne papiery emitowane przez instytucje finansowe w portfelu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody, ƒ certyfikaty inwestycyjne oraz pozostałe akcje i udziały niebędące w obrocie publicznym zakwalifikowane do portfela aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody oraz wycenianych do rachunku zysków i strat, 81 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. ƒ kredyty niespełniające testu spłaty tylko kapitału i odsetek w portfelu aktywów wycenianych według wartości godziwej ze skutkiem wyceny odnoszonym do rachunku zysków i strat. Przeniesienia instrumentów pomiędzy Poziomem 1 a Poziomem 2 występują na podstawie dostępności z aktywnego rynku według stanu na koniec okresu sprawozdawczego. W 2018 r. w porównaniu do 2017 r. nastąpiło przeniesienie z Poziomu 1 do Poziomu 2 w zakresie obligacji komunalnej w PLN (wartośc bilansowa ekspozycji 42,2 mln PLN). Przeniesienie z Poziomu 2 do Poziomu 3 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika obserwowalnego na nieobserwowalny lub zastosowania do wyceny nowego nieobserwowalnego czynnika ryzyka, które jednocześnie skutkuje istotnym wpływem na wycenę instrumentu. Przeniesienie z Poziomu 3 do Poziomu 2 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika nieobserwowalnego na obserwowalny lub gdy wpływ czynnika nieobserwowalnego na wycenę instrumentu przestaje być istotny. W 2018 r. w porównaniu do 2017 r. przeniesiono ekspozycje z tytułu instrumentów pochodnych z Poziomu 3 do Poziomu 2 uznając, że komponent ryzyka kredytowego jest znikomy. Przeniesienia pomiędzy poziomami wyceny następują w dacie i według stanu na koniec okresu sprawozdawczego. Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe poszczególnych kategorii aktywów i zobowiązań finansowych w podziale na poszczególne poziomy wyceny wg stanu na dzień 31 grudnia 2018 r. Poziom 1 Poziom 2 Techniki wyceny Aktywa i zobowiązania Wartość Ceny kwotowane oparte na wyceniane do wartości godziwej na dzień 31.12.2018 bilansowa na aktywnych obserwowalnych rynkach danych rynkowych Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 979 480 605 978 875 - instrumenty dłużne 617 605 12 - pochodne instrumenty finansowe 978 863 0 978 863 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 740 141 67 325 130 430 przez rachunek zysków i strat - instrumenty dłużne 269 302 0 130 430 - instrumenty kapitałowe 25 106 25 106 0 - inne aktywa finansowe 445 733 0 0 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 15 834 203 9 273 653 2 644 059 przez inne całkowite dochody - instrumenty dłużne 14 754 676 8 230 242 2 644 059 - instrumenty kapitałowe 1 079 527 1 043 411 0 Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane 146 088 0 0 w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Aktywa wyceniane do wartości godziwej razem 17 699 912 9 299 364 3 753 364 Pochodne instrumenty finansowe 1 576 995 0 1 576 995 Zobowiązania wyceniane do wartości godziwej razem 1 576 995 0 1 576 995 Poziom 1 Poziom 2 Techniki wyceny Aktywa i zobowiązania Wartość Ceny kwotowane oparte na wyceniane do wartości godziwej na dzień 31.12.2017 bilansowa na aktywnych obserwowalnych rynkach danych rynkowych Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez 130 233 0 130 233 rachunek zysków i strat - instrumenty dłużne 130 233 0 130 233 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 1 342 070 0 1 051 - instrumenty dłużne 1 051 0 1 051 - pochodne instrumenty finansowe 1 341 019 0 0 Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży 37 028 623 8 750 038 24 691 348 - dłużne papiery wartościowe 35 699 238 7 562 502 24 691 348 - kapitałowe papiery wartościowe 1 266 767 1 187 536 0 - inne aktywa finansowe 62 618 0 0 Aktywa wyceniane do wartości godziwej razem 38 500 926 8 750 038 24 822 632 Pochodne instrumenty finansowe 1 284 618 0 0 Zobowiązania wyceniane do wartości godziwej razem 1 284 618 0 0 ƒ Poniżej zaprezentowana została informacja o łącznych zyskach i stratach ujętych w rachunku wyników oraz w kapitale dla Poziomu 3. Zyski i straty ujęte w rachunku wyników Zyski i straty ujęte Typ instrumentu 2018 2017 2018 Obligacje komercyjne 42 444 74 255 -902 Obligacje komunalne 31 360 28 689 7 420 Akcje i udziały -70 2 288 4 459 (w tys. zł) Poziom 3 Pozostałe techniki wyceny 0 0 0 584 605 138 872 0 445 733 3 916 491 3 880 375 36 116 146 088 4 647 184 0 0 Poziom 3 Pozostałe techniki wyceny 0 0 1 341 019 0 1 341 019 3 587 237 3 445 388 79 231 62 618 4 928 256 1 284 618 1 284 618 w kapitale 2017 31 045 20 061 47 320 82 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. ƒ Poniżej zaprezentowana została informacja na temat kupna, sprzedaży, emisji i rozliczeń dla Poziomu 3. 2018 Wyemitowane Typ instrumentu Zapadłe Nowe emisje i zapadłe w tym samym roku Obligacje komercyjne 639 394 1 090 026 2 486 Obligacje komunalne 91 276 1 164 944 0 2017 Wyemitowane Typ instrumentu Zapadłe Nowe emisje i zapadłe w tym samym roku Obligacje komercyjne 943 181 189 394 2 320 075 Obligacje komunalne 111 677 209 018 0 44.2. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej Dla wybranych grup instrumentów finansowych ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą, wynikających z charakterystyki tych grup (np. krótkoterminowy charakter, wysoka korelacja z parametrami rynkowymi) oraz niskich rynkowych stóp procentowych przyjęto, że wartość bilansowa jest zgodna z wartością godziwą. Dotyczy to takich pozycji jak: kasa i środki w Banku Centralnym, depozyty i lok międzybankowe, zobowiązania wobec klientów. Wycena ekspozycji kredytowych do wartości godziwej została przeprowadzona metodą dyskontowania oczekiwanych przyszłych strumieni pieniężnych, które były dyskontowane stopą procentową odpowiadającą danej transakcji kredytowej (z uwzględnieniem rynkowej wartości marży za ryzyko). W przypadku ekspozycji nieregularnych uwzględniono szacunek wartości bazujący na historycznych parametrach szkodowości podobnych ekspozycji. Wartość godziwa aktywów Banku z tytułu dłużnych papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie została wyznaczona na podstawie techniki wyceny polegającej na dyskontowaniu przyszłych przepływów pieniężnych, przy czym jako krzywą projekcyjną wykorzystano krzywą bazującą na stawkach WIBOR do roku włącznie, stawki IRS powyżej 1 roku oraz stawki FRA, natomiast jako krzywą dyskontową wykorzystano krzywą bazującą na rentowności obligacji skarbowych przesuniętą o spread kredytowy. Wartość godziwa zobowiązań Banku z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych została wyznaczona na podstawie: ƒ kwotowań dostępnych w serwisie Catalyst – w przypadku obligacji znajdujących się w obrocie publicznym, ƒ techniki wyceny polegającej na dyskontowaniu przyszłych przepływów pieniężnych – w przypadku pozostałych papierów, przy czym jako krzywą projekcyjną wykorzystano krzywą bazującą na stawkach WIBOR do roku włącznie, stawki IRS powyżej 1 roku oraz stawki FRA, natomiast, jako krzywą dyskontową wykorzystano krzywą bazującą na rentowności obligacji skarbowych przesuniętą o spread kredytowy. Dla pozostałych składników aktywów i zobowiązań niewycenianych do wartości godziwej przyjęto, iż brak jest istot różnic między wartością godziwą składnika aktywów lub zobowiązań a jego wartością bilansową. Poniżej zaprezentowano wartość godziwą aktywów i zobowiązań finansowych, których w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie prezentuje się w wartości godziwej. Poziom hierarchii 31.12.20 wartości godziwej Wartość bilansowa Wart Kasa, środki w Banku Centralnym 3 16 668 895 Należności od banków 3 7 904 427 Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane 3 25 783 623 w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych 3 6 881 770 w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych 3 3 874 660 z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania wobec banków 3 3 879 221 Zobowiązania wobec klientów 3 47 769 258 Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych 3 5 214 051 z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 1 1 397 038 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 3 4 389 598 (w tys. zł) Sprzedaże 184 091 13 600 Sprzedaże 184 091 13 600 aty nych 18 ość godziwa 16 668 895 7 905 415 25 784 943 7 064 459 3 874 660 3 879 221 47 769 258 5 214 051 1 407 034 4 421 003 83 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Poziom hierarchii 31.12.2017 wartości godziwej Wartość bilansowa Wartoś Kasa, środki w Banku Centralnym 3 988 581 Należności od banków 3 3 089 748 Kredyty i pożyczki udzielone klientom 3 27 233 797 Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych 3 2 105 540 z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania wobec banków 3 3 594 140 Zobowiązania wobec klientów 3 33 808 016 Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych 3 7 573 820 z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 1 2 407 405 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 3 3 884 969 W 2018 r. do wyceny emisji obligacji wyemitowanych przez Bank wykorzystano, oprócz krzywych projekcyjnych opartych o kwotowania stawek WIBOR, rynkowe kwotowania stawek IRS i FRA oraz krzywych dyskontowych opartych o rentowności skarbowych papierów wartościowych, również spread kredytowy przesuwający krzywą dyskontową. Spread kredytowy do wyceny został wyznaczony w oparciu o cenę emisyjną obligacji. Z uwagi na ten ostatni elemen wyceny, ponieważ nie jest on kwotowaniem obserwowalnym na rynku, wycena tych obligacji kwalifikuje się do Poziomu 3. 45. Działalność powiernicza W latach 2018 i 2017 Bank prowadził rachunki papierów wartościowych klientów (rachunki depozytowe), na których przechowywano papiery wartościowe zdematerializowane. Papiery wartościowe 31.12.2018 3 KDPW 232 455 202 Obligacje 86 940 Obligacje skarbowe Podmiot 1 SP 232 368 262 NBP 828 500 Bony pieniężne 828 500 BGK 417 115 Obligacje komunalne 84 667 Pozostałe obligacje 332 448 Razem 233 700 817 Rachunki te nie spełniają definicji aktywów i nie są wykazywane w sprawozdaniu finansowym Banku. W latach obrotowych 2018 oraz 2017 Bank nie prowadził rachunków papierów wartościowych klientów, na których przechowywał papiery wartościowe inne niż zdematerializowane. (w tys. zł) ć godziwa 988 581 3 089 748 27 516 814 2 105 540 3 594 140 33 808 016 7 573 820 2 420 673 3 906 380 t 1.12.2017 240 102 623 89 490 240 013 133 698 200 698 200 371 459 98 667 272 792 241 172 282 84 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Cele i zasady zarządzania ryzykiem 46. Zarządzanie ryzykiem Wewnętrznym celem zarządzania ryzykiem w Banku jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa działania Banku, utrzymywanie wysokiej jakości aktywów oraz osiągnięcie planowanego wyniku finansowego w ramach akceptowalnego poziomu ryzyka. Główne kierunki w zakresie zarządzania ryzykiem w BGK określone są w Strategii zarządzania ryzykiem w BGK oraz w politykach zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka. Apetyt na ryzyko określony jest poprzez, między innymi, akceptowalny poziom współczynnika wypłacalności oraz współczynnika płynności krótkoterminowej, jak również akceptowalny poziom poszczególnych rodzajów ryzyka. W procesie alokacji wymagany kapitał jest dystrybuowany na poszczególne rodzaje ryzyka, przy określonym poziomie limitów dla poszczególnych rodzajów ryzyka w BGK. Stosowane limity, zarówno pośrednio (uwzględnienie w wykorzystaniu limitów transakcji z podmiotami zależnymi), jak i bezpośrednio (odrębne limity dla podmiotów zależnych) uwzględniają działalność podmiotów zależnych od Banku. Poniżej został przedstawiony ogólny schemat obszarów objętych limitami. Zarządzanie ryzykiem realizowane jest na podstawie: ƒ Strategii zarządzania ryzykiem w BGK zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą Banku, ƒ Polityki zarządzania kapitałowego i szacowania kapitału wewnętrznego w BGK zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą Banku, ƒ polityk, zasad i procedur zarządzania ryzykiem dotyczących identyfikacji, pomiaru lub szacowania, monitorowania, raportowania i kontroli ryzyka, opracowanych w formie pisemnej i zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą lub Zarząd Banku, ƒ zasad ładu korporacyjnego, zasad wyboru, wynagradzania i monitorowania pracowników sprawujących funkcje istotne dla Banku oraz Polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą Banku lub Zarząd Banku, ƒ regulacji dotyczących zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych. Zasady zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych od Banku w przypadku ryzyk niefinansowych są spójne z zasadami zarządzania ryzykiem stosowanymi przez Bank, natomiast dla ryzyk finansowych uwzględniają specyfikę podmiotów zależnych. Regulacje wewnętrzne podlegają regularnej weryfikacji w celu ich dostosowania do zmian profilu ryzyka, otoczenia gospodarczego oraz dobrych praktyk branżowych. Organizacja systemu zarządzania ryzykiem ma na celu zapewnienie jednoznacznego i efektywnego procesu identyfikacji, 85 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) pomiaru/oceny, monitorowania, raportowania i kontroli ryzyka, a także podejmowanie działań zabezpieczających. Proces identyfikacji ryzyka obejmuje określenie: rodzajów ryzyka, źródeł powstawania (czynniki ryzyka), istotności oraz wzajemnych relacji pomiędzy poszczególnymi rodzajami ryzyka. Proces pomiaru lub szacowania ryzyka obejmuje ustalanie i stosowanie metod kwantyfikacji ryzyka oraz przeprowadzanie testów warunków skrajnych. Proces kontroli ryzyka obejmuje ustalenie i stosowanie mechanizmów kontroli ryzyka (m.in. system limitów, zapewnienie niezależności zarządzania ryzykiem na pierwszym poziomie od zarządzania ryzykiem na drugim poziomie, ubezpieczenia, transfer ryzyka, plany finansowania). Proces monitorowania ryzyka obejmuje nadzór nad poziomem podejmowanego ryzyka, kontrolę aktualności i dokładności stosowanych metod oceny ryzyka oraz ocenę efektywności stosowanych narzędzi. Proces raportowania ryzyka obejmuje informację o profilu ryzyka, identyfikację potencjalnych zagrożeń oraz informację o podjętych działaniach. Sposób zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych od Banku, w tym metodyka identyfikacji, pomiaru i ograniczania ryzyka, wynika z przyjętej przez Bank strategii i uwzględnia rodzaj działalności prowadzonej przez te podmioty przy zachowaniu zasady proporcjonalności. Organizację zarządzania ryzykiem w zakresie głównych rodzajów ryzyka przedstawia schemat: Poniżej przedstawiono organy Banku uczestniczące w procesie zarządzania ryzykiem w Banku. Rada Nadzorcza Banku Rada Nadzorcza sprawuje nadzór nad wprowadzeniem systemu zarządzania ryzykiem oraz ocenia jego adekwatność i skuteczność w szczególności poprzez zatwierdzenie akceptowalnego poziomu ryzyka oraz monitorowanie jego przestrzegania. Komitet do spraw Ryzyka Komitet do spraw Ryzyka wspiera działania Rady Nadzorczej Banku sprawując nadzór nad systemem zarządzania wszystkimi ryzykami zidentyfikowanymi w działalności Banku, w szczególności poprzez opiniowanie całościowej bieżącej i przyszłej gotowości Banku do podejmowania ryzyka. W skład Komitetu do spraw Ryzyka wchodzą osoby powoływane spośród członków Rady Nadzorczej Banku. 86 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Komitet do spraw Audytu Komitet do spraw Audytu wspiera działania Rady Nadzorczej Banku, w szczególności sprawując nadzór nad obszarem audytu wewnętrznego oraz monitorując proces sprawozdawczości finansowej, sprawozdawczości zarządczej i wykonywanie czynności rewizji finansowej w Banku. W skład Komitetu do spraw Audytu wchodzą osoby powoływane spośród członków Rady Nadzorczej Banku. Zarząd Banku Zarząd Banku odpowiada za zorganizowanie i funkcjonowanie procesu zarządzania ryzykiem oraz skuteczność systemu zarządzania ryzykiem. W strukturze Zarządu jeden z jego członków, który uzyskał zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na powołanie na stanowisko członka Zarządu, nadzoruje obszar ryzyka działalności bankowej obejmujący komórki organizacyjne zarządzające m.in. ryzykiem kredytowym, finansowym i operacyjnym. Komitet Finansowy Banku (KFB) Komitet pełni funkcje opiniodawcze i decyzyjne. Podstawowym celem działalności Komitetu jest określanie bieżącej, średnio- i długoterminowej polityki zarządzania aktywami i pasywami Banku, mającej na celu optymalizację wyników oraz efektywną alokację kapitału Banku, przy uwzględnieniu adekwatnego poziomu ekspozycji na ryzyko oraz charakteru zadań realizowanych przez Bank w ramach prowadzonej obsługi funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi na podstawie odrębnych ustaw bądź innych aktów prawnych. Komitet Ryzyka Operacyjnego Banku (KRO) Podstawowym celem działalności Komitetu jest zapewnienie efektywnego zarządzania ryzykiem operacyjnym i ryzykiem braku zgodności. Komitet pełni funkcje opiniodawcze i decyzyjne. Komitet jest odpowiedzialny za ograniczanie ryzyka operacyjnego i ryzyka braku zgodności, w szczególności poprzez: inicjowanie oraz koordynowanie działań w zakresie identyfikacji, pomiaru i monitorowania ryzyka operacyjnego i ryzyka braku zgodności, opiniowanie poziomu limitów ograniczających ryzyko operacyjne, a także ocenę systemu stosowanych technik redukcji tych ryzyk. Komitet koordynuje działania w zakresie identyfikacji, pomiaru i monitorowania ryzyka utraty reputacji oraz raportowania w tym zakresie. Komitet Kredytowy Banku (KKB) Do podstawowych zadań Komitetu należy: podejmowanie decyzji w sprawie wniosków kredytowych oraz wniosków dotyczących czynności restrukturyzacyjnych i windykacyjnych, rekomendowanie Zarządowi Banku wniosków o podjęcie decyzji w sprawach zastrzeżonych do kompetencji Zarządu Banku, dokonywanie przeglądów portfela kredytowego, dokonywanie przeglądów branż i podejmowanie decyzji w sprawie ich klasyfikacji do odpowiednich kategorii ryzyka inwestycyjnego. Komitet Zmian Banku Komitet pełni funkcje opiniodawcze i decyzyjne. Do podstawowych zadań Komitetu należy zarządzanie portfelem przedsięwzięć w granicach kompetencji przyznanych Komitetowi oraz akceptacja, w powiązaniu z celami Strategii Banku, podstawowych zasad dotyczących produktów i usług bankowych, procesów, aplikacji i infrastruktury IT. Komitet Autoryzacji Wydatków Komitet pełni funkcje opiniodawcze i decyzyjne. Podstawowym celem działalności Komitetu jest zapewnienie wysokiej efektywności realizacji wydatków, w tym wspierających działania strategiczne Banku. Wydatki o znacznej wartości podlegają ocenie Komitetu w zakresie racjonalności biznesowej, możliwości optymalizacji cenowej i procesowej oraz przyjętego sposobu realizacji. Komitet wydaje zalecenia w zakresie polityki wydatków Banku. Komitet Zarządzania Jakością Danych Komitet pełni funkcje opiniodawcze i decyzyjne. Do podstawowych zadań Komitetu należy definiowanie celów i działań związanych z procesem zarządzania jakością danych oraz zarządzanie i nadzór nad procesami kontroli jakości danych oraz monitorowaniem ich jakości. 47. Zarządzanie ryzykiem kredytowym Od 1 stycznia 2018 roku Bank przyjął do stosowania Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej nr 9 „Instrumenty Finansowe” (dalej „MSSF 9”). Bank skorzystał z zapisów MSSF 9 umożliwiających zwolnienie z obowiązku przekształcania danych porównawczych dla okresów wcześniejszych w odniesieniu do zmian wynikających z klasyfikacji i wyceny (w tym z tytułu utraty wartości). MSSF 9 istotnie zmienił też wymogi MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”. Ujawnienia za okres porównawczy stanowią powtórzenie ujawnień przedstawionych w poprzednich okresach. 87 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) 47.1. Zarządzanie ryzykiem kredytowym od 1.01.2018 r. Ryzyko kredytowe stanowi jeden z najważniejszych rodzajów ryzyka, na jakie narażony jest Bank w ramach prowadzonej działalności i zostało zdefiniowane jako zagrożenie związane z niewypłaceniem przez kredytobiorcę zobowiązania wynikającego z umowy, tj. niespłaceniem należności z tytułu ekspozycji kredytowej wraz z wynagrodzeniem Banku, w terminach określonych w umowie. Głównymi celami zarządzania ryzykiem kredytowym są: ƒ identyfikacja obszarów ryzyka kredytowego i jego ograniczanie do akceptowalnego przez Bank poziomu, ƒ systematyczna kontrola podejmowanych działań w obszarze tego ryzyka, ƒ kształtowanie pozycji bilansowych i pozabilansowych Banku w celu minimalizacji ryzyka negatywnego odchylenia się wyniku finansowego od założonego w planie finansowym Banku. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym w Banku W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym uczestniczą właściwe komórki Obszaru Ryzyka Banku. Udział ten polega m.in. na opiniowaniu projektów i przepisów wewnętrznych dotyczących podmiotów zależnych, a jednocześnie odnoszących się do oceny ryzyka kredytowego, a także rekomendowanie zmian w tych przepisach. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym realizowany jest na poziomie ryzyka klienta z uwzględnieniem jednostkowej ekspozycji kredytowej oraz ryzyka portfela kredytowego w oparciu o stosowane w Banku: ƒ planowane, celowe działania określone w polityce kredytowej, ƒ wewnętrzne regulacje, ƒ dostępne systemy i narzędzia wspomagające, ƒ rekomendacje i zalecenia dla regionów oraz innych komórek Banku. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym pozwala na identyfikację, jego pomiar lub szacowanie, monitorowanie, raportowanie oraz jego kontrolę. Zarząd Banku określa politykę kredytową, uwzględniając apetyt na ryzyko i Strategię Banku oraz dotychczasowy poziom ryzyka kredytowego ponoszonego przez Bank, strukturę portfela kredytowego, strukturę prawnych zabezpieczeń, spłaty transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz zewnętrzne czynniki makroekonomiczne. W polityce kredytowej wskazywane są między innymi: akceptowalny poziom ryzyka dla portfela kredytowego, cele i rekomendacje kredytowe, profil kredytowy poszczególnych segmentów klienta oraz produktów, proces zarządzania ryzykiem wraz z przedstawieniem dobrych praktyk w tym zakresie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, co najmniej raz w roku przeprowadzane są testy warunków skrajnych dotyczące wrażliwości ekspozycji kredytowych na zmiany kursu walutowego, zmiany stóp procentowych oraz zmianę wartości przyjętych zabezpieczeń hipotecznych. Zarządzanie i kontrola ryzyka kredytowego odbywa się głównie poprzez ustanawianie limitów ryzyka, które jest akceptowalne w odniesieniu do poszczególnych sektorów i branż, segmentów kontrahentów i produktów poszczególnych kontrahentów, jak również poprzez monitorowanie ekspozycji w odniesieniu do takich limitów. Aktywne zarządzanie procesem oceny jakości kredytowej zapewnia wczesną identyfikację możliwych zmian wiarygodności kredytowej kontrahentów, w tym regularne przeglądy zabezpieczeń. Limity dla kontrahentów są określane m.in. przy użyciu poziomu zaangażowania wobec kontrahenta oraz zgodnie z systemem klasyfikacji ryzyka kredytowego, który przypisuje ocenę ryzyka każdemu kontrahentowi. Oceny ryzyka podlegają systematycznemu przeglądowi. Proces oceny jakości kredytowej ma pozwolić na ocenę potencjalnej straty wynikającej z ryzyka oraz na podejmowanie działań naprawczych. Bank przygotowuje cykliczne raporty dotyczące ryzyka kredytowego i ryzyka koncentracji: ƒ raport miesięczny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku, ƒ raport kwartalny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku oraz Komitetu do spraw Ryzyka, a w okresach półrocznych również dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku, ƒ raport roczny dla Zarządu Banku, Komitetu Kredytowego Banku i Komitetu do spraw Ryzyka oraz dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku oraz szereg innych opracowań i analiz dotyczących obszaru działalności narażonej na ryzyko kredytowe. Model utraty wartości i tworzenia odpisów aktualizujących W Banku od 1 stycznia 2018 roku, odpisy aktualizujące tworzone są zgodnie z Międzynarodowym Standardem Sprawozdawczości Finansowej nr 9 Instrumenty Finansowe („MSSF 9”). MSSF 9 zakłada kalkulację odpisów z tytułu utraty wartości w oparciu o oczekiwane straty kredytowe oraz z uwzględnianiem prognoz i spodziewanych przyszłych warunków ekonomicznych w kontekście oceny ryzyka kredytowego ekspozycji. 88 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Model utraty wartości stosuje się do składników aktywów finansowych zakwalifikowanych, zgodnie z postanowieniami MSSF 9, jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (AC), w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (FVOCI) oraz pozabilansowe ekspozycje kredytowe. Model utraty wartości zgodnie z MSSF 9 opiera się na podziale ekspozycji na 3 fazy w zależności od zmian dotyczących jakości kredytowej w porównaniu do początkowego ujęcia aktywów w księgach. Sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości zależy od fazy: Sposób kalkulacji odpisu Faza Kryterium klasyfikacji (fazy) aktualizującego Faza 1 Ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej 12-miesięczna oczekiwana nie zidentyfikowano znacznego wzrostu ryzyka kredytowego i nie stwierdzono strata kredytowa utraty wartości Faza 2 Ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej zidentyfikowano znaczny wzrost ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty Oczekiwana strata kredytowa w wartości horyzoncie dożywotnim Faza 3 Ekspozycje, dla których stwierdzono utratę wartości POCI Ekspozycje z utratą wartości w momencie początkowego ujęcia (tzw. POCI) W portfelu kredytowym na dzień sprawozdania Bank posiada aktywa finansowe, które zostały zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia (tj. aktywa z rozpoznaną utratą wartości na dzień nabycia lub udzielenia), traktowane one są jako POCI we wszystkich następnych okresach do momentu ich wyksięgowania. Zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy w międzyczasie doszło do uzdrowienia aktywa. Innymi słowy, aktywa raz rozpoznane jako POCI pozostają w tym statusie niezależnie od przyszłych zmian szacunków dotyczących generowanych przez nie przepływów pieniężnych. W przypadku instrumentów o statusie POCI straty kredytowe ujmowane są w wysokości oczekiwanych strat w horyzoncie dożywotnim przez cały okres życia tych instrumentów. Utrata wartości ekspozycji kredytowych Bank dokonuje cyklicznego przeglądu ekspozycji kredytowych w celu zidentyfikowania ekspozycji kredytowych ze znaczącym wzrostem ryzyka kredytowego lub z utratą wartości, pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych oraz utworzenia odpisów aktualizujących. Na proces ustalania odpisów aktualizujących składają się następujące etapy: ƒ identyfikacja znacznego wzrostu ryzyka kredytowego, ƒ rozpoznanie dowodów utraty wartości i zdarzeń istotnych z punktu widzenia tych dowodów, ƒ rejestrowanie w systemach informatycznych Banku zdarzeń istotnych z punktu widzenia rozpoznania dowodów utraty wartości ekspozycji kredytowych, ƒ ustalenie metody pomiaru utraty wartości, ƒ dokonanie pomiaru utraty wartości i ustalenie odpisu aktualizującego, ƒ weryfikacja i agregacja wyników pomiaru utraty wartości, ƒ ewidencja wyników pomiaru utraty wartości. Metoda ustalania wysokości odpisów uzależniona jest od rodzaju rozpoznanych dowodów utraty wartości oraz indywidualnego znaczenia ekspozycji kredytowej. Zdarzeniami uznawanymi za dowody indywidualnej utraty wartości są w szczególności: ƒ przeterminowanie kredytu powyżej 90 dni, ƒ znaczące pogorszenie sytuacji finansowej klienta, ƒ zawarcie umowy restrukturyzacyjnej lub zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności (przesłanka rozpoznawana jest, gdy udzielone klientowi udogodnienia wymuszone są względami ekonomicznymi lub prawnymi wynikającymi z jego trudności finansowych). Przy określaniu okresu przeterminowania kredytu uwzględniane są kwoty niespłaconych w terminie odsetek lub rat kapitałowych przekraczające ustalone wartości progowe. Metody oszacowania utraty wartości W Banku stosowane są dwie metody oszacowania utraty wartości: ƒ metoda indywidualna - stosowana dla kredytów indywidualnie znaczących, dla których zidentyfikowano dowody utraty wartości, ƒ metoda grupowa – stosowana dla ekspozycji: – dla których nie zidentyfikowano dowodów utraty wartości oraz dla ekspozycji, dla których metoda indywidualna nie wykazała utraty wartości, – nieznaczących indywidualnie, dla których rozpoznano dowody utraty wartości. 89 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Przy ustalaniu odpisu metodą indywidualną oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne szacuje się dla każdej ekspozycji kredytowej indywidualnie. Przy ustalaniu odpisów metodą grupową wykorzystuje się parametry portfelowe oszacowane z wykorzystaniem metod statystycznych, na bazie historycznych obserwacji ekspozycji o takiej samej charakterystyce. Odpis z tytułu utraty wartości dla ekspozycji kredytowych objętych metodą grupową równy jest różnicy pomiędzy wartością bilansową tych ekspozycji, a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych, oszacowaną z wykorzystaniem metod statystycznych na podstawie historycznych obserwacji ekspozycji z homogenicznych portfeli. W odniesieniu do pozabilansowych ekspozycji kredytowych, odpis aktualizujący ustala się jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością ekspozycji bilansowej, która powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego (od daty, na którą dokonywana jest ocena, do daty wystąpienia zadłużenia przeterminowanego uznawanego za dowód indywidualnej utraty wartości) a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uzyskanych z ekspozycji bilansowej powstałej z udzielonego zobowiązania pozabilansowego. Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie dożywotnim wymaga zastosowania wieloletnich parametrów ryzyka. Na potrzeby kalkulacji straty kredytowej zgodnie z MSSF 9 Bank porównuje przepływy pieniężne, które powinien otrzymać zgodnie z umową z kredytobiorcą z szacowanymi przez Bank przepływami, które spodziewa się otrzymać. Tę różnicę Bank dyskontuje pierwotną efektywną stopą procentową, a w przypadku aktywów POCI – pierwotną efektywną stopą procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe. Metodyka kalkulacji parametrów grupowych – PD, RR oraz EAD. Wieloletnie parametry PD stanowią ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia default w kolejnych rocznych interwałach w okresie dożywotnim. Wieloletnia krzywa PD dla danej ekspozycji uzależniona jest od bieżącej wartości parametru 12M PD (i właściwej klasy ratingowej) wyznaczonej w oparciu o wewnętrzne modele PD Banku. W procesie estymacji Bank uwzględnia bieżące jak i prognozowane warunki makroekonomiczne (MSSF 9 § 5.5.17(c)). Kalkulacja oczekiwanych stóp odzysku (RR) oparta jest o model Roll Rates, w którym w ramach homogenicznych grup kalkulowane są średnie wartości miesięcznych odzysków warunkowo względem miesiąca od identyfikacji default. Homogeniczne grupy ekspozycji zostały wyodrębnione na podstawie następujących charakterystyk: ƒ segment klienta, ƒ typ produktu, ƒ ocena ryzyka kredytowego lub proces oceniania według przyjętej skali; ƒ faza postępowania z kredytem; ƒ opóźnienie w spłacie W ramach zdefiniowanych homogenicznych grup kalkulowane są średnie miesięczne stopy odzysku, na które składają się spłaty i odzyski z windykacji ważone wartością zaległego kapitału obserwowaną na początek danego miesiąca od identyfikacji default. W procesie wyceny oczekiwanych strat kredytowych w przypadku ekspozycji z harmonogramem spłat, Bank wyznacza jedną wartość oczekiwanej straty (odpisu). W pierwszej kolejności wartość jest alokowana jako odpis na bilansową część ekspozycji, maksymalnie do równowartości wartości księgowej bilansowej ekspozycji kredytowej. Jeżeli całkowity odpis jest większy niż wartość księgowa bilansowej ekspozycji kredytowej, wówczas ta różnica jest alokowana na pozabilansową część ekspozycji. W przypadku ekspozycji bez harmonogramu wyceniany jest odpis oddzielnie na bilansową oraz pozabilansową część ekspozycji kredytowej (na podstawie skalkulowanych wartości EAD bilansu i EAD pozabilansu). Dla ekspozycji, dla których nie jest możliwe wyznaczenie parametrów ryzyka na podstawie wewnętrznych modeli, Bank przyjmuje podejście polegające na zastosowaniu parametrów z innych portfeli o zbliżonych charakterystykach lub parametry eksperckie, w szczególności w sytuacji kiedy portfel, dla którego wyznaczony ma być parametr jest nieliczny lub zaliczany do tzw. portfeli o niskiej szkodowości (ang. low default portfolio). Modele i parametry wykorzystywane do tworzenia odpisów są poddawane okresowej walidacji. 90 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Kryterium niskiego ryzyka kredytowego Zgodnie z § 5.5.10 Standardu MSSF 9 ekspozycje, które na datę sprawozdawczą są uznawane za ekspozycje o niskim ryzyku kredytowym, mogą pozostać w fazie 1 jeśli wystąpiło ilościowe kryterium znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. W przypadku wystąpienia kryterium jakościowego lub przeterminowania powyżej 30 dni ekspozycje te podlegają transferowi do fazy 2. Zgodnie z § B.5.5.22 standardu MSSF 9 ryzyko kredytowe instrumentu finansowego uznaje się za niskie, gdy: ƒ instrument finansowy wiąże się z niskim ryzykiem niewykonania zobowiązania, ƒ pożyczkobiorca ma wysoką krótkoterminową zdolność spełniania swych obowiązków w zakresie wynikającym z umowy, ƒ niekorzystne zmiany warunków gospodarczych i biznesowych w dłuższej perspektywie mogą – lecz nie muszą – ograniczyć zdolność pożyczkobiorcy do wypełniania jego obowiązków w zakresie wynikającym z umowy. Bank nie uznaje, że ekspozycje kredytowe charakteryzują się niskim ryzykiem kredytowym, jeżeli uważa, że wiążą się one z niskim ryzykiem straty jedynie ze względu na wartość zabezpieczenia, a sama ekspozycja kredytowa bez tego zabezpieczenia nie byłaby uznawana za charakteryzującą się niskim ryzykiem kredytowym. Bank nie uznaje również, że ekspozycje kredytowe charakteryzują się niskim ryzykiem kredytowym jedynie dlatego, że wiąże się z nimi niższe ryzyko niewykonania zobowiązania niż w przypadku innych ekspozycji kredytowych kredytobiorcy lub w porównaniu z ryzykiem kredytowym występującym w jurysdykcji, w ramach której kredytobiorca działa. Bank stosuje kryterium niskiego ryzyka kredytowego (Low Credit Risk) dla ekspozycji kredytowych z nadanym niskim wewnętrznym ratingiem (pierwsze 4 klasy), które nie spełniają kryteriów jakościowego lub przeterminowania jako kryteriów znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego. Aktywa finansowe ze zidentyfikowanym istotnym wzrostem ryzyka kredytowego Aktywa finansowe, dla których na datę bilansową Bank zidentyfikuje istotny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia, klasyfikowane są do fazy 2. Bank uznaje, że dla danego aktywa został zidentyfikowany istotny wzrost ryzyka kredytowego, jeśli zostanie spełnione kryterium ilościowe lub jakościowe lub jeśli przeterminowanie przekroczy 30 dni, przy czym wystąpienie danego kryterium jest weryfikowane na poziomie ekspozycji. Kryteria ilościowe wzrostu ryzyka kredytowego Kryterium ilościowe jest stosowane wyłącznie w stosunku do portfeli homogenicznych zawierających ekspozycje kredytowe z przypisanymi wewnętrznymi ratingami. Weryfikacja kryterium ilościowego polega na porównaniu obecnego (na datę bilansową) poziomu ryzyka kredytowego (ryzyka przejścia w stan default) z poziomem ryzyka kredytowego z dnia początkowego ujęcia. Weryfikacja ta służy ocenie wzrostu ryzyka kredytowego na podstawie zmiany ryzyka kredytowego w całym okresie życia ekspozycji. Ilościowy pomiar wzrostu ryzyka kredytowego realizowany jest poprzez porównanie poziomu ryzyka kredytowego mierzonego LtPD (Life time probability of default) lub wewnętrznym ratingiem na datę bilansową z poziomem ryzyka kredytowego mierzonego LtPD lub wewnętrznym ratingiem na datę początkowego ujęcia lub mierzonego wewnętrznymi ratingami. Ocena wzrostu ryzyka kredytowego opiera się wyłącznie na ryzyku defaultu. Zmiany LGD nie mają wpływu na transfer ekspozycji z fazy 1 do fazy 2. Klasyfikacja do fazy 2 odbywa się na podstawie wartości granicznej progu istotności, powyżej której ekspozycja jest klasyfikowana do fazy 2 wyznaczonego jako wartość względna poprzez porównanie LtPD na dzień bilansowy z LtPD na datę początkowego ujęcia. W przypadku obu krzywych porównanie to odbywa się dla identycznego okresu czasu, tzn. od dnia bilansowego do daty zapadalności. Dla części portfeli objętych modelami ratingowymi przeklasyfikowanie ekspozycji do fazy 2 odbywa się na podstawie zaklasyfikowania do określonej klasy ratingowej na dzień bilansowy, powyżej której ekspozycja klasyfikowana jest do fazy 2 lub ekspozycja kredytowa znajduje się powyżej określonej klasy ratingowej na dzień bilansowy i nastąpiła zmiana klasy ratingowej o określoną liczbę klas. Zmiana klas ratingowych wyznaczona jest jako porównanie klasy ratingowej na dzień bilansowy z klasą ratingową na datę początkowego ujęcia. Graniczne wartości względnej zmiany ryzyka kredytowego kwalifikujące ekspozycje do fazy 2 są weryfikowane w ramach przeglądu modelu. Kryteria jakościowe wzrostu ryzyka kredytowego Wstępnymi, wymagającymi potwierdzenia, kryteriami jakościowymi znacznego wzrostu ryzyka kredytowego są kryteria wyodrębnione z katalogu Sygnałów Wczesnego Ostrzegania (SWO) zdefiniowane zgodnie z obowiązującą w Banku klasyfikacją jako „silne”, których wystąpienie łączy się z wysokim prawdopodobieństwem przejścia ekspozycji w stan default. 91 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Ponadto, przeterminowanie ekspozycji kredytowej powyżej 30 dni jest kryterium znacznego wzrostu ryzyka. Aktywa finansowe ze zidentyfikowaną utratą wartości Aktywa finansowe, dla których na datę bilansową Bank zidentyfikował wystąpienie zdarzenia powodującego utratę wartości, klasyfikowane są do fazy 3. Bank analizuje wystąpienie dowodu utraty wartości na poziomie umowy/transa oraz klienta. Wystąpienie dowodu utraty wartości dla klienta lub jednej z jego ekspozycji kredytowej, skutkuje traktowaniem wszystkich innych ekspozycji kredytowych tego klienta jako ekspozycji z dowodem utraty wartości. W przypadku podmiotów powiązanych wystąpienie dowodów utraty wartości nie skutkuje traktowaniem ekspozycji pozostałych podmiotów powiązanych jako ekspozycji z utratą wartości. Bank dokonuje oceny wszystkich ekspozycji kredytowych (grup ekspozycji kredytowych) pod kątem identyfikacji obiektywnych dowodów utraty wartości, według najbardziej aktualnych danych, posiadanych przez Bank na dzień dokonywania aktualizacji wartości, na podstawie katalogu dowodów utraty wartości określonych w wewnętrznych aktach normatywnych dotyczących ujmowania i wyceny oczekiwanych strat kredytowych. Uwzględnienie oczekiwań odnośnie przyszłych warunków makroekonomicznych MSSF 9 nakłada na Bank obowiązek uwzględnienia oczekiwań w zakresie sytuacji makroekonomicznej w kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych. Zgodnie z wymogiem MSSF 9 § 5.5.4, Bank koryguje parametry ryzyka w celu uwzględnienia prognozowanych przyszłych informacji makroekonomicznych (takich jak: stopa procentowa, kursy walutowe), dla portfeli, dla których zidentyfikował zależność. Źródłem informacji o wartościach czynników makroekonomicznych są prognozy sporządzane przez analityków ekonomicznych Banku. Pochodne instrumenty finansowe W przypadku instrumentów pochodnych, Bank jest narażony na ryzyko niewykonania zobowiązań przez stronę transakcji związanej z danym instrumentem pochodnym. W przypadku klientów innych niż banki, rozliczenia dokonywane są zazwyczaj w kwocie netto, co chroni Bank przed ewentualnym ryzykiem rozliczeniowym. W uzasadnionych przypadkach, w celu ograniczania ryzyka Bank zabezpiecza się dodatkowo poprzez depozyty zabezpieczające od klientów. Ryzyko kredytowe wynikające z udzielonych zobowiązań Bank oferuje swoim klientom gwarancje, na podstawie których Bank może być zobowiązany do dokonania płatności w ich imieniu oraz zaciąga zobowiązania, by przedłużyć udzielone kredyty w celu zaspokojenia ich potrzeb w zakre płynności. Akredytywy i gwarancje (w tym akredytywy standby) zobowiązują Bank do dokonania płatności w imieniu klientów w przypadku określonego działania, które ma na ogół związek z importem lub eksportem towarów. Takie zobowiązania narażają Bank na ryzyko, które jest podobne do ryzyka związanego z pożyczkami i kredytami oraz które jest ograniczane przez te same procesy kontroli i polityki. Analiza maksymalnej ekspozycji na ryzyko kredytowe, ryzyko związane z zabezpieczeniami oraz innymi elementami powodującymi poprawę warunków kredytowania W tabeli poniżej przedstawiono maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe według klas aktywów finansowych. Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe bez uwzględnienia posiadanych zabezpieczeń 31 (w podziale na klasy instrumentów finansowych) Środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Inne aktywa Razem 31 Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe w związku z udzielonymi przez Bank gwarancjami Bank posiada znaczący portfel gwarancji udzielonych w głównej mierze podmiotom niefinansowym, w tym przedsiębiorstwom. Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe w związku z udzielonymi przez Bank gwarancjami, na koniec 2018 roku wynosiło 12 981 856 tys. zł. (w tys. zł) kcji sie .12.2018 16 668 286 7 904 427 979 480 740 141 15 834 203 25 929 711 6 881 770 3 874 660 5 602 024 84 414 702 .12.2018 12 981 856 92 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 47.1.1. Struktura geograficzna portfela Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia obszarów geograficznych jest realizowane na podstawie istniejącego podziału wg jednostek terenowych Banku (regionów) oraz wg województw. Bank posiada swoje regiony w każdym z miast wojewódzkich. Koncentracja geograficzna jest pochodną zaangażowania w duże grupy podmiotów w poszczególnych branżach, stąd też dotychczas w Banku nie zaistniała potrzeba wyznaczenia limitów geograficznych. Bank wyznacza natomiast limity branżowe. 47.1.2. Struktura branżowa portfela Bank stosuje narzędzia i metody wspierające monitoring ekspozycji kredytowych i klientów, co pozwala na sprawne reagowanie w przypadku pogarszania się jakości portfela lub poszczególnych ekspozycji kredytowych i podejmowanie środków zaradczych. Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia sektorów gospodarki odbywa się codziennie w oparciu o wewnętrzne procedury dotyczące wewnętrznych limitów branżowych. Przypisanie klienta do limitu branżowego odbywa się na podstawie klasyfikacji klienta do właściwej branży dokonywanej i weryfikowanej przez pracownika Banku. Koncentracja zaangażowań w branże gospodarki narodowej (zaangażowanie bilansowe) na 31.12.2018 * U Kwota Branża w zaan zaangażowania og Administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie 8 414 538 społeczne Budownictwo 4 935 212 Działalność finansowa 1 058 888 Działalność naukowa, profesjonalna, techniczna i edukacja 2 584 111 Górnictwo i wydobywanie 1 692 517 Handel hurtowy 438 367 Hotele i restauracje 217 219 Obsługa rynku nieruchomości, administrowanie 1 521 538 Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 1 033 470 Pozostała działalność usługowa, sportowa, rozrywkowa, rekreacyjna 114 437 Pozostałe (osoby fizyczne, brak PKD) 1 922 925 Przetwórstwo przemysłowe 4 041 659 Transport, gospodarka magazynowa i łączność 4 418 706 Zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę 4 538 209 Razem 36 931 796 * Zaangażowanie obejmuje kapitał kredytów i pożyczek, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje wartościowe Bank stosuje limity branżowe, których celem jest ograniczanie poziomu ryzyka związanego z finansowaniem klientów prowadzących działalność w wybranych branżach charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka kredytowego oraz unikanie nadmiernego poziomu koncentracji branżowej. W strukturze portfela dominuje administracja publiczna ze względu na rozwiniętą współpracę BGK z rządem centralnym oraz z samorządami lokalnymi. Relatywnie dużą grupę ekspozycji stanowi również branża budowlana, transportowa, gospodarka magazynowa i łączność oraz branża zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę. Wynika to między innymi z faktu, iż Bank angażuje się w finansowanie przedsięwzięć strategicznych z punktu widzenia Skarbu Państwa, w tym dotyczących energetyki, sektora paliwowego i chemicznego oraz transportu. Przedsięwzięcia tego typu są realizowane w formie dużych projektów inwestycyjnych. 47.1.3. Struktura jakościowa i rozkład portfeli Bank zarządza jakością kredytową aktywów poprzez szereg metod ograniczania ryzyka kredytowego, w tym przy pomocy wewnętrznych ratingów kredytowych. Bank od kilku lat stosuje metody wewnętrznych ratingów w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw i podmiotów leczniczych prowadzących pełną sprawozdawczość finansową oraz spółdzielni mieszkaniowych i towarzystw budownictwa społecznego. W Banku obowiązuje skala klas ratingowych w ramach metodyk ratingowych obejmujących poszczególne segmenty klientów z zakresem od 1 do 20, przy czym klasy ratingowe na Poziomie 18 i wyższym oznaczają klasy default. Prezentowany w tabelach podział przedstawia grupowanie klas ryzyka na trzy podstawowe grupy ratingowe. Zgodnie ze swoją polityką, Bank stosuje oceny ratingowe ryzyka dla większości ekspozycji kredytowych portfela kredytowego. Pozwala to na właściwe zarządzanie istniejącym ryzykiem i umożliwia porównywanie ryzyka kredytowego (w tys. zł) dział gażowaniu ółem 22,8% 13,4% 2,9% 7,0% 4,6% 1,2% 0,6% 4,1% 2,8% 0,3% 5,2% 10,8% 12,0% 12,3% 100,0% , dłużne papiery 93 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 20 w odniesieniu do różnych segmentów klientów oraz produktów. W grupie klientów bez ratingów wewnętrznych znajdują się przede wszystkim nowe transakcje finansujące przedsięwzięcia inwestycyjne w formule spółek ce System ratingowy wykorzystuje różnorodne finansowe narzędzia analityczne oraz przetworzone informacje rynk by uzyskać główne dane wejściowe do pomiaru ryzyka związanego z klientem. Stosowane modele ratingowe są regularnie monitorowane i poddawane walidacji. Przy określaniu i monitorowaniu ryzyka kredytowego klientów Bank wykorzystuje również oceny ratingowe nada klientom przez uznane agencje ratingowe. Poniższe tabele przedstawiają alokację portfela według stanu na 31 grudnia 2018 roku. x Podział kredytów i pożyczek udzielonych klientom i bankom, zobowiązań z tytułu udzielonych pożyczek dłużnych papierów wartościowych i instrumentów pochodnych według ratingu ryzyka kredytowego Kredyty i pożyczki udzielone klientom i bankom wyceniane według zamortyzowanego kosztu na 31.12.2018 Rating wewnętrzny Faza 1 Faza 2 Faza 3 POCI Rating od 1 do 13 17 896 102 2 402 729 273 674 5 136 Rating od 14 do 17 328 060 474 086 174 680 110 576 Rating 18 i gorszy 147 410 152 368 1 304 050 10 425 bez ratingu 3 745 143 135 117 216 177 0 Razem wartość bilansowa brutto 22 116 715 3 164 300 1 968 581 126 137 Odpisy z tytułu utraty wartości 165 379 84 351 715 358 -27 322 Razem wartość bilansowa netto 21 951 336 3 079 949 1 253 223 153 459 Zobowiązania warunkowe (gwarancje, zobowiązanie do udzielenia kredytu) wyceniane według zamortyzowanego na 31.12.2018 Rating wewnętrzny Faza 1 Faza 2 Faza 3 POCI Rating od 1 do 13 46 855 101 617 591 1 171 070 0 Rating od 14 do 17 645 386 172 316 50 326 0 Rating 18 i gorszy 43 685 7 585 14 128 0 bez ratingu 5 105 496 4 266 104 933 0 Razem 52 649 668 801 758 1 340 457 0 Odpisy z tytułu utraty wartości 139 754 12 684 59 246 0 Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i na 31.12.2018 Rating wewnętrzny Faza 1 Faza 2 Faza 3 POCI Rating od 1 do 13 78 851 67 237 0 0 Rating od 14 do 17 0 0 0 0 Rating 18 i gorszy 0 0 0 0 bez ratingu 0 0 0 0 Razem wartość bilansowa 78 851 67 237 0 0 x Podział ekspozycji wobec banków z tytułu lokat, rachunków bieżących oraz innych należności według wewnęt klasy ryzyka banku Podział ekspozycji wobec banków z tytułu lokat, rachunków bieżących oraz innych należności wycenianych w zamortyzowanym koszcie według wewnętrznej klasy ryzyka banku na 31.12.2018 I II III IV VI bez klasy ryzyka* Razem wartość bilansowa brutto Odpisy z tytułu utraty wartości Razem wartość bilansowa netto * rachunki bieżące nostro, pozostałe 18 r. lowych. owe, wane i gwara kosztu Razem 48 64 86 5 21 54 79 21 strat R rznej (w tys. zł) ncji, Razem 20 577 641 1 087 402 1 614 253 4 096 437 27 375 733 937 766 26 437 967 3 762 8 028 65 398 4 695 1 883 1 684 azem 146 088 0 0 0 146 088 1 044 622 943 518 564 829 281 995 21 499 4 394 315 7 250 778 695 7 250 083 94 Sprawozdanie finansowe Bank sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy x Podział ekspozycji z tytułu dłużnych papierów wartościowych we Podział ekspozycji z tytułu dłużnych papierów wartościowych wy według zewnętrznych ratingów na 31.12.2018 Rating zewnętrzny Faza 1 A / AA 0 BBB 1 676 236 BB 0 B 0 CCC 0 bez ratingu 3 637 618 Razem wartość bilansowa brutto 5 313 854 Odpisy z tytułu utraty wartości 11 405 Razem wartość bilansowa netto 5 302 449 Dłużne papiery wartościowe nabyte w ramach transakcji z przyrz według zewnętrznych ratingów na 31.12.2018 Rating zewnętrzny Faza 1 A / AA 938 888 BBB 695 103 BB 1 691 164 B 446 146 CCC 50 324 bez ratingu 53 035 Razem 3 874 660 Podział ekspozycji z tytułu dłużnych papierów wartościowych wy według zewnętrznych ratingów na 31.12.2018 Rating zewnętrzny Faza 1 A / AA 636 433 BBB 11 811 553 BB 207 170 B 0 CCC 0 bez ratingu 2 063 564 Razem wartość bilansowa 14 718 720 Odpisy z tytułu utraty wartości* 4 004 * Odpis dotyczący dłużnych papierów wartościowych wycenianych w z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej. Podział ekspozycji z tytułu dłużnych papierów wartościowych we Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu A / AA BBB BB B CCC Razem Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej prz A / AA BBB BB B CCC bez ratingu Razem u Gospodarstwa Krajowego od dnia 1 stycznia do dnia 31 g dług zewnętrznych ratingów cenianych w zamortyzowanym koszc Faza 2 Faza 3 PO 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 019 275 681 389 1 019 275 681 389 15 547 105 796 1 003 728 575 593 eczeniem odkupu Faza 2 Faza 3 0 0 0 0 0 0 0 cenianych w wartości godziwej pr Faza 2 Faza 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 34 736 1 220 34 736 1 220 412 216 wartości godziwej przez inne cał dług zewnętrznych ratingów na 31 ez rachunek zysków i strat rudnia ie CI 0 0 0 0 0 0 0 zez inn POCI kowite .12.201 2018 r. PO e całkow 0 0 0 0 0 0 0 0 dochody 8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 CI 0 0 0 0 0 0 0 ite dochody Razem 636 4 11 811 55 207 1 2 099 5 14 754 67 4 6 jest ujęty w (w tys. zł) Razem 0 1 676 236 0 0 0 5 338 282 7 014 518 132 748 6 881 770 Razem 938 888 695 103 1 691 164 446 146 50 324 53 035 3 874 660 33 3 70 0 0 20 6 32 pozycji „Kapitał 0 617 0 0 0 617 42 219 174 575 0 0 0 52 508 269 302 95 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Podział aktywów z tytułu instrumentów pochodnych według zewnętrznych ratingów na 31.12.2018 Pozostałe instytucje Podmioty Rating zewnętrzny Banki finansowe niefinansowej A+ 121 668 0 0 A 226 109 0 0 A- 40 054 477 508 0 BBB+ 54 281 0 0 BB+ 0 0 0 bez ratingu 0 17 094 42 149 Razem wartość bilansowa 442 112 494 602 42 149 47.1.4. Analiza koncentracji ryzyka Ryzyko koncentracji zaangażowania oznacza zagrożenie wynikające z zaangażowania wobec pojedynczych podmiotów lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, podmiotów z tej samej branży, sektora gospodarczego, podmiotów z tego samego regionu geograficznego, zabezpieczonych tym samym rodzajem zabezpieczenia lub zabezpieczonych przez tego samego dostawcę zabezpieczenia, w tej samej walucie, wobec podmiotów, o których mowa w art. 79 ust. 1 Prawa bankowego, mogące istotnie wpłynąć na stabilność i bezpieczeństwo działania Banku poprzez niewykonanie zobowiązania przez pojedynczy podmiot, podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie oraz przez grupy podmiotów, w przypadku których prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania jest zależne od wspólnych czynników. Bank kontroluje poziom ekspozycji na ryzyko kredytowe: ƒ łącznie oraz w podziale na działalność własną, a także związaną z obsługą funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych na podstawie odrębnych ustaw, ƒ w zakresie koncentracji zaangażowań wobec jednego podmiotu i/lub podmiotów powiązanych kapitałowo bądź organizacyjnie, ƒ w zakresie dużych ekspozycji, ƒ w odniesieniu do poszczególnych branż działalności gospodarczej, ƒ odrębnie z tytułu ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie, ƒ w stosunku do wybranych segmentów i produktów, ƒ z tytułu transakcji walutowych lub indeksowanych do waluty, ƒ z tytułu udzielonych przez Bank zobowiązań pozabilansowych (gwarancji, poręczeń i akredytyw). W Banku stosuje się regulacyjne limity koncentracji dużych ekspozycji wynikające z rozporządzenia CRR, ustawy Prawo bankowe i szczególnych przepisów ustawy o BGK, których poziom dodatkowo ograniczany jest uchwałą Zarządu Banku w sprawie ustalenia maksymalnego poziomu koncentracji zaangażowania wobec pojedynczego klienta lub grupy powiązanych klientów na moment podejmowania decyzji finansowej. Wykorzystanie limitu koncentracji wyznaczane jest z częstotliwością dzienną. Przyjęty przez Bank jako bezpieczny poziom zaangażowania wobec grupy podmiotów powiązanych oraz pojedynczego klienta na koniec 2018 roku nie został przekroczony. 96 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Zaangażowanie Banku wobec 20 największych klientów niebankowych na 31.12.2018 Zaangażowanie* Udział w portfelu kr 1. 3 759 529 2. 3 426 040 3. 2 913 612 4. 2 019 305 5. 1 768 847 6. 1 633 662 7. 1 605 879 8. 1 588 740 9. 1 528 263 10. 1 392 019 11. 1 357 605 12. 1 062 884 13. 1 061 764 14. 863 749 15. 598 587 16. 569 842 17. 551 705 18. 549 784 19. 523 713 20. 467 033 Razem 29 242 562 *obejmuje zaangażowanie kredytowe bilansowe i pozabilansowe: kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli dłużne papiery wartościowe oraz limity na transakcje pochodne. Kwota zaangażowania wyliczana jest na potrzeby limitów ze koncentracji dużych ekspozycji) bez uwzględnienia odliczeń. Zaangażowanie Banku wobec 5 największych grup kapitałowych niebankowych na 31.12.2018 Lp. Zaangażowanie* Udział w portfelu kredytowym 1. 5 004 250 2. 4 131 989 3. 3 808 644 4. 3 136 013 5. 2 019 305 Razem 18 100 201 *obejmuje zaangażowanie kredytowe bilansowe i pozabilansowe: kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksl gwarancje, dłużne papiery wartościowe oraz limity na transakcje pochodne. Kwota zaangażowania wyliczana jest na potrze (limity koncentracji) bez uwzględnienia odliczeń. Bank cyklicznie monitoruje strukturę walutową portfela kredytowego oraz ryzyko związane z tym portfelem. Dominującą walutą w portfelu jest PLN (ok. 82,5%). Ekspozycje w EUR oraz USD stanowią łącznie ok. 16,4%. Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego na 31.12.2018 PLN Waluty obce, w tym: - EUR - USD - CHF - inne Razem 47.1.5. Zabezpieczenia oraz inne formy ograniczenia ryzyka kredytowego Podstawowym instrumentem redukcji ryzyka kredytowego jest prawne zabezpieczenie wierzytelności Banku. W Banku stosuje się wewnętrzną procedurę dotyczącą ustanawiania i oceny prawnego zabezpieczenia wierzytelności na moment zawierania transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz monitorowania zabezpieczenia w okresie trwania transakcji. Bank, w zakresie przedsięwzięć mających na celu ograniczenie lub redukcję ryzyka kredytowego do założonych dopuszczalnych poziomów, stosuje następujące instrumenty i metody: ƒ dywersyfikację ryzyka, ƒ zabezpieczenie ryzyka, ƒ podział ryzyka, ƒ rekompensatę ryzyka. (w tys. zł) edytowym 10,2% 9,3% 7,9% 5,5% 4,8% 4,4% 4,3% 4,3% 4,1% 3,8% 3,7% 2,9% 2,9% 2,3% 1,6% 1,5% 1,5% 1,5% 1,4% 1,3% 79,2% , zrealizowane gwarancje, wnętrznych (limity 13,5% 11,2% 10,3% 8,5% 5,5% 49,0% i, zrealizowane by limitów zewnętrznych 82,5% 17,5% 11,4% 5,0% 0,1% 1,0% 100,0% 97 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. W Banku ogranicza się ryzyko kredytowe poprzez uwzględnianie ochrony kredytowej przy obliczaniu ekspozycji ważonych ryzykiem w portfelu bankowym, zgodnie z wewnętrznymi procedurami dotyczącymi prawnych zabezpieczeń wierzytelności Banku. Do kalkulacji wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń przyjmuje się zweryfikowaną przez Bank wartość z wyceny z zastosowaniem wskaźników korygujących wartość zabezpieczeń. W przypadku zabezpieczeń nierzeczywistych dodatkowo badana jest sytuacja ekonomiczno-finansowa wystawcy zabezpieczenia. Ponadto, każdorazowo oceniane jest spełnienie warunków formalno-prawnych uznania zabezpieczenia oraz jego realność i płynność, a także korelacja z sytuacją ekonomiczno-finansową dłużnika. Bank stosuje cykliczny monitoring prawnych zabezpieczeń transakcji kredytowych. Warto Zabezpieczenia oraz inne formy ograniczenia ryzyka kredytowego na 31.12.2018 zabe Hipoteki Zastawy Gwarancje i poręczenia, w tym: - gwarancje bankowe - gwarancje rządowe - gwarancje i poręczenia inne Zabezpieczenia na środkach pieniężnych Inne W strukturze zabezpieczeń ekspozycji kredytowych Banku według wartości godziwej dominują hipoteki oraz gwarancje i poręczenia. Maksymalną redukcją ryzyka charakteryzują się ekspozycje kredytowe zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (oznaczone jajko gwarancje i poręczenia inne). Jednostki samorządu terytorialnego poręczają głównie ekspozycje powiązanych Towarzystw Budownictwa Społecznego, szpitali i spółek komunalnych. 47.1.6. Praktyki dotyczące ekspozycji poddanych restrukturyzacji lub refinansowaniu (praktyki forbearance) Bank stosuje definicję ekspozycji restrukturyzowanej, rozumianej jako ekspozycja kredytowa, w odniesieniu do której zastosowano środki restrukturyzacyjne. Środki te obejmują przyznane przez Bank udogodnienia dla kredytobiorcy, który doświadcza lub wkrótce zacznie doświadczać trudności z wywiązywaniem się ze swoich zobowiązań finansowych (trudności finansowe). Następujące środki uznaje się za środki restrukturyzacyjne: ƒ zmianę warunków umowy, z tytułu której ekspozycja kredytowa została sklasyfikowana jako zagrożona przed tą zmianą lub która zostałaby sklasyfikowana jako zagrożona, jeżeli nie zostałaby zmieniona, ƒ zmianę warunków umowy, z której wynika ekspozycja kredytowa obejmująca całkowite lub częściowe umorzenie ekspozycji w drodze odpisów, ƒ zezwolenie Banku na skorzystanie z wbudowanych klauzul restrukturyzacyjnych w odniesieniu do kredytobiorcy zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania lub który zostałby uznany za zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania w przypadku nieskorzystania z tych klauzul, ƒ dokonanie przez kredytobiorcę spłaty kwoty głównej lub odsetek od innej ekspozycji kredytowej w Banku, która to ekspozycja była zagrożona w momencie zastosowania przez Bank, lub blisko tego okresu, udogodnienia w formie dodatkowego finansowania lub która zostałaby sklasyfikowana jako zagrożona w przypadku braku zastosowania udogodnienia, ƒ zmianę prowadzącą do spłat dokonanych dzięki realizacji zabezpieczenia – jeżeli zmiana taka stanowi przedmiot udogodnienia. Uznaje się, że ekspozycje przestały być restrukturyzowane, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe warunki: ƒ ekspozycję kredytową uznaje się za niezagrożoną w przypadku, gdy została ona usunięta z kategorii ekspozycji zagrożonych, ƒ po dokonaniu analizy sytuacji finansowej kredytobiorcy, która wykazała, że umowa ta nie spełnia już warunków uznania jej za zagrożoną, ƒ od daty uznania ekspozycji restrukturyzowanej za niezagrożoną upłynął co najmniej dwuletni okres obserwacji (24 miesiące), ƒ dokonywane były regularne płatności z tytułu odsetek i kapitału przez co najmniej 12 z 24 miesięcy okresu obserwacji; ƒ na koniec okresu warunkowego żadna z ekspozycji wobec kredytobiorcy nie była przeterminowana o ponad 30 dni. (w tys. zł) ść godziwa zpieczeń 35 976 822 2 224 085 8 493 415 613 806 6 804 606 1 075 003 152 974 14 346 98 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Wartość ekspozycji forborne w portfelu kredytowym wg stanu na 31.12.2018 Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według Faza 1 Faza 2 Faza 3 POCI Razem zamortyzowanego kosztu, w tym: Ekspozycje forborne brutto 59 700 0 616 938 126 137 802 775 - sektor niefinansowy 56 629 0 527 858 126 137 710 624 - sektor budżetowy 3 071 0 89 080 0 92 151 Odpisy z tytułu utraty wartości 341 0 174 254 -27 322 147 273 Ekspozycje forborne netto 59 359 0 442 684 153 459 655 502 Polityka zabezpieczeń Kwota oraz rodzaj wymaganego zabezpieczenia zależy od oceny ryzyka kredytowego związanego z kontrahentem. W Banku obowiązują określone wytyczne dotyczące akceptowalności oraz wyceny każdego rodzaju zabezpieczenia. Główne rodzaje uzyskiwanych zabezpieczeń są następujące: ƒ dla pożyczek papierów wartościowych oraz transakcji odkupu odwrotnego - gotówka i papiery wartościowe, ƒ dla kredytów komercyjnych - zabezpieczenia w formie hipotek, zastawów na ruchomościach. Bank monitoruje wartość rynkową zabezpieczenia dla każdej transakcji kredytowej i w przypadku takiej potrzeby żąda dodatkowego zabezpieczenia, zgodnie z zasadniczą umową. Zgodnie ze swoją polityką, Bank stara się rozporządzać przejętymi zabezpieczeniami w uporządkowany sposób. Wpływy są wykorzystywane do zmniejszenia lub spłaty zaległych wierzytelności. Bank nie wykorzystuje przejętych zabezpieczeń w celach biznesowych. 47.2. Zarządzanie ryzykiem kredytowym do 31.12.2017 r. Ryzyko kredytowe stanowi jeden z najważniejszych rodzajów ryzyka, na jakie narażony jest Bank w ramach prowadzonej działalności i zostało zdefiniowane jako zagrożenie związane z niewypłaceniem przez kredytobiorcę zobowiązania wynikającego z umowy, tj. niespłaceniem należności z tytułu ekspozycji kredytowej wraz z wynagrodzeniem Banku, w terminach określonych w umowie. Głównymi celami zarządzania ryzykiem kredytowym są: ƒ identyfikacja obszarów ryzyka kredytowego i jego ograniczanie do akceptowalnego przez Bank poziomu, ƒ systematyczna kontrola podejmowanych działań w obszarze tego ryzyka, ƒ kształtowanie pozycji bilansowych i pozabilansowych Banku w celu minimalizacji ryzyka negatywnego odchylenia się wyniku finansowego od założonego w planie finansowym Banku. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym w Banku W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym uczestniczą właściwe komórki Pionu Ryzyka Banku. Udział ten polega m.in. na opiniowaniu projektów i przepisów wewnętrznych dotyczących podmiotów zależnych a jednocześnie odnoszących się do oceny ryzyka kredytowego, a także rekomendowanie zmian w tych przepisach. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym realizowany jest na poziomie ryzyka klienta z uwzględnieniem jednostkowej ekspozycji kredytowej oraz ryzyka portfela kredytowego w oparciu o stosowane w Banku: ƒ planowane, celowe działania określone w polityce kredytowej, ƒ wewnętrzne regulacje, ƒ dostępne systemy i narzędzia wspomagające, ƒ rekomendacje i zalecenia dla oddziałów oraz innych komórek Banku. Zarząd Banku określa politykę kredytową, uwzględniając apetyt na ryzyko i Strategię Banku oraz dotychczasowy poziom ryzyka kredytowego ponoszonego przez Bank, strukturę portfela kredytowego, strukturę prawnych zabezpieczeń, spłaty transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz zewnętrzne czynniki makroekonomiczne. W polityce kredytowej wskazywane są między innymi: akceptowalny poziom ryzyka dla portfela kredytowego, cele i rekomendacje kredytowe, profil kredytowy poszczególnych segmentów klienta oraz produktów, proces zarządzania ryzykiem wraz z przedstawieniem dobrych praktyk w tym zakresie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, co najmniej raz w roku przeprowadzane są testy warunków skrajnych dotyczące wrażliwości ekspozycji kredytowych na zmiany kursu walutowego, zmiany stóp procentowych oraz zmianę wartości przyjętych zabezpieczeń hipotecznych. Zarządzanie i kontrola ryzyka kredytowego odbywa się głównie poprzez ustanawianie limitów ryzyka, które jest akceptowalne w odniesieniu do poszczególnych sektorów i branż, segmentów kontrahentów i produktów poszczególnych kontrahentów, jak również poprzez monitorowanie ekspozycji w odniesieniu do takich limitów. Aktywne zarządzanie procesem oceny jakości kredytowej zapewnia wczesną identyfikację możliwych zmian wiarygodności kredytowej kontrahentów, w tym regularne przeglądy zabezpieczeń. 99 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Limity dla kontrahentów są określane m.in. przy użyciu poziomu zaangażowania wobec kontrahenta oraz zgodnie z systemem klasyfikacji ryzyka kredytowego, który przypisuje ocenę ryzyka każdemu kontrahentowi. Oceny ryzyka podlegają systematycznemu przeglądowi. Proces oceny jakości kredytowej ma pozwolić na ocenę potencjalnej straty wynikającej z ryzyka oraz na podejmowanie działań naprawczych. Bank przygotowuje cykliczne raporty dotyczące ryzyka kredytowego i ryzyka koncentracji: ƒ raport miesięczny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku, ƒ raport kwartalny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku oraz Komitetu do spraw Ryzyka, a w okresach półrocznych również dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku ƒ raport roczny dla Zarządu Banku, Komitetu Kredytowego Banku i Komitetu do spraw Ryzyka oraz dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku oraz szereg innych opracowań i analiz dotyczących obszaru działalności narażonej na ryzyko kredytowe. Ocena utraty wartości Do celów rachunkowych, Bank ujmuje straty wynikające z aktywów, które utraciły wartość, przy pomocy modelu utraty wartości. Oznacza to, że utrata wartości może zostać ujęta tylko wtedy, gdy istnieją obiektywne dowody, że zaobserwowano zdarzenia (przesłanki utraty wartości) powodujące utratę wartości. Do przesłanek utraty wartości zaliczane są m.in.: ƒ przyznanie przez Bank kontrahentowi, ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych kontrahenta udogodnienia, którego w innym przypadku Bank by nie udzielił (restrukturyzacja umowy kredytowej); ƒ znaczące trudności finansowe kontrahenta; ƒ zanik aktywnego rynku na daną ekspozycję kredytową ze względu na trudności finansowe kontrahenta; ƒ parametry mikro oraz makro wskazujące na możliwy do oszacowania spadek przyszłych przepływów pieniężnych w ramach danego portfela ekspozycji kredytowych, pomimo braku obserwacji pogorszenia się jakości pojedynczych składników tego portfela; ƒ wypowiedzenie umowy; ƒ kwestionowanie bilansowej ekspozycji kredytowej przez kontrahenta na drodze postępowania sądowego; ƒ wniosek Banku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec kontrahenta; ƒ opóźnienie w spłacie rat kapitałowych lub odsetek powyżej 90 dni. Cyklicznie wykonywane są analizy bilansowych i pozabilansowych ekspozycji kredytowych pod kątem wystąpienia przesłanek utraty wartości, a ich zidentyfikowanie wiąże się z koniecznością kalkulacji utraty wartości, a w przypadku zidentyfikowania utraty, utworzenia odpisu aktualizującego odpowiadającego przewidywanej stracie na ekspozycji kredytowej z tytułu niewywiązania się klienta z tego zobowiązania. Odpisy aktualizujące są tworzone dla wszystkich bilansowych ekspozycji kredytowych i portfeli bilansowych ekspozycji kredytowych w przypadkach, dla których wystąpiła utrata wartości. Stosowane są trzy metody oszacowania utraty wartości: ƒ metoda indywidualna – stosowana dla ekspozycji indywidualnie znaczących, dla których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości, ƒ metoda portfelowa – stosowana dla ekspozycji nieznaczących indywidualnie, dla których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości, ƒ metoda grupowa IBNR – stosowana dla ekspozycji, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ale stwierdzono możliwość wystąpienia poniesionych, ale nierozpoznanych strat oraz ekspozycji, dla których metoda indywidualna nie wykazała utraty wartości. Odpis z tytułu utraty wartości bilansowej ekspozycji kredytowej jest różnicą pomiędzy wartością bilansową ekspozycji a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych z tej ekspozycji. Przy ustalaniu odpisu metodą indywidualną oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne szacuje się dla każdej ekspozycji kredytowej indywidualnie. Do wyznaczenia oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych Bank wykorzystuje analizę scenariuszową. Kwoty przepływów określa się na podstawie m.in. takich danych jak wykonalność planu biznesowego kontrahenta, jego zdolność do poprawy wyników, jeżeli jest w trudnej sytuacji finansowej, prognozowane wpływy oraz przewidywana wypłata w przypadku upadłości, dostępność innego wsparcia finansowego, możliwa do zrealizowania wartość zabezpieczenia oraz terminy oczekiwanych przepływów pieniężnych. Odpisy z tytułu utraty wartości są wycenione na dzień sprawozdawczy, chyba że wymagają one większej uwagi ze względu na nieprzewidziane okoliczności. 100 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Odpis z tytułu utraty wartości dla ekspozycji kredytowych objętych metodą portfelową lub metodą IBNR równy jest różnicy pomiędzy wartością bilansową tych ekspozycji a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych, oszacowaną z wykorzystaniem metod statystycznych, na podstawie historycznych obserwacji ekspozycji z homogenicznych portfeli. Odpisy dla każdego portfela są określane osobno na dzień sprawozdawczy. Pochodne instrumenty finansowe W przypadku instrumentów pochodnych, Bank jest narażony na ryzyko niewykonania zobowiązań przez stronę transakcji związanej z danym instrumentem pochodnym. W przypadku klientów innych niż banki, rozliczenia dokonywane są zazwyczaj w kwocie netto, co chroni Bank przed ewentualnym ryzykiem rozliczeniowym. W uzasadnionych przypadkach, w celu ograniczania ryzyka Bank zabezpiecza się dodatkowo poprzez depozyty zabezpieczające od klientów. Ryzyko kredytowe wynikające z udzielonych zobowiązań Bank oferuje swoim klientom gwarancje, na podstawie których Bank może być zobowiązany do dokonania płatności w ich imieniu oraz zaciąga zobowiązania, by przedłużyć udzielone kredyty w celu zaspokojenia ich potrzeb w zakr płynności. Akredytywy i gwarancje (w tym akredytywy standby) zobowiązują Bank do dokonania płatności w imieniu klientów w przypadku określonego działania, które ma na ogół związek z importem lub eksportem towarów. Takie zobowiązania narażają Bank na ryzyko, które jest podobne do ryzyka związanego z pożyczkami i kredytami oraz które jest ograniczane przez te same procesy kontroli i polityki. Analiza maksymalnej ekspozycji na ryzyko kredytowe, ryzyko związane z zabezpieczeniami oraz innymi elementami powodującymi poprawę warunków kredytowania W tabeli poniżej przedstawiono maksymalną ekspoycję na ryzyko kredytowe według klas aktywów finansowych. Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe bez uwzględnienia posiadanych zabezpieczeń 31 (w podziale na klasy instrumentów finansowych) Środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: Wycena instrumentów pochodnych Instrumenty dłużne Aktywa finansowe wyznaczone przy początkowym ujęciu jako wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy Inwestycyjne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży Instrumenty dłużne Instrumenty kapitałowe Inne aktywa finansowe Pozostałe aktywa Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym: sektor finansowy Kredyty Dłużne papiery wartościowe Inne należności sektor niefinansowy Kredyty i pożyczki, w tym: - mieszkaniowe - kredyty eksportowe Skupione wierzytelności Zrealizowane gwarancje i poręczenia Dłużne papiery wartościowe Inne należności sektor budżetowy Kredyty Dłużne papiery wartościowe Skupione wierzytelności Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Razem 31 Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe w związku z udzielonymi przez Bank gwarancjami Kwota oraz rodzaj wymaganego zabezpieczenia zależy od oceny ryzyka kredytowego związanego z kontrahentem. W Banku obowiązują określone wytyczne dotyczące akceptowalności oraz wyceny każdego rodzaju zabezpieczenia. (w tys. zł) esie .12.2017 982 684 3 089 748 1 342 070 1 341 019 1 051 130 233 37 028 623 35 699 238 1 266 767 62 618 2 138 508 27 233 797 271 590 181 214 10 045 80 331 21 003 775 15 618 989 4 184 606 250 234 121 062 8 835 5 254 876 13 5 958 432 5 551 098 334 326 73 008 2 105 540 74 051 203 .12.2017 13 164 922 101 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Główne rodzaje uzyskiwanych zabezpieczeń są następujące: ƒ dla pożyczek papierów wartościowych oraz transakcji odkupu odwrotnego - gotówka i papiery wartościowe, ƒ dla kredytów komercyjnych - zabezpieczenia w formie hipotek, zastawów na ruchomościach. Bank monitoruje wartość rynkową zabezpieczenia dla każdej transakcji kredytowej i w przypadku takiej potrzeby żąda dodatkowego zabezpieczenia, zgodnie z zasadniczą umową. Zgodnie ze swoją polityką, Bank stara się rozporządzać przejętymi zabezpieczeniami w uporządkowany sposób. Wpływy są wykorzystywane do zmniejszenia lub spłaty zaległych wierzytelności. Bank nie wykorzystuje przejętych zabezpieczeń w celach biznesowych. Bank zarządza jakością kredytową aktywów poprzez szereg metod ograniczania ryzyka kredytowego, w tym przy pomocy wewnętrznych ratingów kredytowych. Bank od kilku lat stosuje metody wewnętrznych ratingów w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego. W latach 2014 - 2015 Bank wprowadził metody wewnętrznych ratingów w stosunku do przedsiębiorstw, podmiotów leczniczych prowadzących pełną sprawozdawczość finansową oraz spółdzielni mieszkaniowych i towarzystw budownictwa społecznego. 47.2.1. Struktura geograficzna portfela Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia obszarów geograficznych jest realizowane na podstawie istniejącego podziału regionalnego oddziałów. Bank posiada oddziały regionalne w każdym z miast wojewódzkich. Koncentracja geograficzna jest pochodną zaangażowania w duże grupy podmiotów w poszczególnych branżach, stąd też dotychczas w Banku nie zaistniała potrzeba wyznaczenia limitów geograficznych. Bank wyznacza natomiast limity branżowe. 47.2.2. Struktura branżowa portfela Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia sektorów gospodarki odbywa się codziennie w oparciu o wewnętrzne procedury dotyczące wewnętrznych limitów branżowych. Koncentracja zaangażowań w branże gospodarki narodowej (zaangażowanie bilansowe)* na dzień 31.12.2017 Udział w zaangażoBranża Kwota zaangażowania waniu ogółem Administracja publiczna, obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie 6 037 173 19,4% społeczne Budownictwo 4 632 556 14,9% Działalność finansowa 879 644 2,8% Działalność naukowa, profesjonalna, techniczna i edukacja 295 563 0,9% Górnictwo i wydobywanie 1 719 807 5,5% Handel hurtowy 304 121 1,0% Hotele i restauracje 205 972 0,7% Obsługa rynku nieruchomości, administrowanie 1 670 748 5,4% Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 689 024 2,2% Pozostała działalność usługowa, sportowa, rozrywkowa, rekreacyjna 99 867 0,3% Pozostałe (osoby fizyczne, brak PKD) 870 151 2,7% Przetwórstwo przemysłowe 2 694 027 8,7% Transport, gospodarka magazynowa i łączność 5 275 144 17,0% Zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę 5 746 422 18,5% Razem 31 120 219 100,0% * tabela obejmuje kredyty i pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje udzielone klientom z wyjątkiem banków Bank stosuje limity branżowe, których celem jest ograniczanie poziomu ryzyka związanego z finansowaniem klientów prowadzących działalność w wybranych branżach charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka kredytowego oraz unikanie nadmiernego poziomu koncentracji branżowej. W strukturze portfela dominuje administracja publiczna ze względu na rozwiniętą współpracę BGK z rządem centralnym oraz z samorządami lokalnymi. Relatywnie dużą grupę ekspozycji stanowi również branża transportowa, gospodarka magazynowa i łączność oraz branża zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę. Wynika to między innymi z faktu, iż Bank angażuje się w finansowanie przedsięwzięć strategicznych z punktu widzenia Skarbu Państwa, w tym dotyczących energetyki, sektora paliwowego i chemicznego oraz transportu. Przedsięwzięcia tego typu są realizowane w formie dużych projektów inwestycyjnych. 102 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) 47.2.3. Struktura jakościowa Bank stosuje narzędzia i metody wspierające monitoring ekspozycji kredytowych i klientów, co pozwala na sprawne reagowanie w przypadku pogarszania się jakości portfela lub poszczególnych ekspozycji kredytowych i podejmowanie środków zaradczych. Aktywa finansowe nieprzeterminowane bez przesłanek utraty wartości w kontekście stosowanych ratingów* Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2017 z ratingiem zewnętrznym 4 909 397 Rating 1 98 270 Rating 2 4 580 899 Rating 3 230 228 bez ratingu zewnętrznego 20 250 846 z wewnętrznym ratingiem - klienci sektora finansowego 136 900 Rating od 1 do 13 136 900 Rating od 14 do 17 0 Rating 18 i gorszy 0 z wewnętrznym ratingiem - klienci sektora niefinansowego 17 271 318 Rating od 1 do 13 16 897 906 Rating od 14 do 17 255 298 Rating 18 i gorszy 118 114 z wewnętrznym ratingiem - klienci sektora budżetowego 5 428 592 Rating od 1 do 13 5 220 673 Rating od 14 do 17 180 668 Rating 18 i gorszy 27 251 bez wewnętrznego ratingu - klienci sektora finansowego, niefinansowego i budżetowego 2 323 433 Razem 25 160 243 * tabela obejmuje kredyty i pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje udzielone klientom sektora finansowego, niefinansowego oraz budżetowego W Banku obowiązuje skala klas ratingowych w ramach metodyk ratingowych obejmujących poszczególne segmenty klientów. Początkowo metodyki ratingowe objęły segment jednostek samorządu terytorialnego, następnie wybrane grupy podmiotów stosujące pełną sprawozdawczość finansową, towarzystwa budownictwa społecznego oraz spółdzielnie mieszkaniowe. Zgodnie ze swoją polityką, Bank stosuje oceny ratingowe ryzyka dla większości ekspozycji kredytowych portfela kredytowego. Pozwala to na właściwe zarządzanie istniejącym ryzykiem i umożliwia porównywanie ryzyka kredytowego w odniesieniu do różnych segmentów klientów oraz produktów. W grupie klientów bez ratingów wewnętrznych znajdują się przede wszystkim nowe transakcje finansujące przedsięwzięcia inwestycyjne w formule spółek celowych. System ratingowy wykorzystuje różnorodne finansowe narzędzia analityczne oraz przetworzone informacje rynkowe, by uzyskać główne dane wejściowe do pomiaru ryzyka związanego z klientem. Stosowane modele ratingowe są regularnie monitorowane i poddawane walidacji. Przy określaniu i monitorowaniu ryzyka kredytowego klientów Bank wykorzystuje również oceny ratingowe nadawane klientom przez uznane agencje ratingowe. 47.2.4. Analiza koncentracji ryzyka Ryzyko koncentracji zaangażowania oznacza zagrożenie wynikające z zaangażowania wobec pojedynczych podmiotów lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, podmiotów z tej samej branży, sektora gospodarczego, podmiotów z tego samego regionu geograficznego, zabezpieczonych tym samym rodzajem zabezpieczenia lub zabezpieczonych przez tego samego dostawcę zabezpieczenia, w tej samej walucie, wobec podmiotów, o których mowa w art. 79 ust. 1 Prawa bankowego, mogące istotnie wpłynąć na stabilność i bezpieczeństwo działania Banku poprzez niewykonanie zobowiązania przez pojedynczy podmiot, podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie oraz przez grupy podmiotów, w przypadku których prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania jest zależne od wspólnych czynników. Bank kontroluje poziom ekspozycji na ryzyko kredytowe: ƒ łącznie oraz w podziale na działalność własną, a także związaną z obsługą funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych na podstawie odrębnych ustaw, ƒ w zakresie koncentracji zaangażowań wobec jednego podmiotu i/lub podmiotów powiązanych kapitałowo bądź organizacyjnie, ƒ w zakresie dużych zaangażowań, ƒ w odniesieniu do poszczególnych branż działalności gospodarczej, ƒ odrębnie z tytułu ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie, ƒ w stosunku do wybranych segmentów i produktów, 103 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. ƒ z tytułu transakcji walutowych lub indeksowanych do waluty, ƒ z tytułu udzielonych przez Bank zobowiązań pozabilansowych (gwarancji, poręczeń i akredytyw). W Banku stosuje się regulacyjne limity koncentracji ekspozycji wynikające z CRR, ustawy Prawo bankowe i szczególnych przepisów ustawy o BGK, których poziom dodatkowo ograniczany jest uchwałą Zarządu Banku w sprawie ustalenia maksymalnego poziomu koncentracji zaangażowania wobec pojedynczego klienta lub grupy powiązanych klientów na moment podejmowania decyzji finansowej. Wykorzystanie limitu koncentracji wyznaczane jest z częstotliwością dzienną. Przyjęty przez Bank jako bezpieczny poziom zaangażowania wobec grupy podmiotów powiązanych oraz pojedynczego klienta na koniec 2017 r. nie został przekroczony. Zaangażowanie Banku wobec 20 największych klientów niebankowych na dzień 31.12.2017 Lp. Zaangażowanie* Udział w portfelu kredytowym 1. 3 059 999 2. 2 955 458 3. 2 220 566 4. 2 028 662 5. 1 734 900 6. 1 720 243 7. 1 694 005 8. 1 588 740 9. 973 383 10. 860 001 11. 834 847 12. 675 859 13. 668 308 14. 563 335 15. 557 987 16. 532 607 17. 475 456 18. 472 037 19. 409 742 20. 406 100 Razem 24 432 235 * obejmuje zaangażowanie kredytowe bilansowe i pozabilansowe: kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto wek gwarancje, dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży oraz limity na transakcje pochodne. Kwota zaangażowania wyliczana jest na potrzeby limitów zewnętrznych (limity koncentracji) bez uwzględnienia odliczeń. Zaangażowanie Banku wobec 5 największych grup kapitałowych niebankowych na dzień 31.12.2017* Lp. Zaangażowanie* Udział w portfelu kredytowym 1. 3 654 448 2. 3 605 944 3. 3 230 353 4. 2 741 450 5. 2 220 566 Razem 15 452 761 * obejmuje zaangażowanie kredytowe bilansowe i pozabilansowe: kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto wek gwarancje, dłużne papiery wartościowe dostępne do sprzedaży oraz limity na transakcje pochodne. Kwota zaangażowania wyliczana jest na potrzeby limitów zewnętrznych (limity koncentracji) bez uwzględnienia odliczeń. Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego na dzień 31.12.2017 PLN Waluty obce, w tym: - CHF - EUR - USD - inne Razem 47.2.5. Zabezpieczenia oraz inne formy ograniczenia ryzyka kredytowego Podstawowym instrumentem redukcji ryzyka kredytowego jest prawne zabezpieczenie wierzytelności Banku. W Banku stosuje się wewnętrzną procedurę dotyczącą ustanawiania i oceny prawnego zabezpieczenia wierzytelności na moment zawierania transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz monitorowania zabezpieczenia w okresie trwania transakcji. (w tys. zł) 5,2% 5,0% 3,8% 3,4% 2,9% 2,9% 2,9% 2,7% 1,6% 1,5% 1,4% 1,1% 1,1% 1,0% 0,9% 0,9% 0,8% 0,8% 0,7% 0,7% 41,3% sli, zrealizowane 6,2% 6,1% 5,5% 4,6% 3,8% 26,2% sli, zrealizowane 81,0% 19,0% 0,1% 13,0% 5,0% 0,9% 100,0% 104 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Bank, w zakresie przedsięwzięć mających na celu ograniczenie lub redukcję ryzyka kredytowego do założonych dopuszczalnych poziomów, stosuje następujące instrumenty i metody: ƒ dywersyfikację ryzyka, ƒ zabezpieczenie ryzyka, ƒ podział ryzyka, ƒ rekompensatę ryzyka. W Banku ogranicza się ryzyko kredytowe poprzez uwzględnianie ochrony kredytowej przy obliczaniu ekspozycji ważonych ryzykiem w portfelu bankowym, zgodnie z wewnętrznymi procedurami dotyczącymi prawnych zabezpieczeń wierzytelności Banku. Do kalkulacji wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń przyjmuje się zweryfikowaną przez Bank wartość z wyceny z zastosowaniem wskaźników korygujących wartość zabezpieczeń. W przypadku zabezpieczeń nierzeczywistych dodatkowo badana jest sytuacja ekonomiczno-finansowa wystawcy zabezpieczenia. Ponadto, każdorazowo oceniane jest spełnienie warunków formalno-prawnych uznania zabezpieczenia oraz jego realność i płynność, a także korelacja z sytuacją ekonomiczno-finansową dłużnika. Bank stosuje cykliczny monitoring prawnych zabezpieczeń transakcji kredytowych. Wartoś Zabezpieczenia oraz inne formy ograniczenia ryzyka kredytowego na dzień 31.12.2017 zabez Hipoteki Zastawy Gwarancje i poręczenia, w tym: - gwarancje bankowe - gwarancje rządowe - gwarancje i poręczenia inne Zabezpieczenia na środkach pieniężnych Inne W strukturze zabezpieczeń ekspozycji kredytowych Banku według wartości godziwej dominują hipoteki oraz gwarancje i poręczenia. Maksymalną redukcją ryzyka charakteryzują się ekspozycje kredytowe zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Jednostki samorządu terytorialnego poręczają głównie ekspozycje powiązanych Towarzystw Budownictwa Społecznego, szpitali i spółek komunalnych. 47.2.6. Praktyki dotyczące ekspozycji poddanych restrukturyzacji lub refinansowaniu (praktyki forbearance) Bank stosuje definicję ekspozycji restrukturyzowanej, rozumianej jako ekspozycja kredytowa, w odniesieniu do której zastosowano środki restrukturyzacyjne. Środki te obejmują przyznane przez Bank udogodnienia dla kredytobiorcy, który doświadcza lub wkrótce zacznie doświadczać trudności z wywiązywaniem się ze swoich zobowiązań finansowych (trudności finansowe). Następujące środki uznaje się za środki restrukturyzacyjne: ƒ zmianę warunków umowy, z tytułu której ekspozycja kredytowa została sklasyfikowana jako zagrożona przed tą zmianą lub która zostałaby sklasyfikowana jako zagrożona, jeżeli nie zostałaby zmieniona, ƒ zmianę warunków umowy, z której wynika ekspozycja kredytowa obejmująca całkowite lub częściowe umorzenie ekspozycji w drodze odpisów, ƒ zezwolenie Banku na skorzystanie z wbudowanych klauzul restrukturyzacyjnych w odniesieniu do kredytobiorcy zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania lub który zostałby uznany za zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania w przypadku nieskorzystania z tych klauzul, ƒ dokonanie przez kredytobiorcę spłaty kwoty głównej lub odsetek od innej ekspozycji kredytowej w Banku, która to ekspozycja była zagrożona w momencie zastosowania przez Bank, lub blisko tego okresu, udogodnienia w formie dodatkowego finansowania lub która zostałaby sklasyfikowana jako zagrożona w przypadku braku zastosowania udogodnienia, ƒ zmianę prowadzącą do spłat dokonanych dzięki realizacji zabezpieczenia – jeżeli zmiana taka stanowi przedmiot udogodnienia. Uznaje się, że ekspozycje przestały być restrukturyzowane, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe warunki: ƒ ekspozycję kredytową uznaje się za niezagrożoną w przypadku, gdy została ona usunięta z kategorii ekspozycji zagrożonych, ƒ po dokonaniu analizy sytuacji finansowej kredytobiorcy, która wykazała, że umowa ta nie spełnia już warunków uznania jej za zagrożoną, ƒ od daty uznania ekspozycji restrukturyzowanej za niezagrożoną upłynął co najmniej dwuletni okres obserwacji (24 miesiące), ƒ dokonywane były regularne płatności z tytułu odsetek i kapitału przez co najmniej 12 z 24 miesięcy okresu obserwacji; (w tys. zł) ć godziwa pieczeń 37 922 037 2 172 003 7 094 902 196 854 5 090 479 1 807 569 713 349 3 549 071 105 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 ƒ na koniec okresu warunkowego żadna z ekspozycji wobec kredytobiorcy nie była przeterminowana o ponad 30 Ekspozycje podlegające restrukturyzacji lub refinansowaniu (praktyki forbearance) - udział w portfelu kredytowym Banku na dzień 31.12.2017 Kredyty i pożyczki udzielone klientom według wartości brutto, w tym: - ekspozycje podlegające restrukturyzacji lub refinansowaniu (forborne): - sektor finansowy - sektor niefinansowy - sektor budżetowy Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek - ekspozycje podlegające restrukturyzacji lub refinansowaniu (forborne) Kredyty i pożyczki udzielone klientom netto - ekspozycje forborne Zaangażowanie Kredyty i pożyczki udzielane klientom podlegające restrukturyzacji lub według wartości refinansowaniu (forborne) na dzień 31.12.2017 bilansowej brutto Kredyty i pożyczki z rozpoznaną utratą wartości 419 089 Kredyty i pożyczki bez rozpoznanej utraty wartości, w tym: 387 667 - nieprzeterminowane 376 228 - przeterminowane 11 439 Razem brutto 806 756 47.2.7. Analiza wiekowa aktywów finansowych Przeterminowanie aktywów finanso Analiza wiekowa aktywów finansowych bez przesłanek utraty wartości na dzi bez utraty wartości od 1 miesiąca powyżej do 1 miesiąca do 3 miesięcy 3 miesięc Kredyty i pożyczki udzielone klientom brutto, w tym: 21 004 8 375 sektor niefinansowy 7 255 8 375 kredyty i pożyczki, w tym: 6 869 8 375 - mieszkaniowe 2 999 8 375 zrealizowane gwarancje i poręczenia 386 0 sektor budżetowy 13 749 0 kredyty 12 739 0 skupione wierzytelności 1 010 0 Razem 21 004 8 375 47.2.8. Aktywa finansowe wycenione metodą zindywidualizowaną, wobec których wykazano indywidualną utratę wartości według wartości bilansowej brutto Bank, ustalając odpisy z tytułu utraty wartości na aktywa finansowe wycenione metodą indywidualną, bierze następujące czynniki: ƒ opóźnienie w spłacie należności, ƒ postawienie wierzytelności w stan wymagalności, ƒ postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika, ƒ ogłoszenie upadłości dłużnika lub złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, ƒ kwestionowanie należności przez dłużnika, ƒ wszczęcie postępowania naprawczego wobec dłużnika, ƒ ustanowienie zarządu komisarycznego nad działalnością dłużnika lub zawieszenie jego działalności, ƒ pogorszenie się oceny ratingowej dłużnika do poziomu wskazującego na istotne zagrożenie dla spłaty zadł ƒ podjęte działania restrukturyzacyjne i zastosowane ulgi w spłacie, ƒ przewidywane przepływy pieniężne z ekspozycji oraz przyjętych zabezpieczeń, ƒ kształtowanie się przyszłej sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta, ƒ stopień realizacji prognoz przez klienta. r. dni. Wart W zabe wych eń 31.12. y 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pod uwagę użenia, (w tys. zł) ość bilansowa 27 992 000 806 756 0 703 299 103 457 171 991 634 765 artość zpieczenia 1 426 235 1 338 011 1 273 057 64 954 2 764 246 2017 Razem 29 379 15 630 15 244 11 374 386 13 749 12 739 1 010 29 379 106 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Przeterminowanie aktywów finansowych Analiza wiekowa aktywów finansowych ocenianych indywidualnie z utratą wartości na dzień 31.12.2017 ocenianych indywidualnie z utratą wartości od 1 miesiąca powyżej do 1 miesiąca Razem do 3 miesięcy 3 miesięcy Kredyty i pożyczki udzielone klientom brutto, w tym: 30 083 0 142 741 172 824 sektor niefinansowy 30 083 0 142 741 172 824 kredyty i pożyczki, w tym: 30 083 0 142 741 172 824 - mieszkaniowe 0 0 101 561 101 561 - kredyty eksportowe 0 0 1 500 1 500 Razem 30 083 0 142 741 172 824 Utrata wartości ekspozycji kredytowych Bank dokonuje cyklicznego przeglądu ekspozycji kredytowych w celu zidentyfikowania ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych oraz utworzenia odpisów lub rezerw. Na proces ustalania odpisów i rezerw składają się następujące etapy: ƒ rozpoznanie przesłanek utraty wartości i zdarzeń istotnych z punktu widzenia tych przesłanek, ƒ rejestrowanie w systemach informatycznych Banku zdarzeń istotnych z punktu widzenia rozpoznania przesłanek utraty wartości ekspozycji kredytowych, ƒ ustalenie metody pomiaru utraty wartości, ƒ dokonanie pomiaru utraty wartości i ustalenie odpisu lub rezerwy, ƒ weryfikacja i agregacja wyników pomiaru utraty wartości, ƒ ewidencja wyników pomiaru utraty wartości. Metoda ustalania wysokości odpisów uzależniona jest od rodzaju rozpoznanych przesłanek utraty wartości oraz indywidualnego znaczenia ekspozycji kredytowej. Zdarzeniami uznawanymi za przesłanki indywidualnej utraty wartości są w szczególności: ƒ przeterminowanie kredytu o co najmniej 3 miesiące, ƒ znaczące pogorszenie sytuacji finansowej klienta, ƒ zawarcie umowy restrukturyzacyjnej lub zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności (przesłanka rozpoznawana jest, gdy udzielone klientowi udogodnienia wymuszone są względami ekonomicznymi lub prawnymi wynikającymi z jego trudności finansowych). Przy określaniu okresu przeterminowania kredytu uwzględniane są kwoty niespłaconych w terminie odsetek lub rat kapitałowych przekraczające ustalone wartości progowe. Metody oszacowania utraty wartości W Banku stosowane są trzy metody oszacowania utraty wartości: ƒ metoda indywidualna - stosowana dla kredytów indywidualnie znaczących, dla których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości, ƒ metoda portfelowa - stosowana dla kredytów nieznaczących indywidualnie, dla których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości, ƒ metoda grupowa (IBNR) - stosowana dla kredytów, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ale stwierdzono możliwość wystąpienia poniesionych, ale nierozpoznanych strat oraz ekspozycji, dla których metoda indywidualna nie wykazała utraty wartości. Odpis z tytułu utraty wartości bilansowej ekspozycji kredytowej jest różnicą pomiędzy wartością bilansową ekspozycji, a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych z tej ekspozycji. Przy ustalaniu odpisu metodą indywidualną oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne szacuje się dla każdej ekspozycji kredytowej indywidualnie. Odpis z tytułu utraty wartości dla ekspozycji kredytowych objętych metodą portfelową lub metodą grupową równy jest różnicy pomiędzy wartością bilansową tych ekspozycji, a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych, oszacowaną z wykorzystaniem metod statystycznych na podstawie historycznych obserwacji ekspozycji z homogenicznych portfeli. Rezerwy pozabilansowe W odniesieniu do pozabilansowych ekspozycji kredytowych, rezerwę ustala się jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością ekspozycji bilansowej, która powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego (od daty, na którą dokonywana jest ocena, do daty wystąpienia zadłużenia przeterminowanego uznawanego za przesłankę indywidualnej utraty wartości) a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uzyskanych z ekspozycji bilansowej powstałej z udzielonego zobowiązania pozabilansowego. 107 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Przy ustalaniu rezerwy metodą zindywidualizowaną oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne szacuje się dla każdej ekspozycji kredytowej indywidualnie. Przy ustalaniu rezerwy metodą portfelową lub metodą grupową wykorzystuje się parametry portfelowe oszacowane z wykorzystaniem metod statystycznych, na bazie historycznych obserwacji ekspozycji o takiej samej charakterystyce. 48. Zarządzanie ryzykiem płynności Ryzyko płynności oznacza zagrożenie wystąpienia utraty zdolności do terminowego regulowania zobowiązań na skutek niekorzystnego ukształtowania się struktury aktywów i pasywów, transakcji pozabilansowych, niedopasowania terminowego bieżących strumieni pieniężnych powodujące konieczność poniesienia nieakceptowalnych strat. W zakresie zarządzania ryzykiem płynności w Banku obowiązują procedury określające sposób jego monitorowania i zarządzania. Celami zarządzania ryzykiem płynności są: ƒ zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i z przyszłych planowanych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności i rentowności kapitałów własnych, ƒ zapobieganie wystąpieniu sytuacji kryzysowej, ƒ określenie rozwiązań umożliwiających przetrwanie sytuacji kryzysowej w przypadku jej ewentualnego wystąpienia (plan awaryjny). Obowiązujący w BGK system pomiaru ryzyka płynności obejmuje następujące metody: ƒ wskaźniki płynności, analizę luki płynności, analizy stabilności środków, dzienny monitoring bazy depozytowej, ƒ miary ryzyka w warunkach skrajnych obejmujące analizy scenariuszowe, analizy wrażliwości oraz testy odwrócone. W celu ograniczenia ryzyka i zabezpieczenia płynności Bank stosuje poniższe działania: ƒ zawieranie transakcji na rynku pieniężnym, w tym w szczególności transakcji lokacyjno-depozytowych, reverse repo, repo, kupna i sprzedaży bonów pieniężnych NBP, bonów skarbowych, obligacji i innych, ƒ utrzymywanie portfela płynnych papierów wartościowych, ƒ monitorowanie stanu środków oraz możliwości finansowania z NBP w ciągu dnia, ƒ posiadanie linii zabezpieczających płynność Banku, ƒ emisje obligacji własnych oraz zarządzanie poziomem depozytów w celu optymalizacji struktury źródeł finansowania, ƒ przygotowanie planu postępowania w sytuacjach awaryjnych, związanych ze stanem zmniejszenia lub zagrożenia płynności. Dodatkowo, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o BGK minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia środki na utrzymanie norm płynności płatniczej. Istotnym narzędziem zarządzania ryzykiem płynności w BGK jest system limitów. Stosuje się limity i wartości progowe właściwych wskaźników płynności. Proces monitorowania ryzyka polega na cyklicznej kontroli wielkości limitowanych parametrów i analizowaniu wykorzystania limitów. Dodatkowo, analizowany jest także wpływ na płynność związany z potencjalnym wzrostem depozytów zabezpieczających. W zakresie ryzyka płynności sporządzane są raporty bieżące, zawierające w szczególności wykorzystanie nadzorczych norm płynności oraz wewnętrznych limitów płynności, stan depozytów Banku, analizę stabilności środków obcych oraz wyniki stress testów, a także okresowe symulacje miar płynności oraz analizy płynności długoterminowej. Raportowanie okresowe uwzględnia także podmioty zależne. W 2018 r. nadzorcze miary płynności określone w uchwale nr 386/2008 KNF z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie ustalenia wiążących banki norm płynności (Dz. Urz. KNF Nr 8, poz. 40, z późn. zm.) oraz w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) 2015/61 z dnia 10 października 2014 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogu pokrycia wypływów netto dla instytucji kredytowych (Dz. U. UE L 11 z dnia 17 stycznia 2015 r., s. 1), jak również wewnętrzne limity wskaźników płynności, nie były przekroczone. 108 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudni Nadzorcze miary płynności prezentuje poniższa tabela. Z uwzględnieniem funduszy Wyszczególnienie Limit przepływowych 31.12.2018 31.12.2017 M1 – luka płynności 0,00 n/d 17 524 409 krótkoterminowej M2 – współczynnik płynności 1,00 n/d 1,58 krótkoterminowej M3 – współczynnik pokrycia aktywów 1,00 2,55 5,38 niepłynnych funduszami własnymi M4 – współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych i aktywów o ograniczonej 1,00 1,27 1,27 płynności funduszami własnymi i środkami obcymi stabilnymi LCR - wskaźnik pokrycia wypływów 80%** 241% 207% netto (ang. liquidity coverage ratio)* * wskaźniki wyznaczone są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostroż z przepisami rozporządzenia CRR ** limit obowiązujący na 31.12.2017 r. wynosił 80%, a na 31.12.2018 r. wynosił 100% Zmiana miar płynności jest związana przede wszystkim z proporcjonalnie mniejszym wzrostem długoterminowych źródeł finansowania w stosunku do wzrostu akcji kredytowej Banku oraz wzrostu inwestycji kapitałowych. Poniżej przedstawiono urealnioną lukę płynności dla Banku. Urealnieniu podlegają w szczególności wartości de (w oparciu o szacowany osad), płynnych papierów wartościowych (wykazywane w kwotach możliwych do uzyskania w poszczególnych terminach), oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych o charakterze finansowym i gwarancyjnym (w zakresie szacowanych kwot i terminów realizacji). Urealniona luka płynności dla Banku do 1m 1m - 3m 3m - 6m 6m - 1 ro 31.12.2018 Luka 25 714 435 -4 062 053 -2 439 211 -2 84 Luka 25 714 435 21 652 382 19 213 171 16 367 skumulowana 31.12.2017 Luka 19 143 039 -143 059 -949 932 -490 Luka 19 143 039 18 999 980 18 050 048 17 560 skumulowana Bank posiada zdywersyfikowane źródła finansowania, które stanowią głównie depozyty klientów, środki z emisji obligacji własnych, a także kredyty zaciągnięte w międzynarodowych instytucjach finansowych. W poniższych tabelach zaprezentowano strukturę zobowiązań według kontraktowych terminów zapadalności. Podane kwoty stanowią zarówno przepływy z tytułu nominału, jak również odsetek (jeśli dotyczy) za cały okres do mom wymagalności zobowiązania. W przypadku udzielonych zobowiązań pozabilansowych kwoty ekspozycji zostały zaprezentowane według kontraktowych terminów zapadalności. Zobowiązania dla Banku na 31.12.2018 do 1m 1m - 3m 3m - 6m 6m - 1 rok 1 Zobowiązania wobec 2 763 996 117 229 143 431 246 360 Zobowiązania banków bilansowe Zobowiązania wobec 44 664 850 4 889 134 1 180 331 342 724 klientów Emisje własne 5 090 1 419 393 24 157 1 056 157 Razem 47 433 936 6 425 756 1 347 919 1 645 241 Zobowiązania pozabilansowe Zobowiązania dotyczące 31 758 070 159 159 757 062 784 055 udzielone finansowania Zobowiązania 3 915 744 1 149 438 132 965 2 743 492 gwarancyjne Razem 35 673 814 1 308 597 890 027 3 527 547 a 2018 Info nościo pozytó k 5 753 418 023 025 entu rok 1 79 3 42 5 22 2 85 5 07 7 93 r. rmacja doda funduszy 31.12.2018 wej zgodnie w 1 5 lat 2 908 4 353 4 472 1 733 4 561 9 552 4 113 tkowa - z wyłącz przepływowych 31.12.20 n/d n/d 2,54 1,56 310% rok - 5 lat -25 086 191 -8 718 773 -10 095 222 7 464 803 pow. 5 lat 933 721 933 721 3 838 568 1 619 217 5 457 785 (w tys. zł) eniem 17 16 468 759 1,66 5,38 1,70 272% pow. 5 lat -2 456 260 -11 175 033 -16 756 564 -9 291 761 Razem 5 997 645 0 51 081 392 0 5 929 269 63 008 306 40 151 475 14 640 408 54 791 883 109 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Zobowiązania dla Banku na 31.12.2017 do 1m 1m - 3m 3m - 6m 6m - 1 rok 1 rok - 5 lat Zobowiązania wobec 2 241 389 85 345 116 324 194 879 1 826 246 Zobowiązania banków bilansowe Zobowiązania wobec 34 782 366 2 398 191 985 376 215 610 3 028 klientów Emisje własne 1 011 340 27 718 24 377 66 390 5 429 006 Razem 38 035 095 2 511 254 1 126 077 476 879 7 258 280 Zobowiązania pozabilansowe Zobowiązania dotyczące 31 938 487 78 108 653 320 774 683 3 037 684 udzielone finansowania Zobowiązania gwarancyjne 1 255 443 735 398 264 953 862 662 9 975 382 Razem 33 193 930 813 506 918 273 1 637 345 13 013 066 Przepływy z tytułu pochodnych instrumentów finansowych Pochodne instrumenty finansowe wykorzystywane przez Bank obejmują transakcje IRS, FRA, FX Swap, FX Forward, CIRS oraz opcje. Poniższe dane odzwierciedlają niezdyskontowane umowne wpływy i wypływy pieniężne z tytułu tych instrumentów odpowiednio na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz 31 grudnia 2017 r.. Przepływy z tytułu pochodnych instrumentów finansowych do 1m 1m - 3m 3m - 6m 6m - 1 rok 1 rok - 5 lat 31.12.2018 Wpływy 12 557 181 2 959 686 465 746 4 228 311 10 282 443 Wypływy -12 543 314 -2 965 365 -629 928 -4 647 008 -10 275 885 31.12.2017 Wpływy 4 666 946 656 218 327 715 522 965 12 749 676 Wypływy -4 605 972 -665 381 -327 179 -515 188 -12 737 547 49. Ryzyko rynkowe Ryzyko rynkowe to zagrożenie pogorszenia się wartości portfela instrumentów finansowych lub wyniku finansowego na skutek niekorzystnych zmian parametrów rynkowych (kursów walut, stóp procentowych, cen instrumentów dłużnych, cen instrumentów kapitałowych). W zakresie zarządzania ryzykiem rynkowym w Banku obowiązują procedury określające sposób monitorowania i zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka rynkowego. W zakresie poszczególnych rodzajów ryzyka rynkowego, celem ich zarządzania są odpowiednio: ƒ dla ryzyka stopy procentowej (w tym ryzyka zmiany cen dłużnych papierów wartościowych) – ograniczenie ryzyka utraty części dochodu odsetkowego na skutek zmiany rynkowych stóp procentowych oraz ryzyka niekorzystnej zmiany wartości rynkowej posiadanych przez Bank odsetkowych instrumentów finansowych, ƒ dla ryzyka walutowego – ograniczenie ryzyka strat na skutek zmian rynkowych kursów wymiany walut, ƒ dla ryzyka cen kapitałowych papierów wartościowych – ograniczenie ryzyka strat na skutek zmian cen instrumentów kapitałowych. Pomiar ryzyka rynkowego w BGK obejmuje m.in. następujące metody: ƒ miary wielkości pozycji, ƒ miary wrażliwości służące do szczegółowych analiz (basis point value – BPV, duration, wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany poziomów stóp procentowych), ƒ wartość zagrożoną (VaR), ƒ miary ryzyka w warunkach skrajnych (stress testy). Istotnym elementem zarządzania ryzykiem rynkowym jest obowiązujący w Banku system limitów. Stosowane są następujące limity: ƒ w zakresie ryzyka stopy procentowej – limity miar wrażliwości (BPV dla portfela bankowego i handlowego, ryzyka dochodu odsetkowego dla portfela bankowego) oraz limity straty, ƒ w zakresie ryzyka walutowego – limity wielkości pozycji całkowitej Banku i pozycji portfela handlowego oraz limity straty. Proces monitorowania ryzyka polega m.in. na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka i badaniu wykorzystania limitów. pow. 5 lat 1 034 631 0 1 034 631 2 363 358 1 457 592 3 820 950 pow. 5 lat 17 855 142 -17 857 498 17 214 717 -17 218 642 (w tys. zł) Razem 5 498 814 0 38 384 571 6 558 831 50 442 216 38 845 640 14 551 430 53 397 070 Razem 48 348 509 -48 918 998 36 138 237 -36 069 909 110 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 W zakresie ryzyka rynkowego sporządzane są raporty zawierające w szczególności: ƒ dla ryzyka stopy procentowej: wykorzystanie wewnętrznych limitów ryzyka stopy procentowej, BPV, duration, modified duration, VaR, wyniki z tytułu zmian stóp procentowych, luka stopy procentowej w poszczególnych terminach przeszacowania, wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej, wyniki przeprowadzonych stress testów, ƒ dla ryzyka walutowego: wykorzystanie wewnętrznych limitów ryzyka walutowego, otwarte pozycje walutowe, VaR, wyniki z tytułu zmian kursów walutowych, wyniki przeprowadzonych stress testów, ƒ dla ryzyka cen kapitałowych papierów wartościowych: wartość portfela kapitałowych papierów wartościowych, VaR. Podstawowe miary w zakresie ryzyka rynkowego przedstawiają poniższe tabele. W miarach tych nie uwzględnia się funduszy przepływowych. VaR kalkulowany jest przy założeniu 99% poziomu ufności i rocznego horyzontu czasowego. Testowania wstecznego modelu dokonuje się poprzez porównanie otrzymanej wrażliwości do wyników rewaluacyjnych i rzeczywistych. W Banku bada się również wpływ negatywnych scenariuszy rynkowych na zmianę wyceny dłużnych papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży (odnoszoną na kapitał z aktualizacji wyceny). Wybrane miary ryzyka rynkowego dla Banku 31.12.2018 Ryzyko stopy procentowej portfel bankowy -1 382 BPV portfel handlowy -13 Wrażliwość wyniku odsetkowego na zmianę stóp -2 p.p. -152 901 procentowych o: +2 p.p. 142 995 Wrażliwość wyceny papierów portfela bankowego na -2 p.p. 374 890 zmianę stóp procentowych o: +2 p.p. -374 890 Ryzyko walutowe Całkowita pozycja walutowa 85 319 Wrażliwość wyceny papierów WGPCD* na zmianę kursów walutowych o 20% -274 922 * wyniki dla DDS w 2017 r. VaR ryzyka rynkowego dla Banku Data Stan na dzień Średnia* Mini 31.12.2018 5 585 6 162 VaR 1D – ryzyko stopy procentowej 31.12.2017 5 346 3 929 31.12.2018 922 831 VaR 1D – ryzyko walutowe 31.12.2017 700 1 831 VaR 1D – ryzyko cen kapitałowych papierów 31.12.2018 46 849 40 913 wartościowych 31.12.2017 37 728 37 053 * Średnia, minimalna i maksymalna wartość w okresie sprawozdawczym kończącym się w danym dniu. Luka przeszacowań dla Banku do 1m 1m - 3m 3m - 6m 6m - 1 rok 1 rok - 5 lat pow 31.12.2018 Luka 5 225 064 -2 986 796 8 498 151 4 910 156 2 484 921 Luka 5 225 064 2 238 268 10 736 419 15 646 575 18 131 496 18 skumulowana 31.12.2017 Luka 4 141 391 2 758 373 5 886 080 119 839 7 195 461 Luka 4 141 391 6 899 764 12 785 844 12 905 683 20 101 144 20 skumulowana r. 31 mum* 4 231 2 020 461 700 36 594 30 706 . 5 lat 43 474 174 970 -57 570 043 574 (w tys. zł) .12.2017 -1 465 8 -189 869 179 414 361 974 -361 974 131 056 -384 375 Maksimum* 8 014 8 860 1 123 2 861 49 749 47 994 Razem 18 174 970 20 043 574 111 Sprawozd sporządzone zgodnie z M 49.1. Struktura walutowa Struktura walutowa aktywów Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Suma aktywów Struktura walutowa zobowiązań Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał własny Suma zobowiązań i kapitału własnego anie finansowe B SSF za rok obrot PLN 16 664 538 2 070 469 966 534 119 833 14 447 729 21 389 706 5 354 140 3 874 660 1 586 976 3 744 884 49 048 138 862 13 104 130 118 44 546 70 595 147 PLN 2 806 762 1 566 762 43 598 371 5 109 170 5 786 636 960 916 30 507 379 690 60 238 814 60 238 814 anku Gospodarst owy od dnia 1 s Waluta w EUR 4 242 4 977 799 8 295 620 308 1 061 908 2 951 079 1 289 133 0 224 890 0 0 0 0 0 718 11 138 372 Waluta w EUR 836 424 6 962 3 922 567 0 0 2 393 0 11 532 4 779 878 4 779 878 wa Krajowego tycznia do dnia przeliczeniu na USD 50 782 009 3 013 0 324 566 1 306 056 238 497 0 0 0 0 0 0 0 9 2 654 200 przeliczeniu na USD 211 119 2 691 198 085 104 881 0 797 0 3 303 520 876 520 876 31 grudnia 20 PLN - 31.12.2 CHF 34 1 703 0 0 0 33 561 0 0 0 0 0 0 0 0 1 35 299 PLN - 31.12.2 CHF 0 0 5 254 0 0 0 0 8 5 262 5 262 18 r. 018 Inne 31 72 447 1 638 0 0 249 309 0 0 0 0 0 0 0 0 0 323 425 018 Inne 24 916 580 44 981 0 0 128 0 3 668 74 273 74 273 (w tys. zł) Razem 16 668 895 7 904 427 979 480 740 141 15 834 203 25 929 711 6 881 770 3 874 660 1 811 866 3 744 884 49 048 138 862 13 104 130 118 45 274 84 746 443 Razem 3 879 221 1 576 995 47 769 258 5 214 051 5 786 636 964 234 30 507 398 201 65 619 103 19 127 340 84 746 443 112 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Waluta w przeliczeniu na PLN - 31.12.2017 Struktura walutowa aktywów PLN EUR USD CHF Inne Kasa, środki w Banku Centralnym 712 160 9 217 427 174 266 603 Należności od banków 955 075 1 697 492 282 213 1 273 153 695 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 979 024 13 044 2 889 0 347 113 Aktywa finansowe wyceniane w wartości 43 829 86 404 0 0 0 godziwej przez rachunek zysków i strat Kredyty i pożyczki udzielone klientom 22 050 652 3 546 138 1 357 196 34 645 245 166 Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym 2 105 540 0 0 0 0 przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży 35 034 629 1 769 734 224 260 0 0 Inwestycje w jednostki zależne 1 048 295 41 709 0 0 0 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych 1 008 883 0 0 0 0 Wartości niematerialne 42 399 0 0 0 0 Rzeczowe aktywa trwałe 142 949 0 0 0 0 Nieruchomości inwestycyjne 14 294 0 0 0 0 Aktywa z tytułu odroczonego podatku 77 436 0 0 0 0 dochodowego Inne aktywa 37 900 1 716 4 1 0 Suma aktywów 64 253 065 7 165 454 1 866 989 36 093 1 012 577 Waluta w przeliczeniu na PLN - 31.12.2017 Struktura walutowa zobowiązań PLN EUR USD CHF Inne Zobowiązania wobec banków 2 574 570 728 806 196 742 0 94 022 Zobowiązania finansowe przeznaczone 1 270 594 12 870 1 154 0 0 do obrotu Zobowiązania wobec klientów 30 593 405 3 122 226 70 655 4 611 17 119 Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym 5 781 829 1 573 212 218 779 0 0 przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów 6 292 374 0 0 0 0 wartościowych Pozostałe zobowiązania 859 655 513 811 310 0 0 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku 70 120 0 0 0 0 dochodowego Rezerwy 260 259 17 537 10 163 8 1 655 Zobowiązania razem 47 702 806 5 968 462 497 803 4 619 112 796 Kapitał własny Suma zobowiązań i kapitału własnego 47 702 806 5 968 462 497 803 4 619 112 796 50. Ryzyko operacyjne Ryzyko operacyjne rozumie się jako ryzyko poniesienia przez Bank strat wynikających z niedostosowania lub zawodn procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych. Definicja obejmuje ryzyko prawne, natomiast nie uwzględnia ryzyka reputacji rozumianego jako ryzyko wynikające z negatywnego odbioru wizerunku Banku i strategicznego, definiowanego jako ryzyko związane z podejmowaniem niekorzystnych lub błędnych decyzji strategicznych, brakiem lub wadliwą realizacją przyjętej strategii oraz ze zmianami w otoczeniu zewnętrznym i niewłaściwą reakcją na te zmiany, odnosząc się jednakże do procesów służących kontroli tych rodzajów ryzyka. Ryzyko operacyjne obejmuje wszystkie istotne obszary działalności Banku oraz wszelkie nowe, istniejące i modyfikowane: produkty, procesy i systemy oraz uwzględnia czynniki wewnętrzne (takie jak: struktura organizacy specyfika działalności, użytkowane systemy informatyczne, specyfikę klientów, skargi od klientów, jakość kadr, z organizacyjne oraz rotację kadr) i czynniki zewnętrzne (otoczenie działania Banku). Bank zarządza ryzykiem operacyjnym poprzez wprowadzenie: ƒ funkcji koordynatora ryzyka operacyjnego, ƒ podejścia procesowego do oceny linii biznesowych, produktów o znaczącym ryzyku oraz ryzyka własnego generowanego przez Regiony i komórki organizacyjne Centrali Banku, ƒ wskaźników ryzyka operacyjnego. Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym obejmuje wszystkie Regiony i komórki organizacyjne centrali Banku oraz podmioty zależne, które są nadzorowane przez właściwe komórki organizacyjne centrali Banku, zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Centrali oraz z zakresem ich obowiązków. (w tys. zł) Razem 988 581 3 089 748 1 342 070 130 233 27 233 797 2 105 540 37 028 623 1 090 004 1 008 883 42 399 142 949 14 294 77 436 39 621 74 334 178 Razem 3 594 140 1 284 618 33 808 016 7 573 820 6 292 374 1 373 776 70 120 289 622 54 286 486 20 047 692 74 334 178 ości jna, miany 113 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) W Banku funkcjonują spójne zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym, za których tworzenie odpowiadają odpowiednie komórki organizacyjne, bądź wyznaczeni pracownicy tych podmiotów. W podmiotach zależnych koordynatorzy ryzyka operacyjnego raportują w zakresie oceny procesów, ryzyka własnego, a także wskaźników KRI odpowiednich dla każdego z podmiotów zależnych. Identyfikacja ryzyka operacyjnego jest realizowana poprzez gromadzenie informacji z zakresu ryzyka operacyjnego z wewnętrznych (w tym zdarzenia operacyjne, zgłoszone incydenty, reklamacje klientowskie, ankiety z pytaniami) i zewnętrznych (bazy zdarzeń z obszaru ryzyka operacyjnego Związku Banków Polskich, zewnętrzne opracowania) źródeł danych. Ocena ryzyka potencjalnego jest dokonywana metodą samooceny w zakresie: ryzyka własnego generowanego przez komórki organizacyjne centrali/ Regiony Banku oraz podmioty zależne, procesów w ramach aktywnych w Banku linii biznesowych i produktów o znaczącym ryzyku operacyjnym. Ocena faktycznie występujących zagrożeń jest określana na podstawie wskaźników ryzyka operacyjnego wraz z limitami oraz analizy zdarzeń operacyjnych, w tym oszacowania prawdopodobieństwa wystąpienia straty skutkującego koniecznością utworzenia rezerw na pokrycie przyszłych strat. Pomiar ryzyka operacyjnego ma na celu określenie skali zagrożeń związanych z występowaniem ryzyka operacyjnego przy wykorzystaniu ustalonych miar ryzyka. Pomiar ryzyka operacyjnego obejmuje: obliczanie kluczowych wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI), obliczenie wymogu kapitałowego – metoda BIA, testy warunków skrajnych oraz wyznaczanie kapitału wewnętrznego. Bank regularnie monitoruje poziom ryzyka operacyjnego oraz skuteczność i terminowość podejmowanych działań w ramach redukcji lub transferu ryzyka operacyjnego. Raportowanie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego Banku i spółek zależnych odbywa się cyklicznie. W Banku stosowane są techniki redukcji ryzyka ograniczające wpływ zdarzeń operacyjnych oraz różnego rodzaju działania zabezpieczające o charakterze prewencyjnym, takie jak: ƒ szkolenia dla pracowników, ƒ plany awaryjne obejmujące plan ciągłości działania, ƒ transfer ryzyka, w tym outsourcing, ochrona ubezpieczeniowa, ƒ inne zabezpieczenia (prawne, organizacyjne, techniczne). 51. Inne rodzaje ryzyka 51.1. Zarządzanie ryzykiem reputacji Ryzyko reputacji definiowane jest jako ryzyko związane z negatywnym odbiorem wizerunku Banku przez klientów, kontrahentów, nadzorców, regulatorów, środowiska opiniotwórcze, instytucje rządowe, organizacje pożytku publicznego, stowarzyszenia, fundacje i opinię publiczną, mające wpływ na osiągany przez Bank wynik finansowy. Celem zarządzania ryzykiem reputacji jest ochrona wizerunku Banku oraz ograniczanie wysokości straty wynikającej z naruszenia wizerunku Banku i prawdopodobieństwa pojawienia się tego rodzaju zdarzenia. Proces zarządzania ryzykiem utraty reputacji realizowany jest poprzez klasyfikację zdarzeń, które mogą rodzić ryzyko utraty reputacji, natomiast identyfikacja ryzyka ma miejsce zarówno „ex ante”, tj. przed wystąpieniem określonego zdarzenia, jak i „ex post”, tj. po jego wystąpieniu. Raportowanie informacji dotyczących ryzyka reputacji obejmuje Bank oraz pozostałe podmioty zależne i odbywa się w sposób okresowy w ramach raportowania ryzyka braku zgodności. 51.2. Zarządzanie ryzykiem biznesowym Ryzyko biznesowe jest rozumiane jako ryzyko nieosiągnięcia założonych i koniecznych celów ekonomicznych, w szczególności wyniku finansowego, z powodu zmian warunków ekonomiczno-społecznych, prawnych, prowadzenia działalności, rynkowych oraz jako ryzyko braku realizacji celów gospodarczych i społecznych realizowanych przez Bank w ramach misji i zadań określonych przez właściciela. Ryzyko biznesowe obejmuje ryzyko strategiczne. Celem zarządzania ryzykiem biznesowym jest utrzymywanie na akceptowalnym poziomie potencjalnych, negatywnych konsekwencji finansowych wynikających z niekorzystnych zmian zachodzących w otoczeniu biznesowym, z podjęcia niekorzystnych decyzji, nieprawidłowego wprowadzenia podjętych decyzji lub braku podjęcia odpowiednich działań, które miałyby być odpowiedzią na zmiany zachodzące w otoczeniu biznesowym. Pomiar ryzyka biznesowego Identyfikacja ryzyka biznesowego polega na rozpoznaniu i określeniu czynników zarówno aktualnych, jak i potencjalnych, które wynikają z bieżącej i planowanej działalności Banku i które mogą znacząco wpływać 114 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) na sytuację finansową Banku, powstanie lub zmianę wysokości przychodów i kosztów Banku. Identyfikacja ryzyka biznesowego odbywa się poprzez analizę wybranych pozycji z rachunku wyników dotyczących przychodów oraz kosztów Banku, a także pozycji bilansowych i pozabilansowych w zakresie istotnych pozycji odsetkowych. Pomiar ryzyka biznesowego w zakresie wyniku finansowego dokonywany jest przez Bank poprzez prospektywną ocenę ryzyka biznesowego dla realizacji Strategii Banku oraz planu finansowo – rzeczowego Banku na kolejny rok, a także analizę odchyleń realizacji Strategii Banku oraz planu finansowo – rzeczowego Banku, w tym trendów w zakresie realizacji głównych pozycji i oczekiwanych wyników w okresach przyszłych. Główne parametry planu finansowo-rzeczowego Banku, które podlegają ocenie i analizie, to główne składowe wyniku oraz bilansu, rentowność, jakość portfela, marża oraz współczynnik wypłacalności. W Banku, w ramach okresowego procesu raportowania, w przypadku pojawienia się czynników ryzyka biznesowego, które mają wpływ na brak realizacji wyniku rocznego Banku w wysokości powyżej 25 mln zł, poddawane są one szczegółowej analizie i wyjaśniane. W raporcie podsumowującym rok finansowy przedstawiana jest analiza głównych czynników ryzyka, sposobu ich mitygacji oraz rekomendacje. Elementy te są też badane przy określaniu planu finansowo-rzeczowego Banku na kolejny rok. W ramach procesu aktualizacji Strategii Banku przygotowywana jest także analiza realizacji Strategii Banku oraz odchyleń w stosunku do przyjętych projekcji finansowych. Analizie podlega ocena realizacji celów biznesowych i finansowych, a także zmian wynikających ze zmieniającego się otoczenia makroekonomicznego. W ramach procesu zarządzania ryzykiem w Banku sporządzane są testy warunków skrajnych oparte na planie finansowo-rzeczowym Banku lub Strategii Banku, określające wpływ przyjętych założeń na miary ryzyka, w szczególności wskaźniki adekwatności kapitałowej i miary płynności. Sposób przeprowadzania testów warunków skrajnych w zakresie miar ryzyka określają zasady zarządzania odpowiednimi rodzajami ryzyka. Prognozowanie i monitorowanie ryzyka biznesowego Ryzyko biznesowe monitorowane jest poprzez comiesięczną analizę wyników Banku, półroczną analizę rentowności wybranych produktów bankowych przedstawianą na KFB obejmującą szczegółowe zestawienie czynników wpływających na rentowność produktu, takich jak marża odsetkowa, marża prowizyjna, marża płynności oraz czynniki związane z pokryciem estymowanego kosztu ryzyka oraz kosztów operacyjnych. Coroczny przegląd dokonywany w zakresie ryzyka regulacyjnego i ryzyka zmian warunków rynkowych oraz coroczną kompleksową ocenę ryzyka biznesowego. Poza procesem planowania rocznego i wieloletniego, przy aktualizacji Strategii Banku, podczas którego przedstawiane są Zarządowi Banku główne czynniki kształtujące wynik i sytuację finansową Banku oraz przedstawiane są najistotniejsze ryzyka w realizacji planu finansowo-rzeczowego Banku, tożsame z ryzykiem biznesowym, Bank dokonuje okresowych prognoz wyniku i bilansu. Prognozy te służą ocenie możliwości realizacji planu oraz zawierają scenariusze podejmowanych działań w celu realizacji celów biznesowych i finansowych określonych w planie. Raportowanie ryzyka biznesowego Raportowanie w zakresie ryzyka biznesowego realizowane jest poprzez raporty sporządzane w cyklach miesięcznych, kwartalnych oraz rocznych. Raporty miesięczne i kwartalne obejmują główne wskaźniki Banku, informację o bilansie, depozytach i kredytach, wynikach. Raport roczny przygotowywany jest dla Zarządu, Komitetu ds. Ryzyka, Komitetu ds. Audytu oraz Rady Nadzorczej. Raport zawiera informacje o poziomie realizacji planu finansowo-rzeczowego Banku, Strategii Banku oraz zawiera informacje dotyczące czynników ryzyka pochodzących z otoczenia biznesowego, takich jak makroekonomiczne czynniki ryzyka, zmiany w przepisach prawa regulujących działalność bankową oraz trendy rynkowe i zmiany zachodzące w sektorze bankowym, a także w obszarze oferowanych usług czy technologii bankowych. 51.1. Zarządzanie ryzykiem braku zgodności Ryzyko braku zgodności obejmuje ryzyko zaistnienia negatywnych skutków nieprzestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych w procesach funkcjonujących w banku i podmiotach zależnych. Proces zarządzania ryzykiem braku zgodności obejmuje identyfikację ryzyka, pomiar, kontrole i monitorowanie oraz raportowanie i jest realizowany na podstawie pisemnych polityk i zasad określających podstawowe działania pracowników Banku, a także umożliwiających zarządzanie ryzykiem braku zgodności w podmiotach zależnych. We wszystkich podmiotach zależnych funkcjonują spójne zasady zarządzania ryzykiem braku zgodności, za których tworzenie odpowiadają odpowiednie komórki organizacyjne tych podmiotów. W Banku komórką odpowiedzialną za koordynowanie procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności jest komórka ds. zgodności, która opracowuje i wdraża zasady zarządzania ryzykiem braku zgodności oraz metody prowadzenia postępowań wyjaśniających i testów zgodności. Dla celów zarządzania ryzykiem braku zgodności wprowadzono w komórkach organizacyjnych Banku i w podmiotach zależnych funkcję koordynatora ryzyka braku zgodności, który realizuje swoje czynności we współpracy z komórką ds. zgodności. 115 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. (w tys. zł) Raportowanie informacji dotyczących ryzyka braku zgodności obejmuje Bank oraz podmioty zależne i odbywa się w sposób okresowy. 51.2. Raportowanie ryzyka biznesowego Ryzyko zmian warunków makroekonomicznych definiowane jest jako zagrożenie wystąpienia zmian warunków makroekonomicznych mających niekorzystny wpływ na Bank oraz na wysokość minimalnych wymogów kapitałowych w przyszłości. Celem zarządzania ryzykiem zmian warunków makroekonomicznych jest identyfikacja czynników makroekonomicznych mających istotny wpływ na działalność Banku oraz podjęcie działań ograniczających niekorzystny wpływ potencjalnych zmian sytuacji makroekonomicznej na sytuację finansową Banku. Proces zarządzania ryzykiem zmian warunków makroekonomicznych polega na identyfikacji czynników makroekonomicznych mających istotny wpływ na działalność Banku oraz na określeniu scenariuszy potencjalnego kształtowania się tych czynników. Bank uwzględnia czynniki makroekonomiczne oraz potencjalne ich zmiany opracowując Strategię Banku, Plan finansowo-rzeczowy Banku, Politykę Kredytową Banku oraz inne istotne dokumenty dla działalności Banku. Pomiar ryzyka zmian warunków makroekonomicznych odbywa się między innymi poprzez testy warunków skrajnych dla czynników makroekonomicznych (stopy procentowe, kurs walutowy, zmiany cen nieruchomości), zmiany cen wybranych aktywów na rynkach towarowych, np. zmiany cen surowców energetycznych) oraz zagregowane testy warunków skrajnych w zakresie adekwatności kapitałowej, badające wpływ przyjętych założeń, w tym zmian czynników makroekonomicznych na wymogi kapitałowe i kapitał wewnętrzny. Ryzyko zmian warunków makroekonomicznych mierzone jest również zaangażowaniem Banku w poszczególne branże, podmioty bądź produkty. Poziom poszczególnych limitów wewnętrznych ustalany jest adekwatnie do oczekiwanego poziomu ryzyka związanego z daną branżą. Raportowanie w zakresie ryzyka zmian warunków makroekonomicznych odbywa się poprzez raporty ryzyka kredytowego sporządzane w cyklach miesięcznych, kwartalnych oraz rocznych, zawierających uwzględnienie wpływu czynników makroekonomicznych na działalność kredytową Banku oraz poprzez raporty podsumowujące każdorazowe wykonanie testów warunków skrajnych. Odbiorcami poszczególnych raportów są Komitet Kredytowy Banku, Komitet Finansowy Banku, Zarząd Banku, Komitet do spraw Ryzyka oraz Rada Nadzorcza. 51.3. Zarządzanie ryzykiem modeli Ryzyko modelu to potencjalna strata, jaką może ponieść Bank w wyniku decyzji, które mogły zasadniczo opierać się na danych uzyskanych przy zastosowaniu modeli wykorzystywanych przez Bank, z powodu błędów w opracowaniu, wdrażaniu lub stosowaniu takich modeli. Proces zarządzania ryzykiem modeli polega na: 1. Identyfikacji (wskazanie modeli, określenie istotności modeli, określenie ryzyk związanych z modelami). 2. Ocenie/pomiarze (metody oceny ryzyka modeli istotnych dla pojedynczego modelu oraz ryzyka zagregowanego wszystkich modeli, określenie akceptowalnego poziomu ryzyka). 3. Monitorowaniu i kontroli (nadzór nad wysokością podejmowanego ryzyka, kontrole aktualności i dokładności stosowanych metod oceny ryzyka, oceny efektywności stosowanych narzędzi). 4. Raportowaniu (informacje o profilu ryzyka, oceny poziomu ryzyka w oparciu o przyjętą metodologię pomiaru, identyfikację potencjalnych zagrożeń, informacje o podjętych działaniach). 5. Podejmowaniu działań służących ograniczeniu ryzyka (regulacje, zasady, metodologie, procedury, regulaminy, systemy i narzędzia wspomagające planowanie działań, w tym: walidacje, rejestry, dzienniki, dokumentacje modeli, działania zaradcze i naprawcze, rekomendacje i zalecenia dla komórek organizacyjnych). Wszystkie modele istotne objęte są procesem cyklicznej niezależnej walidacji zgodnie z przyjętym w Banku rocznym harmonogramem prac sporządzonym przez niezależną komórkę walidacji. Niezależna komórka walidacji (niezależna względem jednostek organizacyjnych Banku pełniących rolę właścicieli i użytkowników modeli) podlega bezpośrednio pod Członka Zarządu nadzorującego pion ryzyka. Wyniki walidacji modeli wraz z zaleceniami są przedstawiane przez niezależną komórkę walidacji na odpowiednie komitety w Banku. Raport kwartalny z modeli (przedstawiany Komitetowi Finansowemu Banku - KFB) i półroczny (KFB i Zarządowi Banku) zawiera w szczególności informacje dotyczące: rejestru modeli, dzienników modeli, zmiany w liczbie stosowanych modeli, zakresach ich stosowania i przyczynach tych zmian, harmonogram zadań na dany okres wraz z oceną jego realizacji i ewentualnych przyczynach opóźnień oraz kluczowe ustalenia z wyników przeprowadzonych monitoringów, walidacji modeli i audytów wewnętrznych, jeżeli takie były, wraz oceną poziomu ryzyka modeli. Natomiast raport roczny prezentowany Radzie Nadzorczej Banku, Komitetowi do spraw Ryzyka, Zarządowi Banku i KFB zawiera informacje analogiczne jak w raporcie kwartalnym i półrocznym oraz dodatkowo informacje dotyczące systemu 116 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. zarządzania ryzykiem modeli wraz z wykazem planowanych działań związanych z zakresem zarządzania modelami i ich ryzykiem oraz ocenę ich skuteczności. 52. Adekwatność kapitałowa Adekwatność kapitałowa monitorowana jest za pomocą wskaźników adekwatności kapitałowej: ƒ współczynników kapitałowych wyznaczanych zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR 1:  współczynnika kapitału podstawowego Tier I,  współczynnika kapitału Tier I,  współczynnika wypłacalności. ƒ wskaźnika kapitału wewnętrznego, o którym mowa w art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo bankowe. Powyższe wskaźniki wyznaczane są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR. W 2018 r. Bank spełniał normy adekwatności kapitałowej określone w rozporządzeniu CRR i ustawie Prawo bankowe. Zarządzanie adekwatnością kapitałową obejmuje: ƒ wyznaczanie i monitorowanie wskaźników adekwatności kapitałowej, ƒ ustalanie i monitorowanie wykorzystania limitów kapitałowych na poszczególne obszary działalności opartych o wysokość kapitału wewnętrznego, ƒ przeprowadzanie zagregowanych testów warunków skrajnych, ƒ raportowanie poziomu adekwatności kapitałowej, ƒ planowanie kapitałowe, ƒ opracowanie kapitałowego planu awaryjnego. W ramach procesu zarządzania adekwatnością kapitałową sporządzane są cykliczne raporty zawierające informacje na temat kształtowania się wskaźników adekwatności kapitałowej, wysokości całkowitego wymogu kapitałowego, kapitału wewnętrznego i funduszy własnych, wykorzystania limitów kapitałowych oraz wyników testów warunków skrajnych. Ponadto Bank zarządza ryzykiem nadmiernej dźwigni. Proces zarządzania ryzykiem nadmiernej dźwigni zintegrowany jest z procesem zarządzania adekwatnością kapitałową i obejmuje m.in. wyznaczanie wskaźnika dźwigni zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2015/62 z dnia 10 października 2014 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni (Dz. U. UE L 11 z dnia 17 stycznia 2015 r., s. 37) jako kapitału Tier I podzielonego przez miarę ekspozycji całkowitej. Kształtowanie wskaźników adekwatności kapitałowej oraz ich składników przedstawiają poniższe tabele. Wskaźniki adekwatności kapitałowej z funduszami przepływowymi Lp. Wskaźnik 31.12.2018 3 I Współczynnik CET1 31,50% II Współczynnik kapitału Tier I 31,50% III Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) 31,50% IV Wskaźnik kapitału wewnętrznego 31,90% V Fundusze własne 18 275 914 V.1 Tier1 18 275 914 V.1.1 CET1 18 275 914 V.1.2 AT1 0 V.2 Tier2 0 VI Całkowity wymóg kapitałowy 4 642 211 VII Kapitał wewnętrzny 5 829 816 1 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dl kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. U. UE L 176 z dnia 27 czerwca z późn. zm.) (w tys. zł) 1.12.2017 37,95% 37,95% 37,95% 24,64% 18 864 232 18 864 232 18 864 232 0 0 3 976 310 4 648 867 a instytucji 2013 r., s.1, 117 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. ƒ Informacja dodatkowa Wskaźniki adekwatności kapitałowej bez funduszy przepływowych Lp. Wskaźnik 31.12.2018 31 I Współczynnik CET1 32,09% II Współczynnik kapitału Tier I 32,09% III Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) 32,09% IV Wskaźnik kapitału wewnętrznego 31,42% V Fundusze własne 18 275 914 V.1 Tier1 18 275 914 V.1.1 CET1 18 275 914 V.1.2 AT1 0 V.2 Tier2 0 VI Całkowity wymóg kapitałowy 4 555 615 VII Kapitał wewnętrzny 5 742 354 Zmiany wysokości współczynników kapitałowych oraz wskaźnika kapitału wewnętrznego wynikały głównie ze: ƒ spadku funduszy własnych na skutek obniżenia funduszu statutowego BGK poprzez zasilenie Krajowego Funduszu Gwarancyjnego (KFG) w kwocie 0,9 mld PLN oraz zwiększenia funduszu statutowego BGK poprzez uwzględnienie wyniku za 2017 r. na kwotę 0,4 mld PLN, ƒ wzrostu całkowitego wymogu kapitałowego, głównie w wyniku wzrostu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego, m.in. w związku z nabyciem certyfikatów inwestycyjnych Funduszy Inwestycyjnych Zamkniętych, wzrostem wagi ryzyka w związku z zakończeniem obowiązywania okresu przejściowego dotyczącego preferencyjnego traktowania ekspozycji wobec skarbu państwa w walutach unijnych, wzrostem ekspozycji wobec banków oraz wobec przedsiębiorców. 52.1. Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej Fundusze własne do współczynnika wypłacalności wyznaczane są zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. Dla potrzeb adekwatności kapitałowej fundusze własne wyznaczane są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR. Fundusze własne BGK wyznaczone zgodnie z przepisami CRR obejmują: 1) kapitał Tier I: ƒ kapitał podstawowy Tier I (kapitał CET1, ang. Common Equity Tier 1 capital): – fundusz statutowy, na mocy art. 3 ust. 3c ustawy o BGK stanowiący instrument kapitałowy w rozumieniu art. 26 ust. 1 lit. a i art. 28 CRR Fundusz statutowy jest tworzony ze środków pieniężnych i innych składników majątkowych wnoszonych przez Skarb Państwa, w tym z przekazanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych skarbowych papierów wartościowych oraz z corocznych odpisów z zysku netto Banku, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK. – kapitał rezerwowy obejmujący fundusz zapasowy i fundusz rezerwowy Fundusz zapasowy i fundusz rezerwowy są tworzone z odpisów z rocznego zysku netto, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK. – fundusz ogólnego ryzyka bankowego Fundusz ogólnego ryzyka bankowego jest tworzony z odpisów z rocznego zysku netto, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK. – skumulowane inne całkowite dochody – odliczenia z tytułu wartości niematerialnych Kwota odliczana od kapitału podstawowego Tier I jest pomniejszana o powiązane rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego. – odliczenia aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zależnych od przyszłej rentowności i niewynikających z różnic przejściowych. – korekty wartości z tytułu wymogów w zakresie ostrożnej wyceny (ang. Additional Valuation Adjustments, AVA) AVA wyznaczana jest metodą uproszczoną, zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2016/101 (w tys. zł) .12.2017 37,96% 37,96% 37,96% 24,64% 18 864 232 18 864 232 18 864 232 0 0 3 975 779 4 648 331 118 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. z dnia 26 października 2015 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/201 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących ostrożnej wyceny zgodnie z art. 105 ust. 14 (Dz. U. UE L 21 z dnia 28 stycznia 2016 r., s. 54) – Zaangażowania kapitałowe Banku, bezpośrednie i pośrednie, w podmioty sektora finansowego, jeżeli instytucja nie dokonała znacznej inwestycji w te podmioty wyrażone w postaci posiadanych akcji lub udziałów, lub innych instrumentów kapitału podstawowego lub instrumentów Tier 2 tych podmiotów, o ile ich suma przekracza 10% kapitału podstawowego Tier 1 Banku. W przypadku, gdyby wartość pomniejszeń obniżyła wartość kapitału Tier 2 poniżej zera, wartość nadwyżki tych pomniejszeń ponad wartość kapitału Tier 2 odejmuje się od funduszy podstawowych Tier 1. ƒ kapitał dodatkowy Tier I (AT1, ang. Additional Tier 1 Capital) – na 31.12.2018 r. Bank nie posiadał pozycji w ka dodatkowym Tier I Fundusze własne* 31.12.2018 31. Fundusze podstawowe (Tier 1) 18 275 914 Kapitał (fundusz) statutowy 17 102 410 Kapitał (fundusz) zapasowy 1 032 822 Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe 76 830 Fundusz ogólnego ryzyka bankowego 155 500 Inne dochody całkowite 257 200 Korekty przejściowe Tier 1 0 Wartości niematerialne i prawne -49 048 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego związane z aktywami 2 723 niematerialnymi Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego zależne od przyszłej 0 rentowności i niewynikające z różnic przejściowych Korekty Tier 1 wynikające z zastosowania filtrów ostrożnościowych -17 287 Zaangażowania kapitałowe pomniejszające fundusze własne -285 236 Fundusze uzupełniające (Tier 2) 0 Zobowiązania podporządkowane zaliczone do funduszy uzupełniających 0 Zaangażowania kapitałowe 0 Razem fundusze własne 18 275 914 *Nie zawierają kwot dotyczących Funduszu Żeglugi Śródlądowej. 52.2. Wymogi kapitałowe (Filar I) W celu wyznaczania minimalnych wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka (I Filar) Bank stosuje metody opisane w poniższej tabeli. Wymóg kapitałowy z tytułu: Metoda – metoda standardowa (art. 111 – 141 CRR) – kompleksowa metoda ujmowania zabezpieczeń (art. 223 – 22 – ekwiwalent bilansowy transakcji pochodnych zgodnie z met ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta według wartości rynkowej (art. 274 CRR) – metoda alternatywna w zakresie ekspozycji wobec kwalifik się kontrahenta centralnego (art. 310 CRR) ryzyka walutowego metoda podstawowa (art. 351 CRR) ryzyka cen towarów metoda uproszczona (art. 360 CRR) ryzyka pozycji z tytułu: - ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów zgodnie z art. 342 CRR kapitałowych w portfelu handlowym - ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów zgodnie z art. 343 CRR kapitałowych w portfelu handlowym - ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów zgodnie z art. 336 CRR dłużnych w portfelu handlowym - ryzyka ogólnego w zakresie instrumentów metoda terminów zapadalności (art. 339 CRR) dłużnych w portfelu handlowym ryzyka rozliczenia zgodnie z art. 378 – 380 CRR dużych ekspozycji w portfelu handlowym zgodnie z art. 397 CRR ryzyka operacyjnego metoda podstawowego wskaźnika (art. 315 – 316 CRR) ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej metoda standardowa (art. 384 CRR) (Credit Valuation Adjustment , CVA) (w tys. zł) 3 pitale 12.2017 18 864 232 17 950 629 671 393 76 830 155 500 355 477 -78 290 -42 399 1 887 0 -37 187 -189 608 0 0 0 18 864 232 4 CRR) odą wyceny ującego 119 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Struktura wymogów kapitałowych BGK – z funduszami przepływowymi: LP Wymóg kapitałowy z tytułu: 31.12.2018 31.1 I. ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta 4 355 272 II. ryzyka walutowego 0 III. ryzyka cen towarów 0 IV. ryzyka pozycji w portfelu handlowym, w tym: 106 144 - ryzyka szczególnego i ogólnego w zakresie instrumentów 1 0 kapitałowych 2 - ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów dłużnych 0 3 - ryzyka ogólnego w zakresie instrumentów dłużnych 106 144 ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (Credit Valuation V. 50 632 Adjustment , CVA) VI. ryzyka rozliczenia 0 VII. dużych ekspozycji w portfelu handlowym 0 VIII. ryzyka operacyjnego 130 163 Razem 4 642 211 52.3. Kapitał wewnętrzny (Filar II) Kapitał wewnętrzny (II Filar) jest to oszacowana przez Bank kwota, niezbędna do pokrycia wszystkich zidentyfikowan istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Banku oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka. Oszacowana kwota kapitału wewnętrznego utrzymywana jest w celu pokrycia nieoczekiwanych strat. Kapitał wewnętrzny szacowany jest na pokrycie ryzyk, które zostały zidentyfikowane jako istotne. Dla ryzyk nieisto nie jest wyznaczany kapitał wewnętrzny na ich pokrycie. Kwota całkowitego kapitału wewnętrznego wyznaczana jest jako suma kapitału wewnętrznego z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka. W celu oszacowania kapitału wewnętrznego z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka Bank stosuje metody wykorzystywane do wyznaczania wymogów kapitałowych lub metody wewnętrzne opracowane przez Bank. Kapitał wewnętrzny według stanu na 31 grudnia 2018 r. wyniósł 5 829 816 tys. PLN, a wskaźnik kapitału wewnętrznego 31,90%. Strukturę procentową kapitału wewnętrznego (z funduszami przepływowymi) przedstawia poniższy wykres. (w tys. zł) 2.2017 3 667 771 0 0 119 498 0 11 119 487 66 212 0 0 122 829 3 976 310 ych tnych 120 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia Pozostałe noty dodatkowe 53. Informacje dotyczące podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego W dniu 20 grudnia 2018 r. Bank zawarł z Deloitte Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnośc sp.k. (do dnia 19 marca 2018 r. Deloitte Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. sprawozdań finansowych na okres 2 lat. Wypłacone lub należne wynagrodzenie za rok 2018 wynosi odpowiednio: ƒ badanie rocznego sprawozdania finansowego – 517 tys. zł brutto, ƒ badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego – 271 tys. zł brutto, za 2017 r.: ƒ badanie rocznych sprawozdań finansowych – 449 tys. zł brutto, ƒ pozostałe usługi – 38 tys. zł brutto. 54. Proponowany podział zysku Bank zamierza dokonać podziału zysku netto za 2018 r. w następujący sposób: Wyszczególnienie Zysk do podziału Fundusz statutowy (nie mniej niż 10%) Fundusz zapasowy (nie mniej niż 8%) - z działalności własnej - Fundusz Żeglugi Śródlądowej Zwiększenie Fundusz Żeglugi Śródlądowej Podatek dochodowy (19%) od części zysku FŻŚ przeznaczonego na fundusz zapasowy Banku Zysk z lat ubiegłych, wynikający ze zmiany zasad rachunkowości (MSSF 9), Zarząd Banku propon na fundusz zapasowy. 55. Dane o aktywach, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań Wśród aktywów Banku znajdują się kredyty udzielone ze środków byłego KFM, które stanowią zab pożyczki otrzymanej z Ministerstwa Finansów (środki z Banku Rozwoju Rady Europy) oraz zabezp Skarbu Państwa udzielonych dla pożyczek z Międzynarodowych Instytucji Finansowych (Europejsk Inwestycyjnego i Banku Rozwoju Rady Europy). Wartość wierzytelności przelanych przez BGK na rzecz Skarbu Państwa z tytułu pożyczek udziel przez Ministerstwo Finansów na zasilenie KFM prezentuje poniższe zestawienie. Kwota pożyczki Kwota Kwota objęta gwarancji Pożyczkodawcy pożyczki gwarancją Skarbu Skarbu Państwa Państwa Ministerstwo Finansów ze środków 630 000 PLN - pożyczki udzielonej przez BRRE Europejski Bank Inwestycyjny 10 000 EUR 10 000 EUR 16 800 EUR – Kontrakt Finansowy nr 21.426 Europejski Bank Inwestycyjny 200 000 EUR 200 000 EUR 296 000 EUR – Kontrakt Finansowy nr 21.607 Bank Rozwoju Rady Europy 700 000 PLN 700 000 PLN 1 260 000 PLN *wszystkie dane w tabeli podane w tysiącach ią k.) umowę o badanie Propozycja po nett za 20 uje przeznaczyć ezpieczenie spłaty ieczenie gwarancji iego Banku onych i gwarantowanych Wartość przelanej wie na zabezpieczanie p lub gwarancj 31.12.2018 3 0 14 305 522 547 455 760 (w tys. zł) działu zysku o 18 445 347 409 279 35 628 35 590 38 433 7 rzytelności ożyczki i 1.12.2017 0 20 027 587 983 539 760 121 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 Zabezpieczenie zobowiązań Banku stanowią następujące aktywa: ƒ Na dzień 31.12.2018 r. Wartość bilansowa aktywów Przedmiot Rodzaj transakcji stanowiących zabezpieczenia zabezpieczenie zobowiązań Transakcje z przyrzeczeniem odkupu obligacje 5 203 332 Inne kredyty kredyty 777 876 Transakcje pochodne depozyty 385 548 ƒ Na dzień 31.12.2017 r. Wartość bilansowa aktywów Przedmiot Rodzaj transakcji stanowiących zabezpieczenia zabezpieczenie zobowiązań Transakcje z przyrzeczeniem odkupu obligacje 7 569 464 Inne kredyty kredyty 881 649 Transakcje pochodne depozyty 453 858 Blokowanie papierów wartościowych wynika: ƒ w transakcjach Repo i Sell-buy-back – z obowiązujących standardów na rynku pieniężnym dla tego rodzaju transakcji, ƒ w przypadku pozycji inne kredyty, transakcje pochodne – z warunków umów zawartych w Banku. Fundusz ochrony środków gwarantowanych Zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, Bank został wyłączony z ustawy (Dz.U. 2017 poz. 1937) i tym samym od 1 sty 2017 roku nie tworzy funduszu ochrony środków gwarantowanych. 56. Istotne zdarzenia następujące po dniu bilansowym 1) Istotne inwestycje Banku w I kwartale 2019 r.: ƒ w dniu 28.01.2019 r. nastąpiła dopłata do funduszu 2020 European Fund for Energy, Climate Change and Infrastructure (Marguerite Fund) w wysokości 357 200,00 EUR; ƒ w dniu 29.01.2019 r. dokonano wypłaty z funduszu 2020 European Fund for Energy, Climate Change and Infrastructure (Marguerite Fund) w wysokości 1 267 605,63 EUR; ƒ w dniu 29.01.2019 r. nastąpiła dopłata do funduszu Marguerite II SCSp w wysokości 3 900 000,00 EUR. 2) W dniu 13.02.2019 r. Bank uplasował emisję 4-letnich obligacji na rynku krajowym o łącznej wartości 2 mld popycie przekraczającym 2,4 mld zł. Pozyskane środki wykorzysta na finansowanie bieżącej działalności bizn 3) W związku z koniecznością modernizacji budynku dotychczasowej Centrali BGK, 6 lutego 2019 r. Bank podpisał z CHM 1 Sp. z o.o. umowę najmu nowej siedziby Centrali Banku na okres 5 lat. Miesięczny czynsz określony w umowie to 271.053,58 EUR netto. r. Wartość podleg zabezp Wartość podleg zabezp cznia zł przy esowej. (w tys. zł) zobowiązań ających ieczeniu 5 214 051 614 526 416 502 zobowiązań ających ieczeniu 7 573 820 708 827 530 408 122 Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego sporządzone zgodnie z MSSF za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia Niniejsze sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego za rok obrotowy od dnia 1 31 grudnia 2018 r. liczy 123 kolejno ponumerowane strony. Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Podpisy członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego: Prezes Zarządu Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Beata Daszyńska - Muzyczka Paweł Nierada Członek Zarządu Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Wojciech Hann (w tys. zł) stycznia do dnia Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 123 Sprawozdania funduszy utworzonych na mocy odrębnych ustaw za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. 1 Spis treści 1. Fundusz Żeglugi Śródlądowej ................................................................................................................................................... 2 1.1. Bilans Funduszu Żeglugi Śródlądowej ....................................................................................................................................... 2 1.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Żeglugi Śródlądowej ............................................................................................................ 3 1.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Żeglugi Śródlądowej .......................................................................................................... 3 2. Krajowy Fundusz Drogowy ....................................................................................................................................................... 4 2.1. Bilans Krajowego Funduszu Drogowego ................................................................................................................................... 4 2.2. Pozycje pozabilansowe Krajowego Funduszu Drogowego ........................................................................................................ 5 2.3. Rachunek zysków i strat Krajowego Funduszu Drogowego ...................................................................................................... 5 2.4. Źródła finansowania Krajowego Funduszu Drogowego ............................................................................................................ 6 3. Fundusz Kolejowy .................................................................................................................................................................. 14 3.1. Bilans Funduszu Kolejowego ................................................................................................................................................... 14 3.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Kolejowego ....................................................................................................................... 15 3.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Kolejowego ...................................................................................................................... 15 4. Fundusz Dopłat ...................................................................................................................................................................... 16 4.1. Bilans Funduszu Dopłat ........................................................................................................................................................... 16 4.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Dopłat ............................................................................................................................... 17 4.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Dopłat .............................................................................................................................. 17 5. Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich ............................................................................................................................. 18 5.1. Bilans Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich ................................................................................................................ 18 5.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich ..................................................................................... 19 5.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich .................................................................................... 19 6. Fundusz Termomodernizacji i Remontów .............................................................................................................................. 20 6.1. Bilans Funduszu Termomodernizacji i Remontów .................................................................................................................. 20 6.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Termomodernizacji i Remontów ....................................................................................... 21 6.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Termomodernizacji i Remontów ..................................................................................... 21 6. Fundusz Wsparcia Kredytobiorców ........................................................................................................................................ 22 7.1. Bilans Funduszu Wsparcia Kredytobiorców ............................................................................................................................ 22 7.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Wsparcia Kredytobiorców ................................................................................................. 23 7.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Wsparcia Kredytobiorców ............................................................................................... 23 7. Krajowy Fundusz Gwarancyjny .............................................................................................................................................. 24 8.1. Bilans Krajowego Funduszu Gwarancyjnego........................................................................................................................... 24 8.2. Pozycje pozabilansowe Krajowego Funduszu Gwarancyjnego ............................................................................................... 25 8.3. Rachunek zysków i strat Krajowego Funduszu Gwarancyjnego .............................................................................................. 25 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku Gospod za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 3 1. Fundusz Żeglugi Śródlądowej 1.1. Bilans Funduszu Żeglugi Śródlądowej Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i str Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochod Kredyty i pożyczki udzielone klientom - wyceniane w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego arstwa Krajowego (w t 31.12.2018 31.12. 0 0 0 at 0 y 44 505 5 127 5 127 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 31 49 663 31.12.2018 31.12. 0 0 0 0 0 0 49 063 0 0 18 49 081 0 0 103 0 1 478 0 582 49 663 ys. zł) 2017 0 0 0 0 0 4 449 x 0 0 0 0 0 0 43 231 0 0 0 0 0 116 47 796 2017 0 0 0 0 0 0 47 349 0 0 16 47 365 0 0 82 0 -35 384 0 431 47 796 2 Załącznik do Sprawozdania finansowego Ba za rok obrotowy od dnia 1 stycznia 1.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Żeglugi Śródlądowej Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 1.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Żeglugi Śródlądowej Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziw przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz r Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński nku Gospodarstwa Krajowego do dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 2018 ej ezerw arządu Banku Gospodarstwa Kra Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wojciech Hann 4 855 0 4 855 0 0 4 855 742 0 742 0 -7 -7 0 77 0 0 -2 -320 -12 478 478 0 478 jowego: Pod po Pod po (w tys. zł) 31.12.2017 2017 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 2 972 0 2 972 0 0 2 972 1 261 -567 694 0 -7 -7 0 22 0 0 0 -320 -5 384 384 0 384 3 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku G za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do d 2. Krajowy Fundusz Drogowy 2.1. Bilans Krajowego Funduszu Drogowego Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite d Kredyty i pożyczki udzielone klientom - wyceniane w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowany koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego ospodarstwa Krajowego nia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 3 0 0 0 i strat 0 ochody 2 573 354 50 219 743 50 219 743 m 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 102 965 52 896 062 31.12.2018 3 0 32 481 232 0 0 0 18 643 228 1 771 602 0 0 0 52 896 062 0 0 0 0 0 0 0 0 52 896 062 (w tys. zł) 1.12.2017 0 0 0 0 0 52 533 355 x 0 0 4 484 813 0 0 0 0 0 0 0 0 0 520 672 57 538 840 1.12.2017 0 27 254 388 0 0 0 25 895 256 4 389 196 0 0 0 57 538 840 0 0 0 0 0 0 0 0 57 538 840 4 Załącznik do Sprawozdania finansowego Ba za rok obrotowy od dnia 1 stycznia 2.2. Pozycje pozabilansowe Krajowego Funduszu Drogowego Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 2.3. Rachunek zysków i strat Krajowego Funduszu Drogowego Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziw przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Zabezpieczeniem gwarancji Skarbu Państwa dla spłaty zobowiązań wyni KFD są oświadczenia złożone w formie aktu notarialnego, w których B reprezentowanego przez Ministra Finansów – do wysokości środków KFD nku Gospodarstwa Krajowego do dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 10 839 386 0 10 839 386 1 985 435 0 12 824 821 2018 135 970 -2 087 105 -1 951 135 0 -8 683 -8 683 ej -311 3 606 0 0 0 -3 -1 956 526 -1 956 526 0 -1 956 526 arządu Banku Gospodarstwa Krajowego: Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Wojciech Hann kających z kredytów EBI zaciągniętyc ank poddaje się egzekucji na rzecz S . (w tys. zł) 31.12.2017 15 558 969 0 15 558 969 1 876 905 0 17 435 874 2017 67 619 -2 074 261 -2 006 642 0 -6 926 -6 926 561 2 765 0 0 0 -6 -2 010 248 -2 010 248 0 -2 010 248 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień h na rzecz karbu Państwa 5 2.4. Źródła finan ƒ Zaciągnięte po Podmiot udzielający Lp. kredytu/ pożyczki Europejski I. Bank Inwestycyjny Europejski II. Bank Inwestycyjny Europejski III. Bank Inwestycyjny Europejski IV. Bank Inwestycyjny Europejski V. Bank Inwestycyjny Europejski VI. Bank Inwestycyjny Europejski VII. Bank Inwestycyjny Europejski VIII. Bank Inwestycyjny Europejski IX. Bank Inwestycyjny Europejski X. Bank Inwestycyjny sowania życzki z Strony BGK BGK BGK BGK BGK BGK BGK BGK BGK BGK Krajowe agranic umowy – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI – EBI go Funduszu Dr zne według sta Data 31.08.2005 15.09.2031 31.08.2005 15.06.2033 11.05.2006 15.12.2033 25.10.2006 15.06.2040 30.07.2007 15.03.2029 17.11.2009 15.05.2040 04.12.2009 15.06.2033 04.12.2009 15.05.2042 16.03.2010 15.02.2042 09.07.2010 15.01.2043 Załącznik do Sprawozdania fin za rok obrotowy od dnia ogowego nu na dzień 31 grudnia 2018 r. Kwota umowy/ Przedmiot umowy równowartość 380 000 tys. EUR / KFD – AFI równowartość 175 000 tys. EUR / KFD autostrada A2/ rezygnacja z kwoty 56 000 tys. EUR równowartość 200 000 tys. EUR / KFD równowartość 300 000 tys. EUR / KFD projekt budowy autostrad w Polsce równowartość 300 000 tys. EUR / KFD równowartość 565 000 tys. EUR / KFD obwodnica Warszawy, rezygnacja z kwoty EUR 97 255 tys. równowartość 325 000 tys. EUR / KFD - na projekt rehabilitacji dróg równowartość 500 000 tys. EUR / KFD - autostrada A2 Stryków-Konotopa Ten, rezygnacja z kwoty EUR 75 000 ty 200 000 tys. EUR / KFD - projekt budowy autostrad w Polsce - B, rezygnacja z kwoty EUR 40 000 tys. 350 000 tys. EUR / KFD - autostrada A1 (Toruń-Stryków) ansowego Banku Gospodarstwa Krajowego 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Oprocentowanie zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe stałe do 15.06.2023 stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy s. zmienne w okresach 3-miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe do 15.07.2023 W Spłata odsetek kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 półroczne 15.06 i 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 arunki spłaty kredytu Spłata kapitału półrocznie: 15.03 i 15.09 do 15.09.2031 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.03.2013 do 15.09.2030 półrocznie: 15.06 i 15.12, od 15.12.2015 do 15.06.2033 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.03.2014 do 15.09.2031 półrocznie: 15.06 i 15.12, od 15.06.2016 do 15.12.2033 półrocznie: 15.03 i 15.09 lub 15.06 i 15.12, od 15.09.2017 do 15.12.2039 półrocznie: 15.06 i 15.12, od 15.12.2020 do 15.06.2040 półrocznie: 15.03 i 15.09 lub 15.06 i 15.12, od 15.12.2013 do 15.03.2029 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.12.2019 do 15.12.2039 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.11.2020 do 15.05.2040 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2020 do 15.12.2039 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.11.2016 do 15.11.2030 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.12.2019 do 15.06.2033 półrocznie: 15.02 i 15.08 lub 15.05 i 15.11, od 15.11.2020 do 15.05.2042 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.03.2022 do 15.03.2042 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2020 do 15.12.2039 półrocznie: 15.02 i 15.08 lub 15.05 i 15.11, od 15.05.2021 do 15.02.2042 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2021 do 15.06.2041 półrocznie 15.02 i 15.08 lub 15.05 i 15.11 od 15.02.2021 do 15.08.2042 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.07.2023 do 15.01.2043 Saldo kapitału na dzień 31.12.2018 1 106 378 313 655 582 212 907 350 322 097 755 493 1 591 000 400 000 960 828 229 928 1 720 000 95 963 688 000 1 247 000 255 588 Od Odsetki s naliczone za 2018. 31 0 6 004 11 121 16 744 10 545 14 841 65 162 6 907 33 624 8 077 64 033 2 029 26 469 47 398 10 998 (w tys. zł) setki do płaty na dzień .12.2018 0 270 502 782 493 651 3 883 286 4 083 381 7 531 84 2 713 6 054 2 331 6 Europejski XI. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XII. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XIII. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XIV. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XV. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XVI. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XVII. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XVIII. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XIX. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XX. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XXI. Bank BGK Inwestycyjny Europejski XXII. Bank BGK Inwestycyjny 17.08.2010 – EBI 15.02.2036 26.11.2010 – EBI 15.10.2043 22.06.2011 – EBI 15.03.2044 27.09.2011 – EBI 15.05.2039 27.09.2011 – EBI 15.02.2022 15.12.2011 – EBI 15.04.2043 11.12.2012 – EBI 15.08.2044 09.10.2012 – EBI 15.01.2044 08.11.2013 – EBI 15.09.2046 17.12.2013 – EBI 17.04.2049 17.12.2013 – EBI 15.12.2047 16.04.2014 – EBI 16.08.2050 Załącznik do Sprawozdania fin za rok obrotowy od dnia 450 000 tys. EUR / KFD, rezygnacja z kwoty EUR 150 000 tys. 225 000 tys. EUR / KFD - autostrada A (Stryków-Pyrzowice), rezygnacja z kwoty EUR 67 704 tys. 800 000 tys. EUR / KFD - autostrady I 180 000 tys. EUR / KFD - odbudowa dróg zniszczonych przez powódź, rezygnacja z kwoty EUR 14 510 tys. 120 000 tys. EUR / KFD - system elektronicznego poboru opłat, rezygnacja z kwoty EUR 6 217 tys. 600 000 tys. EUR / KFD - drogi w siec Ten-T w Polsce wschodniej, rezygnacja z kwoty EUR 132 201 tys. 900 000 tys. EUR / KFD - drogi ekspresowe S7 oraz S8, rezygnacja z kwoty EUR 173 223 tys. 300 000 tys. EUR / KFD - obwodnica Warszawy, rezygnacja z kwoty EUR 134 075 tys. 100 000 tys. EUR (zmniejszona aneksem z kwoty 250 000 tys. EUR) / KFD - autostrada A1, odcinek Toruń Stryków 788 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S7 (Gdańsk-WarszawaKraków), rezygnacja z kwoty PLN 127 000 tys. 680 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S8 (Warszawa-Białystok), rezygnacja z kwoty PLN 242 282 tys. 454 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S3, rezygnacja z kwoty EUR 100 000 tys. ansowego Banku Gospodarstwa Kraj 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2 stałe, ustalane odrębnie dla transzy stałe, ustalane odrębnie dla 1 transzy stałe do 15.10.2025 i stałe 15.10.2026 stałe, ustalane odrębnie dla I transzy stałe do 15.05.2022 stałe do 15.11.2024 stałe do 15.05.2016 stałe do 15.08.2016 stałe i stałe do 15.09.2024 stałe do 15.10.2025 stałe stałe do 15.08.2024, ustalan odrębnie dla każdej transzy stałe stałe do 15.10.2023 stałe do 15.06.2025 stałe do 15.09.2026 stałe do 15.11.2025, stałe d 15.02.2021 i stałe do 15.11. stałe do 15.07.2023 stałe do 15.09.2023, stałe d 15.09.2027 stałe stałe do 15.09.2023 stałe do 15.12.2020; stałe d 15.09.2026; stałe do 15.07.2 stałe do 15.10.2023 owego 018 r. każdej kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.02, każdej 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 do kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 każdej kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, e 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 o kwartalnie 15.02, 2026 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. o kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.03.; 15.06.; 15.09.; 15.12. kwartalnie 15.03, o 15.06, 15.09, 15.12 025, kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. półrocznie 15.02 i 15.08, od 15.02.2019 do 15.02.2036 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.11.2019 do 15.11.2041 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.01.2022 do 15.07.2043 kwartalne 15.01, 15.04, 15.07, 15.10, od 15.10.2023 do 15.10.2043 półrocznie 15.02 i 15.08. lub 15.05 i 15.11 od 15.08.2021 do 15.05.2043 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.09.2022 do 15.03.2044 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.01.2024 do 15.07.2043 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.05.2019 do 15.05.2039 półrocznie 15.02 i 15.08, od 15.02.2015 do 15.02.2022 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.12.2021 do 15.06.2041 półrocznie 15.03 i 15.09, od 15.09.2022 do 15.09.2042 półrocznie 15.01 i 15.10, od 15.10.2023 do 15.04.2043 półrocznie 15.05 i 15.11 od 15.11.2024 do 15.05.2044 półrocznie 15.02 i 15.08 od 15.08.2024 do 15.08.2044 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.12.2023 do 15.06.2042 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2027 do 15.01.2044 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.06.2025 do 15.06.2045 półrocznie 15.03 i 15.09, od 15.12.2026 do 15.09.2046 półrocznie 15.05. i 15.11.; kwartalne 15.02; 15.05; 15.08; 15.11 od 15.11.2025 do 15.08.2046 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.07.2028 do 15.10.2047 kwartalnie 15.03.; 15.06.; 15.09.; 15.12. od 15.12.2027 do 15.12.2047 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 od 15.01.2026 do 15.07.2045 kwartalnie 15.03.; 15.06.; 15.09.; 15.12. od 15.03.2028 do 15.12.2047 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 od 15.12.2025 do 15.09.2046 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 1 290 000 0 322 500 350 000 3 440 000 687 725 227 520 752 500 1 230 673 989 000 2 080 000 580 500 132 615 419 694 2 372 000 232 200 210 000 1 032 040 48 960 0 11 028 11 987 111 451 33 094 4 711 22 635 38 406 22 450 66 075 12 156 1 018 12 653 53 351 3 803 2 389 17 383 (w tys. zł) 6 253 0 1 960 2 541 14 209 4 227 544 1 069 3 027 2 867 8 439 574 774 597 7 856 806 273 4 450 7 XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. XXVIII. XXIX. XXX. XXXI. XXXII. XXXIII. Razem Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Nordic Investment Bank BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – NIB 16.04.2014 16.08.2050 15.12.2014 15.12.2049 24-27.03.2015 27.07.2051 15.10.2014 15.10.2049 15.10.2014 15.02.2051 17.07.2015 17.11.2051 17.07.2015 17.11.2051 17.11.2016 28.03.2053 24.01.2017 15.01.2053 17.07.2017 17.11.2053 03.12.2012 15.01.2043 Załącznik do Sprawozdania fina za rok obrotowy od dnia 2 384 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S5 (Bydgoszcz-Wrocław), rezygnazja z kwoty PLN 1 000 000 tys. 300 000 tys. EUR / KFD - autostrada A (Pyrzowice-Częstochowa) 550 000 tys. EUR / KFD - Modernizacja dróg w Polsce III 170 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S8 Odcinki dojazdowe do Warszawy 320 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S17 (Warszawa-Lublin)-A 250 000 tys. EUR / KFD - obwodnica Warszawy III-A 550 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S5 II (Nowe MarzyBydgoszcz-Wrocław) 270 000 tys. EUR / KFD - S7 EXPRESSWAY (GDANSK ELBLAG) 200 000 tys. EUR / KFD - S7 EXPRESSWAY SOUTH (LUBLIN-RABKA) 325 000 tys. EUR / KFD - S7 AND S8 EXPRESSWAYS (TEN) II - POLAND 100 000 tys. EUR / KFD - autostrada A1, odcinek Stryków-Tuszyn nsowego Banku Gospodarstwa Kraj 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2 stałe stałe do 15.11.2020; stałe 15.11.2026; stałe do 15.11. stałe do 15.07.2025 1 stałe do 15.06.2026; stałe 15.07.2023 stałe do 15.06.2021 stałe d 15.07.2023, stałe do 15.10. stałe do 15.09.2026 stałe d 15.09.2023 stałe do 15.07.2023 stałe do 15.07.2023 stałe do 15.10.2023 stałe do 15.10.2024 zmienne w okresach 6-miesię (ustalane przez NIB) owego 018 r. kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 do kwartalnie 15.02, 2027 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. kwartalnie 15.03, do 15.06, 15.09, 15.12; kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. kwartalnie 15.03, o 15.06, 15.09, 15.12 2023 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. o kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. cznych półrocznie 15.01 i 15.07 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 od 15.11.2025 do 15.08.2045 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 od 15.11.2025 do 15.08.2047 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 od 15.12.2026 do 15.09.2046; kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 od 15.06.2026 do 15.03.2046 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.07.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 od 15.12.2025 do 15.06.2048 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 kwartalnie 15.01.; 15.04.; 15.07.; 15.10. od 15.10.2028 do 15.07.2048 półroczne 15.01 i 15.07 od 15.01.2018 do 15.01.2043 189 200 870 000 322 980 1 090 000 408 500 435 000 135 000 290 000 690 000 413 137 32 368 276 3 143 18 715 5 090 14 654 6 159 4 085 1 348 2 404 4 814 1 610 859 524 (w tys. zł) 401 4 436 1 406 5 032 533 2 570 808 1 709 4 814 737 112 956 8 ƒ Zaciągnięte pożyczki z Podmiot udzielający Lp. Strony kredytu/ pożyczki Europejski Bank I. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank II. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank III. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank IV. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank V. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank VI. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank VII. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank VIII. BGK – Inwestycyjny Europejski Bank IX. BGK – Inwestycyjny agraniczne według stanu na umowy Data 31.08.2005 EBI 15.09.2031 31.08.2005 EBI 15.06.2033 11.05.2006 EBI 15.12.2033 25.10.2006 EBI 15.06.2040 30.07.2007 EBI 15.03.2029 17.11.2009 EBI 15.05.2040 04.12.2009 EBI 15.06.2033 04.12.2009 EBI 15.05.2042 16.03.2010 EBI 15.02.2042 Załącznik do Sprawozdania fin za rok obrotowy od dnia dzień 31 grudnia 2017 r. Kwota umowy/ Przedmiot umowy równowartość 380 000 tys. EUR / KFD - AFI równowartość 175 000 tys. EUR / KFD - autostrada A2 równowartość 200 000 tys. EUR / KFD - modernizacja dróg równowartość 300 000 tys. EUR / KFD - projekt budowy autostrad w Polsce równowartość 300 000 tys. EUR / KFD równowartość 565 000 tys. EUR / KFD - obwodnica Warszawy równowartość 325 000 tys. EUR / KFD - na projekt rehabilitacji dróg równowartość 500 000 tys. EUR / KFD - autostrada A2 Stryków-Konotopa Ten 200 000 tys. EUR / KFD projekt budowy autostrad w Polsce - B ansowego Banku Gospodarstw 1 stycznia do dnia 31 gru Oprocentowanie zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe stałe do 15.06.2023 stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy zmienne w okresach 3miesięcznych (ustalane przez EBI) stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy a Krajowego dnia 2018 r. Warunk Spłata odsetek kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 półroczne 15.06 i 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 i spłaty kredytu S Spłata kapitału półrocznie: 15.03 i 15.09 do 15.09.2031 półrocznie: 15.03 i 15.09 do 15.09.2030 półrocznie: 15.06 i 15.12 do 15.06.2033 półrocznie: 15.03 i 15.09 do 15.09.2031 półrocznie: 15.06 i 15.12 do 15.12.2033 półrocznie: 15.03 i 15.09 lub 15.06 i 15.12 do 15.12.2039 półrocznie: 15.06 i 15.12, od 15.12.2020 do 15.06.2040 półrocznie: 15.03 i 15.09 lub 15.06 i 15.12 do 15.03.2029 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.12.2019 do 15.12.2039 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.11.2020 do 15.05.2040 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2020 do 15.12.2039 półrocznie 15.05 i 15.11 do 15.11.2030 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.12.2019 do 15.06.2033 półrocznie: 15.02 i 15.08 lub 15.05 i 15.11, od 15.11.2020 do 15.05.2042 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.03.2022 do 15.03.2042 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2020 do 15.12.2039 półrocznie: 15.02 i 15.08 lub 15.05 i 15.11, od 15.05.2021 do 15.02.2042 półrocznie: 15.06 i 15.12 od 15.06.2021 do 15.06.2041 aldo kapitału na dzień 31.12.2017 1 160 525 339 118 625 876 911 106 312 427 836 367 1 543 233 400 000 1 009 645 229 928 1 668 360 95 963 667 344 (w tys. zł) Odsetki Odsetki do naliczone spłaty na dzień za 2017 31.12.2017 0 0 6 540 292 12 049 540 16 981 786 10 229 478 16 503 721 63 205 3 767 6 986 324 35 199 4 290 8 077 381 62 110 7 305 2 048 95 25 674 2 632 9 Europejski Bank X. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XI. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XII. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XIII. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XIV. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XV. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XVI. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XVII. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XVIII. BGK Inwestycyjny Europejski Bank XIX. BGK Inwestycyjny 09.07.2010 – EBI 15.01.2043 17.08.2010 – EBI 15.02.2036 26.11.2010 – EBI 15.10.2043 22.06.2011 – EBI 15.03.2044 27.09.2011 – EBI 15.05.2039 27.09.2011 – EBI 15.02.2022 15.12.2011 – EBI 15.04.2043 11.12.2012 – EBI 11.04.2046 09.10.2012 – EBI 15.10.2043 08.11.2013 – EBI 08.03.2048 Załącznik do Sprawozdania fin za rok obrotowy od dnia 350 000 tys. EUR / KFD autostrada A1 (Toruń-Stryków) 450 000 tys. EUR / KFD modernizacja dróg II 225 000 tys. EUR / KFD autostrada A1 (StrykówPyrzowice) 800 000 tys. EUR / KFD autostrady II 180 000 tys. EUR / KFD odbudowa dróg zniszczonych przez powódź 120 000 tys. EUR / KFD - syst elektronicznego poboru opłat 600 000 tys. EUR / KFD - drog sieci Ten-T w Polsce wschodni 900 000 tys. EUR / KFD - drog ekspresowe S7 oraz S8 247 000 tys. EUR (zmn. z kwot 300 000 tys. EUR) / KFD obwodnica Warszawy 100 000 tys. EUR (zmn. z kwot 250 000 tys. EUR) / KFD autostrada A1, odcinek Toruń Stryków ansowego Banku Gospodarstwa 1 stycznia do dnia 31 grud stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe do 15.07.2023 stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe do 15.10.2025 i stałe do 15.10.2026 stałe, ustalane odrębnie dla każdej transzy stałe do 15.05.2022 stałe do 15.11.2024 em stałe do 15.02.2022 stałe stałe do 15.09.2024 i w ej stałe do 15.06.2027 stałe do 15.10.2025 stałe i stałe do 15.08.2024, ustalane odrębnie dla każdej transzy y stałe y stałe do 15.06.2025 stałe do 15.09.2026 Krajowego nia 2018 r. kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 półrocznie 15.02 i 15.08 lub 15.05 15.11 od 15.02.2021 do 15.08.2042 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.07.2023 do 15.01.2043 półrocznie 15.02 i 15.08, od 15.02.2019 do 15.02.2036 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.11.2019 do 15.11.2041 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.01.2022 do 15.07.2043 kwartalne 15.01, 15.04, 15.07, 15.10, od 15.10.2023 do 15.10.2043 półrocznie 15.02 i 15.08. lub 15.05 15.11 od 15.08.2021 do 15.05.2043 półrocznie: 15.03 i 15.09 od 15.09.2022 do 15.03.2044 półrocznie 15.01 i 15.07, od 15.01.2024 do 15.07.2043 półrocznie 15.05 i 15.11, od 15.05.2019 do 15.05.2039 półrocznie 15.02 i 15.08 do 15.02.2022 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.12.2021 do 15.06.2041 półrocznie 15.03 i 15.09, od 15.09.2022 do 15.09.2042 kwartalnie 15.03; 15.06; 15.09 i 15.12 od 15.06.2025 do 15.09.2042 półrocznie 15.01 i 15.10, od 15.10.2023 do 15.04.2043 półrocznie 15.05 i 15.11 od 15.11.2024 do 15.05.2044 półrocznie 15.02 i 15.08 od 15.08.2024 do 15.08.2044 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.12.2023 do 15.06.2042 półrocznie 15.06 i 15.12, od 15.06.2025 do 15.06.2045 półrocznie 15.03 i 15.09, od 15.12.2026 do 15.09.2046 i 1 209 561 255 588 1 251 270 312 818 350 000 i 3 336 720 687 725 292 526 729 907 1 230 673 959 307 2 080 000 563 071 419 694 ( 45 975 10 998 47 490 10 697 11 987 108 105 33 094 5 927 21 956 33 731 21 776 66 075 11 791 12 653 w tys. zł) 5 872 2 331 6 065 1 901 2 541 13 783 4 227 699 1 037 3 027 2 781 8 439 556 597 10 XX. XXI. XXII. XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. XXVIII. XXIX. XXX. XXXI. Razem Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Bank Inwestycyjny Nordic Investment Bank BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – EBI BGK – NIB 17.12.2013 17.04.2049 17.12.2013 17.04.2049 16.04.2014 16.08.2050 16.04.2014 16.08.2050 15.12.2014 15.12.2049 24-27.03.2015 27.07.2051 15.10.2014 15.10.2049 15.10.2014 15.02.2051 17.07.2015 17.11.2051 17.07.2015 17.11.2051 24.01.2017 17.03.2053 03.12.2012 15.01.2043 Załącznik do Sprawozdania finans za rok obrotowy od dnia 1 788 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S7 (GdańskWarszawa-Kraków) 680 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S8 (WarszawaBiałystok) 454 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S3 2 384 000 tys. PLN / KFD - droga ekspresowa S5 (BydgoszczWrocław) 300 000 tys. EUR / KFD autostrada A1 (PyrzowiceCzęstochowa) 550 000 tys. EUR / KFD Modernizacja dróg w Polsce III 170 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S8 Odcinki dojazdowe do Warszawy 320 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S17 (WarszawaLublin)-A 250 000 tys. EUR / KFD obwodnica Warszawy III-A 550 000 tys. EUR / KFD - droga ekspresowa S5 II (Nowe MarzyBydgoszcz-Wrocław) 200 000 tys. EUR / KFD południowa droga ekspresowa (Lublin-Rabka) 100 000 tys. EUR / KFD autostrada A1, odcinek StrykówTuszyn owego Banku Gospodarstwa stycznia do dnia 31 grudn stałe do 15.11.2025 stałe do 15.02.2021 i stałe do 15.11.2026 stałe do 15.09.2027 stałe stałe do 15.12.2020; stałe do 15.09.2026 stałe stałe do 15.11.2020; stałe do 15.11.2026; stałe do 15.11.2027 stałe do 15.06.2026 stałe do 15.06.2021 stałe do 15.09.2026 zmienne w okresach 6miesięcznych (ustalane przez NIB) Krajowego ia 2018 r. kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03.; 15.06.; 15.09.; 15.12 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 15.10 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 15.12 półrocznie 15.01 i 15.07 półrocznie 15.05 i 15.11 od 15.11.2025 do 15.05.2045 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 1 432 000 15.11 od 15.02.2026 do 15.08.2046 kwartalnie 15.03.; 15.06.; 15.09.; . 15.12 od 15.12.2027 do 15.09.2047 kwartalnie 15.01, 15.04, 15.07, 225 228 15.10 od 15.01.2026 do 15.07.2045 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 437 000 15.12 od 15.12.2025 do 15.09.2046 183 520 kwartalnie 15.02, 15.05, 15.08, 15.11 od 15.11.2025 do 15.08.2047 460 000 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 108 000 15.12 od 15.12.2026 do 15.09.2046 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 320 000 15.12 od 15.06.2026 do 15.03.2046 kwartalnie 15.03, 15.06, 15.09, 108 500 15.12 od 15.12.2025 do 15.09.2046 półroczne 15.01 i 15.07 od 417 090 15.01.2018 do 15.01.2043 27 170 090 (w tys. zł) 29 088 4 101 3 689 782 11 233 530 3 048 389 7 559 1 696 2 906 137 6 726 318 2 931 138 1 607 740 776 643 84 298 11 ƒ Emisje obligacji Podmiot udzielający Lp. kredytu/ pożyczki I. Emisja własna BGK Program Obligacji II. Średnioterminowych w EUR Razem *kurs średni NBP z dnia 31.1 **odsetki naliczone na dzień według stanu na dzień 31 grudnia Strony umowy BGK samodzielnie realizuje emisję obligacji Agent płatniczy - Citibank N.A Oddział w Londynie, Dealerzy - BNP Paribas, Citigroup Global Markets Limited, Deutsche Bank Aktiengesellschaft, HSBC Bank plc, J.P. Morgan Securities pl Societe Generale 2.2018 r. dla EUR wynosi 4,3 wykupu obligacji, tj. na dzień 24 Załącznik do za rok 2018 r. Data zawarcia/ zakończenia 21.10.2009 18.11.2009 09.12.2009 19.05.2010 25.05.2011 27.07.2011 24.10.2018 22.06.2011 25.06.2045 24.08.2011 23.11.2011 27.06.2012 25.10.2022 22.05.2014 25.10.2024 06.05.2016 21.10.2016 . 06.05.2026 03.11.2016 03.11.2036 31.10.2017 30.04.2028 c, 01.06.2018 01.06.2025 01.06.2018 01.06.2030 .10.2018 r. Sprawozdania finansowe obrotowy od dnia 1 sty Kwota umowy/ Przedmiot umowy 11 652,5 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD ** 1 000 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 5 250 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 1 270 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 3 000 mln EUR (wartość programu na 31.12.2018 wynosi 12,9 mln PLN )* Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD) go Banku Gospodarstwa Krajowego cznia do dnia 31 grudnia 2018 r. Warunki w Oprocentowanie Odsetki stałe 6,25% stałe 6,00% rocznie stałe 5,75% stałe 4,00% stałe 1,75% stałe 2,00% rocznie stałe 1,625% stałe 1,375% stałe 2% Saldo ykupu kapitału na dzień Kapitał 31.12.2018 0 Wykup w dacie zapadalności z 983 666 opcją wcześniejszego wykupu 5 249 655 1 264 116 3 024 160 422 195 Wykup w dacie zapadalności 3 219 870 2 144 523 2 124 232 18 432 417 Odsetki Odse naliczone na dz za 2018 590 549 60 000 301 875 50 800 52 675 8 600 52 412 17 332 25 211 1 159 454 (w tys. zł) tki do spłaty ień 31.12.2018 0 31 230 56 227 9 464 34 636 1 390 35 321 17 332 25 211 210 811 12 ƒ Emisje obligacji według stanu na dzień 31 Podmiot udzielający Lp. Strony umowy kredytu/ pożyczki BGK samodzielnie I Emisja własna BGK realizuje emisję obligacji Agent Płatniczy, Agent Transferowy Citibank N.A. Program Obligacji oddział w II Średnioterminowych Londynie w EUR Dealerzy - BNP Paribas, HSBC Bank plc i Societe Generale Razem * kurs średni NBP z dnia 29.12.2017 r. dla EUR wynosi Zał grudnia 2017 r. Data zawarcia/ zakończenia 21.10.2009 18.11.2009 09.12.2009 19.05.2010 25.05.2011 27.07.2011 24.10.2018 22.06.2011 25.06.2045 24.08.2011 23.11.2011 27.06.2012 25.10.2022 22.05.2014 25.10.2024 06.05.2016 06.05.2026 03.11.2016 03.11.2036 31.10.2017 30.04.2028 4,1709 ącznik do Sprawozdani za rok obrotowy od Kwota umowy/ Przedmiot umowy 11 652,5 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 1 000 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 5 250 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 1 270 mln PLN/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD 2 000 mln EUR (wartość programu na dzień 31.12.2017 wynosi 6 465 mln.PLN)*/ Emisja obligacji bankowych dla potrzeb KFD a finans dnia 1 Oproce stał stał stał stał stał stał stałe owego Banku Gospod stycznia do dnia 3 ntowanie Odset e 6,25% e 6,00% roczn e 5,75% e 4,00% e 1,75% e 2,00% roczn 1,625% arstwa Krajowego Warunki wykupu ki Kapitał Wykup w dacie zapadalności z ie opcją wcześniejszego wykupu Wykup w dacie ie zapadalności Saldo kapitału Odsetki nalic na dzień za 2017 31.12.2017 11 654 310 137 983 049 31 5 249 565 56 1 263 105 9 2 934 080 33 409 095 1 3 122 666 8 25 615 870 278 (w tys. zł) Odsetki do spłaty zone na dzień 31.12.2017 733 728 331 230 60 000 228 301 875 464 50 800 596 51 094 348 8 342 635 8 635 234 1 209 077 13 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do 3. Fundusz Kolejowy 3.1. Bilans Funduszu Kolejowego Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite do Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego Gospodarstwa Krajowego dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 strat chody 466 18 485 31.12.2018 485 485 485 . (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 683 0 0 0 0 0 0 0 0 263 967 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 721 18 755 404 282 722 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 404 282 722 0 0 0 0 0 0 404 282 722 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 404 282 722 14 Załącznik do Sprawozdania finansowego za rok obrotowy od dnia 1 styczn 3.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Kolejowego Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 3.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Kolejowego Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godzi przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Banku Gospodarstwa Krajowego ia do dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 2018 wej arządu Banku Gospodarstwa Kra Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wojciech Hann 0 0 0 0 0 0 14 272 0 14 272 0 -759 -759 0 833 0 0 0 0 14 346 14 346 0 14 346 jowego: Pod po Pod po (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 2017 22 885 -2 458 20 427 0 -788 -788 0 388 0 0 0 0 20 027 20 027 0 20 027 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 15 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do 4. Fundusz Dopłat 4.1. Bilans Funduszu Dopłat Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite do Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego Gospodarstwa Krajowego dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 strat chody 605 22 628 31.12.2018 627 628 628 . 31.1 0 0 0 832 0 0 0 0 0 0 0 0 94 22 0 0 0 456 404 31.1 0 0 0 0 0 0 928 0 0 476 404 0 0 0 0 0 0 0 0 404 (w tys. zł) 2.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 444 062 0 0 0 0 0 37 0 0 0 10 649 454 748 2.2017 0 0 0 0 0 0 454 252 0 0 496 454 748 0 0 0 0 0 0 0 0 454 748 16 Załącznik do Sprawozdania finansowego za rok obrotowy od dnia 1 styczn 4.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Dopłat Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 4.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Dopłat Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godzi przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Banku Gospodarstwa Krajowego ia do dnia 31 grudnia 2018 r. 31.12.2018 257 986 257 986 0 0 0 257 986 2018 8 103 0 8 103 0 -12 -12 wej 0 1 042 0 2 75 -6 041 3 169 3 169 0 3 169 arządu Banku Gospodarstwa Krajowego: Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Wojciech Hann (w tys. zł) 31.12.2017 282 373 282 373 0 0 0 282 373 2017 7 034 -743 6 291 0 -11 -11 0 437 0 9 0 -5 554 1 172 1 172 0 1 172 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 17 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku Gosp za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 5. Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich 5.1. Bilans Funduszu Pożyczek i Kredytów Studenckich Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i stra Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego odarstwa Krajowego (w tys. zł) 31.12.2018 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 t 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 160 0 0 1 0 0 0 0 0 0 709 643 869 644 31.12.2018 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 822 590 0 0 0 0 47 54 869 644 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 869 644 18 Załącznik do Sprawozdania finansoweg za rok obrotowy od dnia 1 styc 5.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Pożyczek i Kredytów Stu Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 5.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Pożyczek i Kredytów S Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości god przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński o Banku Gospodarstwa Krajowego znia do dnia 31 grudnia 2018 r. denckich 31.12.2018 tudenckich 2018 ziwej Zarządu Banku Gospodarstwa Kra Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wojciech Hann 0 0 0 0 0 0 18 0 18 0 -1 -1 0 0 0 0 8 -624 -599 -599 0 -599 jowego: Pod po Pod po (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 2017 19 0 19 0 -1 -1 0 0 0 0 0 -577 -559 -559 0 -559 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 19 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do 6. Fundusz Termomodernizacji i Remontów 6.1. Bilans Funduszu Termomodernizacji i Remontów Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite do Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego Gospodarstwa Krajowego dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 strat chody 570 570 31.12.2018 570 570 570 . 31.1 0 0 0 689 0 0 0 0 0 0 0 0 0 20 0 0 0 27 736 31.1 0 0 0 0 0 0 417 0 0 319 736 0 0 0 0 0 0 0 0 736 (w tys. zł) 2.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 445 260 0 0 0 0 0 15 0 0 0 23 445 298 2.2017 0 0 0 0 0 0 445 024 0 0 274 445 298 0 0 0 0 0 0 0 0 445 298 20 Załącznik do Sprawozdania finansoweg za rok obrotowy od dnia 1 styc 6.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Termomodernizacji i Rem Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone finansowe Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 6.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Termomodernizacji i R Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości god przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński o Banku Gospodarstwa Krajowego znia do dnia 31 grudnia 2018 r. ontów 31.12.2018 144 479 144 479 144 479 0 0 0 144 479 emontów 2018 6 165 0 6 165 0 -7 -7 ziwej 0 575 0 0 -668 -3 864 2 201 2 201 0 2 201 Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego: Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym Pod podpisem elektronicznym po Wojciech Hann (w tys. zł) 31.12.2017 172 550 172 550 172 550 0 0 0 172 550 2017 4 807 -474 4 333 0 -4 -4 0 525 0 0 -917 -2 890 1 047 1 047 0 1 047 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 21 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do 7. Fundusz Wsparcia Kredytobiorców 7.1. Bilans Funduszu Wsparcia Kredytobiorców Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite do Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego Gospodarstwa Krajowego dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 strat chody 605 605 31.12.2018 605 605 605 . (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 619 0 0 0 0 0 0 0 0 600 636 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 138 138 757 600 774 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 757 600 774 0 0 0 0 0 0 757 600 774 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 757 600 774 22 Załącznik do Sprawozdania finansowego za rok obrotowy od dnia 1 styczn 7.2. Pozycje pozabilansowe Funduszu Wsparcia Kredytobiorców Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 7.3. Rachunek zysków i strat Funduszu Wsparcia Kredytobiorców Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godzi przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Banku Gospodarstwa Krajowego ia do dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 2018 wej arządu Banku Gospodarstwa Kr Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wojciech Hann . 0 0 0 0 0 0 9 545 0 9 545 0 -3 000 -3 000 0 1 111 0 0 0 0 7 656 7 656 0 7 656 ajowego: Pod po Pod po (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 2017 12 399 -3 009 9 390 0 -3 000 -3 000 0 315 0 0 0 0 6 705 6 705 0 6 705 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 23 Załącznik do Sprawozdania finansowego Banku za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do 8. Krajowy Fundusz Gwarancyjny 8.1. Bilans Krajowego Funduszu Gwarancyjnego Aktywa Kasa, środki w Banku Centralnym Należności od banków Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite do Kredyty i pożyczki udzielone klientom Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności Inwestycje w jednostki zależne Inwestycje w jednostki stowarzyszone Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży Wartości niematerialne Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości inwestycyjne Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne aktywa Aktywa razem Pasywa Zobowiązania wobec Banku Centralnego Zobowiązania wobec banków Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu Zobowiązania wobec klientów Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych Pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwy Zobowiązania razem Kapitał (fundusz) statutowy Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Wynik finansowy roku bieżącego Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego Kapitał własny ogółem Suma zobowiązań i kapitału własnego Gospodarstwa Krajowego dnia 31 grudnia 2018 r 31.12.2018 strat chody 926 926 31.12.2018 926 926 926 . (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 643 0 643 0 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 610 0 0 0 0 0 33 0 643 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 643 0 24 Załącznik do Sprawozdania finansowego za rok obrotowy od dnia 1 styczn 8.2. Pozycje pozabilansowe Krajowego Funduszu Gwarancyjnego Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane Zobowiązania udzielone Zobowiązania otrzymane Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/ sprzedaży Pozostałe Pozycje pozabilansowe razem 8.3. Rachunek zysków i strat Krajowego Funduszu Gwarancyjnego Przychody z tytułu odsetek Koszty odsetek Wynik z tytułu odsetek Przychody z tytułu opłat i prowizji Koszty z tytułu opłat i prowizji Wynik z tytułu prowizji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godzi przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych Wynik z tytułu modyfikacji Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne Ogólne koszty administracyjne Wynik z działalności operacyjnej Zysk (strata) brutto Podatek dochodowy Zysk (strata) netto Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r. Sporządził: Podpisy członków Z Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym podpisem elektronicznym Rafał Szadurski Beata Daszyńska - Muzyczka Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Przemysław Cieszyński Banku Gospodarstwa Krajoweg ia do dnia 31 grudnia 2018 31.12.201 2018 wej arządu Banku Gospodarstwa K Pierwszy Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Paweł Nierada Członek Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Wojciech Hann o r. 8 0 0 0 0 0 0 10 211 0 10 211 16 782 0 16 782 0 0 0 0 -33 -560 26 400 26 400 0 26 400 rajowego: Pod po Pod po (w tys. zł) 31.12.2017 0 0 0 0 0 0 2017 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wiceprezes Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Włodzimierz Kocon Członek Zarządu pisano kwalifikowanym dpisem elektronicznym Radosław Kwiecień 25 Deloitte Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. al. Jana Pawła II 22 00-133 Warszawa Polska Tel.: +48 22 511 08 11 Fax: +48 22 511 08 13 www.deloitte.com/pl SPRAWOZDANIE NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA Z BADANIA Dla Rady Nadzorczej Banku Gospodarstwa Krajowego Sprawozdanie z badania rocznego sprawozdania finansowego Opinia Przeprowadziliśmy badanie rocznego sprawozdania finansowego Bank Gospodarstwa Krajowego („Bank”), które zawiera sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz rachunek zysków i strat, sprawozdanie z całkowitych dochodów, sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym, sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok zakończony w tym dniu oraz informację dodatkową zawierającą opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające („sprawozdanie finansowe”). Naszym zdaniem sprawozdanie finansowe:  przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej Banku na dzień 31 grudnia 2018 roku oraz jego wyniku finansowego i przepływów pieniężnych za rok obrotowy zakończony w tym dniu, zgodnie z mającymi zastosowanie Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską („MSSF”) oraz przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości;  jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi Bank przepisami prawa oraz jego statutem;  zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami rozdziału 2 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości („Ustawa o rachunkowości” - Dz. U. z 2019 r., poz. 351). Niniejsza opinia jest spójna ze sprawozdaniem dodatkowym dla Komitetu Audytu, które wydaliśmy dnia 15 kwietnia 2019 roku. Podstawa opinii Nasze badanie przeprowadziliśmy zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Badania w wersji przyjętej jako Krajowe Standardy Badania przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów („KSB”) oraz stosownie do ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym („Ustawa o biegłych rewidentach” – Dz. U. z 2017 r., poz. 1089 z późniejszymi zmianami) oraz Rozporządzenia UE nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 roku w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego („Rozporządzenie UE” – Dz. U. UE L158). Nasza odpowiedzialność zgodnie z tymi standardami została dalej opisana w sekcji naszego sprawozdania Odpowiedzialność biegłego rewidenta za badanie sprawozdania finansowego. Jesteśmy niezależni od Banku zgodnie z Kodeksem etyki zawodowych księgowych Międzynarodowej Federacji Księgowych („Kodeks IFAC”) przyjętym uchwałą Krajowej Rady Biegłych Rewidentów oraz z innymi wymogami etycznymi, które mają zastosowanie do badania sprawozdań finansowych w Polsce. Wypełniliśmy nasze inne obowiązki etyczne zgodnie z tymi wymogami i Kodeksem IFAC. W trakcie przeprowadzania badania kluczowy biegły rewident oraz firma audytorska pozostali Nazwa Deloitte odnosi się do jednej lub kilku jednostek Deloitte Touche Tohmatsu Limited, prywatnego podmiotu prawa brytyjskiego z ograniczoną odpowiedzialnością i jego firm członkowskich, które stanowią oddzielne i niezależne podmioty prawne. Dokładny opis struktury prawnej Deloitte Touche Tohmatsu Limited oraz jego firm członkowskich można znaleźć na stronie www.deloitte.com/pl/onas Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited Sąd Rejonowy m. st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, KRS 0000446833, NIP: 527-020-07-86, REGON: 010076870 niezależni od Banku zgodnie z wymogami niezależności określonymi w Ustawie o biegłych rewidentach oraz w Rozporządzeniu UE. Uważamy, że dowody badania, które uzyskaliśmy są wystarczające i odpowiednie, aby stanowić podstawę dla naszej opinii. Kluczowe sprawy badania Kluczowe sprawy badania są to sprawy, które według naszego zawodowego osądu były najbardziej znaczące podczas badania sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy. Obejmują one najbardziej znaczące ocenione rodzaje ryzyka istotnego zniekształcenia, w tym ocenione rodzaje ryzyka istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem. Do spraw tych odnieśliśmy się w kontekście naszego badania sprawozdania finansowego jako całości oraz przy formułowaniu naszej opinii oraz podsumowaliśmy naszą reakcję na te rodzaje ryzyka, a w przypadkach, w których uznaliśmy za stosowne przedstawiliśmy najważniejsze spostrzeżenia związane z tymi rodzajami ryzyka. Nie wyrażamy osobnej opinii na temat tych spraw. Kluczowa sprawa badania Jak nasze badanie odniosło się do tej sprawy Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych Wartość odpisów z tytułu utraty wartości Poddaliśmy krytycznej analizie zaprojektowanie aktywów finansowych, a także zmiana i działanie procesu oraz polityki tworzenia odpisów stanu tej pozycji została szczegółowo z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz wykazana w nocie numer 20 oraz 21 do dokonaliśmy oceny systemu kontroli w tym procesie, sprawozdania finansowego. w tym kontroli automatycznych w systemach IT Banku, biorąc pod uwagę także możliwe obejścia Z dniem 1 stycznia 2018 roku wszedł kontroli. w życie Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 9 W ramach przeprowadzonych procedur dokonaliśmy Instrumenty finansowe (zwany dalej: uzgodnienia bazy należności z tytułu kredytów „MSSF 9”), w wyniku którego dotychczasowy model rozpoznawania z księgami rachunkowymi Banku w celu i pomiaru utraty wartości oparty na potwierdzenia kompletności ujęcia należności koncepcji strat poniesionych zastąpiony kredytowych będących podstawą tworzenia odpisów został modelem opartym o koncepcję z tytułu utraty wartości, jak również wartości tych strat oczekiwanych. Informacje na temat odpisów. wpływu zastosowania MSSF 9 zostały zaprezentowane w nocie 2.2 do W odniesieniu do wpływu zastosowania MSSF 9 po sprawozdania finansowego. raz pierwszy, nasze procedury dotyczące oceny Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów poprawności wdrożenia nowego standardu finansowych zawierają istotny element obejmowały między innymi: osądu i znaczącego szacunku.  ocenę stosowanej przez Bank metodyki w zakresie klasyfikacji i wyceny instrumentów Kwestia ta została uznana za kluczową finansowych pod kątem zgodności z wymogami sprawę badania z uwagi na istotny MSSF 9, jak i praktyką rynkową, a także wpływ odpisów z tytułu utraty wartości poprawności przypisania aktywów finansowych do na wycenę bilansową należności modeli biznesowych; kredytowych, a także z uwagi na fakt, że  ocenę poprawności wyceny instrumentów wymaga istotnego osądu Zarządu Banku finansowych w wartości godziwej; oraz przyjęcia w procesie ich szacowania  ocenę kompletności i poprawności ujawnień, znaczących założeń, w tym przede w tym dotyczących zastosowania MSSF 9 po raz wszystkim w zakresie oszacowania pierwszy oraz wymogów ilościowych parametrów ryzyka. i jakościowych w zakresie zwłaszcza ryzyka kredytowego aktywów finansowych. 2 Wycena ins Inwestycje w jednostki zależne, inwestycje w jednostki stowarzyszone oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy i wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody zostały szczegółowo wykazane odpowiednio w nocie numer 25, 26, 18 i 19 do sprawozdania finansowego. Zagadnienie to zostało uznane przez nas za kluczową sprawę z badania z uwagi na istotność inwestycji w instrumenty kapitałowe, złożoność oceny istnienia kontroli oraz fakt, że, w zależności od rodzaju inwestycji ich wycena wymaga zastosowania przez Zarząd Banku profesjonalnego osądu i licznych założeń w tym dotyczących między innymi:  oceny przesłanek utraty wartości,  estymacji oczekiwanych przepływów pieniężnych i stóp dyskontowych,  wiarygodnego oszacowania wartości godziwej. W zakresie szacowania odpisów portfelowych wykonaliśmy m.in. następujące procedury:  analizę stosowanej metodyki szacowania odpisów na straty oczekiwane, w tym adekwatności parametrów ryzyka stosowanych przez Bank oraz zgodności z wymogami MSSF 9;  niezależne przeliczenie wartości odpisów na straty oczekiwane dla wybranych portfeli w metodzie portfelowej;  ocenę zmian w przyjętych założeniach do budowy modeli wykorzystywanych przy pomiarze ryzyka kredytowego oraz zastosowanego podejścia do weryfikacji modeli na podstawie danych historycznych (tzw. „back-test’ów”). W odniesieniu do odpisów z tytułu utraty wartości szacowanych w oparciu o podejście indywidualne:  przeanalizowaliśmy poprawność procesu identyfikacji przesłanek utraty wartości;  oceniliśmy prawidłowość oszacowania odpisów dla wybranej próby ekspozycji ze stwierdzonymi przesłankami utraty wartości w zakresie poprawności przyjmowanych wartości zabezpieczeń oraz założeń dotyczących pozostałych przepływów pieniężnych. trumentów kapitałowych W ramach badania udokumentowaliśmy nasze zrozumienie procesu zapewnienia przez kierownictwo odpowiedniego poziomu kontroli wewnętrznej w procesie wyceny instrumentów kapitałowych. Poddaliśmy krytycznej analizie zaprojektowanie i działanie procesu inwestycyjnego w Banku, a także przeprowadziliśmy przegląd uchwał Zarządu Banku oraz protokołów z Komitetu Finansowego Banku w celu zrozumienia działalności inwestycyjnej Banku. Uzgodniliśmy zestawienia składników inwestycji w instrumenty kapitałowe oraz portfela certyfikatów inwestycyjnych z księgami rachunkowymi Banku. Nasze szczegółowe procedury obejmowały między innymi:  weryfikację prawidłowości przyjętej klasyfikacji , dla inwestycji w instrumenty kapitałowe, w tym ocenę istnienia kontroli w procesie klasyfikacji,  ocenę prawidłowości wyceny tych inwestycji według ceny nabycia lub wartości godziwej, 3  dla inwestycji w instrumenty kapitałowe wycenianych według ceny nabycia, weryfikację poprawności i kompletności utworzonych odpisów z tytułu utraty wartości,  dla notowanych inwestycji w instrumenty kapitałowe, wycenianych w wartości godziwej, niezależną wycenę inwestycji na dzień bilansowy,  dla nienotowanych inwestycji w instrumenty kapitałowe, wycenianych do wartości godziwej, przegląd zastosowanych modeli wyceny, w tym weryfikacja przyjętych parametrów i założeń. Odpowiedzialność Zarządu i Rady Nadzorczej za sprawozdanie finansowe Zarząd Banku jest odpowiedzialny za sporządzenie, na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych, sprawozdania finansowego, które przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej i wyniku finansowego Banku zgodnie z mającymi zastosowanie Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską, przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości oraz obowiązującymi Bank przepisami prawa i statutem, a także za kontrolę wewnętrzną, którą Zarząd uznaje za niezbędną, aby umożliwić sporządzenie sprawozdania finansowego niezawierającego istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem. Sporządzając sprawozdanie finansowe Zarząd Banku jest odpowiedzialny za ocenę zdolności Banku do kontynuowania działalności, ujawnienie, jeżeli ma to zastosowanie, spraw związanych z kontynuacją działalności oraz za przyjęcie zasady kontynuacji działalności jako podstawy rachunkowości, z wyjątkiem sytuacji kiedy Zarząd albo zamierza dokonać likwidacji Banku, albo zaniechać prowadzenia działalności, albo nie ma żadnej realnej alternatywy dla likwidacji lub zaniechania działalności. Zarząd Banku oraz członkowie Rady Nadzorczej Banku są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe spełniało wymagania przewidziane w Ustawie o rachunkowości. Członkowie Rady Nadzorczej są odpowiedzialni za nadzorowanie procesu sprawozdawczości finansowej Banku. Odpowiedzialność biegłego rewidenta za badanie sprawozdania finansowego Naszymi celami są uzyskanie racjonalnej pewności, czy sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem oraz wydanie sprawozdania z badania zawierającego naszą opinię. Racjonalna pewność jest wysokim poziomem pewności, ale nie gwarantuje, że badanie przeprowadzone zgodnie z KSB zawsze wykryje istniejące istotne zniekształcenie. Zniekształcenia mogą powstawać na skutek oszustwa lub błędu i są uważane za istotne, jeżeli można racjonalnie oczekiwać, że pojedynczo lub łącznie mogłyby wpłynąć na decyzje gospodarcze użytkowników podjęte na podstawie tego sprawozdania finansowego. Zakres badania nie obejmuje zapewnienia co do przyszłej rentowności Banku ani efektywności lub skuteczności prowadzenia jej spraw przez Zarząd Banku obecnie lub w przyszłości. Podczas badania zgodnego z KSB stosujemy zawodowy osąd i zachowujemy zawodowy sceptycyzm, a także:  identyfikujemy i oceniamy ryzyka istotnego zniekształcenia sprawozdania finansowego spowodowanego oszustwem lub błędem, projektujemy i przeprowadzamy procedury badania odpowiadające tym ryzykom i uzyskujemy dowody badania, które są wystarczające i odpowiednie, aby stanowić podstawę dla naszej opinii. Ryzyko niewykrycia istotnego 4 zniekształcenia wynikającego z oszustwa jest większe niż tego wynikającego z błędu, ponieważ oszustwo może dotyczyć zmowy, fałszerstwa, celowych pominięć, wprowadzenia w błąd lub obejścia kontroli wewnętrznej;  uzyskujemy zrozumienie kontroli wewnętrznej stosownej dla badania w celu zaprojektowania procedur badania, które są odpowiednie w danych okolicznościach, ale nie w celu wyrażenia opinii na temat skuteczności kontroli wewnętrznej Banku;  oceniamy odpowiedniość zastosowanych zasad (polityki) rachunkowości oraz zasadność szacunków księgowych oraz powiązanych ujawnień dokonanych przez Zarząd Banku;  wyciągamy wniosek na temat odpowiedniości zastosowania przez Zarząd Banku zasady kontynuacji działalności jako podstawy rachunkowości oraz, na podstawie uzyskanych dowodów badania, czy istnieje istotna niepewność związana ze zdarzeniami lub warunkami, która może poddawać w znaczącą wątpliwość zdolność Banku do kontynuacji działalności. Jeżeli dochodzimy do wniosku, że istnieje istotna niepewność, wymagane jest od nas zwrócenie uwagi w naszym sprawozdaniu biegłego rewidenta na powiązane ujawnienia w sprawozdaniu finansowym lub, jeżeli takie ujawnienia są nieadekwatne, modyfikujemy naszą opinię. Nasze wnioski są oparte na dowodach badania uzyskanych do dnia sporządzenia naszego sprawozdania biegłego rewidenta, jednakże przyszłe zdarzenia lub warunki mogą spowodować, że Bank zaprzestanie kontynuacji działalności;  oceniamy ogólną prezentację, strukturę i zawartość sprawozdania finansowego, w tym ujawnienia oraz czy sprawozdanie finansowe przedstawia będące ich podstawą transakcje i zdarzenia w sposób zapewniający rzetelną prezentację. Przekazujemy Radzie Nadzorczej Banku informacje o, między innymi, planowanym zakresie i czasie przeprowadzenia badania oraz znaczących ustaleniach badania, w tym wszelkich znaczących słabościach kontroli wewnętrznej, które zidentyfikujemy podczas badania. Składamy Radzie Nadzorczej Banku oświadczenie, że przestrzegaliśmy stosownych wymogów etycznych dotyczących niezależności oraz, że będziemy informować ją o wszystkich powiązaniach i innych sprawach, które mogłyby być racjonalnie uznane za stanowiące zagrożenie dla naszej niezależności, a tam gdzie ma to zastosowanie, informujemy o zastosowanych zabezpieczeniach. Spośród spraw przekazywanych Radzie Nadzorczej Banku ustaliliśmy te sprawy, które były najbardziej znaczące podczas badania sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy i dlatego uznaliśmy je za kluczowe sprawy badania. Opisujemy te sprawy w naszym sprawozdaniu biegłego rewidenta, chyba że przepisy prawa lub regulacje zabraniają publicznego ich ujawnienia lub gdy, w wyjątkowych okolicznościach, ustalimy, że kwestia nie powinna być przedstawiona w naszym sprawozdaniu, ponieważ można byłoby racjonalnie oczekiwać, że negatywne konsekwencje przeważyłyby korzyści takiej informacji dla interesu publicznego. Inne informacje, w tym sprawozdanie z działalności Na inne informacje składa się sprawozdanie z działalności Banku za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2018 roku („Sprawozdanie z działalności”). Odpowiedzialność Zarządu i Rady Nadzorczej Zarząd Banku jest odpowiedzialny za sporządzenie Sprawozdania z działalności zgodnie z przepisami prawa. Zarząd Banku oraz członkowie Rady Nadzorczej Banku są zobowiązani do zapewnienia, aby Sprawozdanie z działalności spełniało wymagania przewidziane w Ustawie o rachunkowości. 5 Odpowiedzialność biegłego rewidenta Nasza opinia z badania sprawozdania finansowego nie obejmuje Sprawozdania z działalności. W związku z badaniem sprawozdania finansowego naszym obowiązkiem jest zapoznanie się ze Sprawozdaniem z działalności, i czyniąc to, rozpatrzenie, czy Sprawozdanie z działalności nie jest istotnie niespójne ze sprawozdaniem finansowym lub naszą wiedzą uzyskaną podczas badania, lub w inny sposób wydaje się istotnie zniekształcone. Jeśli na podstawie wykonanej pracy, stwierdzimy istotne zniekształcenia w Sprawozdaniu z działalności, jesteśmy zobowiązani poinformować o tym w naszym sprawozdaniu z badania. Naszym obowiązkiem zgodnie z wymogami ustawy o biegłych rewidentach jest również wydanie opinii, czy Sprawozdanie z działalności zostało sporządzone zgodnie z przepisami oraz czy jest zgodne z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym. Ponadto zgodnie z wymogami art. 111a ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 128, z późniejszymi zmianami), zwanej dalej „Prawem bankowym”, naszym obowiązkiem było zbadanie informacji finansowych zawartych w rozdziale 11 sprawozdania z działalności Banku. Opinia o Sprawozdaniu z działalności Na podstawie wykonanej w trakcie badania pracy, naszym zdaniem, Sprawozdanie z działalności:  zostało sporządzone zgodnie z art. 49 Ustawy o rachunkowości,  jest zgodne z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym. Ponadto, w świetle wiedzy o Spółce i jej otoczeniu uzyskanej podczas naszego badania oświadczamy, że nie stwierdziliśmy w Sprawozdaniu z działalności istotnych zniekształceń. Informacja na temat informacji niefinansowych Zgodnie z wymogami Ustawy o biegłych rewidentach informujemy, że Bank nie sporządził oświadczenia na temat informacji niefinansowych, o którym mowa w art. 49b ust. 1 Ustawy o rachunkowości z uwagi na brak takiego wymogu dla Banku ze względu na jego formę prawną. Sprawozdanie na temat innych wymogów prawa i regulacji Informacja o przestrzeganiu regulacji ostrożnościowych Za zapewnienie zgodności działalności z regulacjami ostrożnościowymi wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo Bankowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 128, z późniejszymi zmianami), uchwał Zarządu Narodowego Banku Polskiego oraz Uchwał Komisji Nadzoru Finansowego odpowiedzialność ponosi Zarząd Banku. Naszym zadaniem było, w oparciu o przeprowadzone badanie, przedstawienie informacji czy Bank przestrzegał obowiązujących go regulacji ostrożnościowych. Naszym celem nie było wyrażenie opinii na temat przestrzegania tych regulacji przez Bank. W oparciu o przeprowadzone badanie informujemy, że nie zidentyfikowaliśmy przypadków naruszenia obowiązujących Bank regulacji ostrożnościowych oraz nie stwierdziliśmy nieprawidłowości, które mogłyby mieć istotny wpływ na sprawozdanie finansowe Banku, w szczególności w zakresie prawidłowości ustalenia współczynników kapitałowych. 6 Oświadczenie na temat świadczonych usług niebędących badaniem sprawozdań finansowych Zgodnie z naszą najlepszą wiedzą i przekonaniem oświadczamy, że usługi niebędące badaniem sprawozdań finansowych, które świadczyliśmy na rzecz Banku i jego podmiotów zależnych są zgodne z prawem i przepisami obowiązującymi w Polsce oraz że nie świadczyliśmy usług niebędących badaniem, które są zakazane na mocy art. 5 ust. 1 Rozporządzenia UE oraz art. 136 Ustawy o biegłych rewidentach. Usługi niebędące badaniem sprawozdań finansowych, które świadczyliśmy na rzecz Banku i jego podmiotów zależnych w badanym okresie zostały wymienione w rozdziale 10 Sprawozdania z działalności. Wybór firmy audytorskiej Zostaliśmy wybrani do badania sprawozdania finansowego Banku uchwałą 33/2018/IX Rady Nadzorczej z dnia 25 października 2018 roku. Sprawozdania finansowe Banku badamy nieprzerwanie począwszy od roku obrotowego zakończonego dnia 31 grudnia 2015 roku, to jest przez cztery kolejne lata obrotowe. Kluczowym biegłym rewidentem odpowiedzialnym za badanie, którego rezultatem jest niniejsze sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta, jest Dorota Snarska-Kuman. Działający w imieniu Deloitte Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Warszawie, wpisanej na listę firm audytorskich pod numerem 73, w imieniu której kluczowy biegły rewident zbadał sprawozdanie finansowe: Digitally signed by Dorota Dorota SnarskaSnarska- Kuman Date: 2019.04.15 Kuman 18:10:33 +02'00' Dorota Snarska-Kuman nr w rejestrze 9667 Warszawa, 15 kwietnia 2019 roku 7 IND

W dniu 29.04.2019 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 41 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2018 DO 31.12.2018

W dniu 29.04.2019 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 40 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2018 DO 31.12.2018

W dniu 29.04.2019 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 39 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2018 DO 31.12.2018

W dniu 29.04.2019 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 38 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 29.04.2019 okres OD 01.01.2018 DO 31.12.2018

W dniu 02.05.2018 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 33 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 4. OD 01.01.2017 DO 31.12.2017

W dniu 02.05.2018 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 32 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 3. OD 01.01.2017 DO 31.12.2017

W dniu 02.05.2018 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 31 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 2. OD 01.01.2017 DO 31.12.2017

W dniu 02.05.2018 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 30 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 02.05.2018 okres OD 01.01.2017 DO 31.12.2017

W dniu 16.05.2017 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 24 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 28.04.2017 okres OD 01.01.2016 DO 31.12.2016 1 2. OD 01.01.2016 DO 31.12.2016 1 3. OD 01.01.2016 DO 31.12.2016

W dniu 10.05.2016 dokonano wpisu do rejestru KRS nr 20 następującej treści: Dz. 3. Rub. 2. Wzmianki o złożonych dokumentach wpisać: 1 1. data złożenia 28.04.2016 okres OD 01.01.2015 DO 31.12.2015 1 2. OD 01.01.2015 DO 31.12.2015 1 3. OD 01.01.2015 DO 31.12.2015